गरुड़ पुराण
The Marks of the Temple, the Liṅga and the Pavilion1.47.1-10
231 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 1.47.1-10

Śrī-Sūta

देवनागरी

सूत उवाच । प्रासादानां लक्षणं च वक्ष्ये शौनक तच्छृणु । चतुः षष्टिपदं कृत्वा दिग्विदिक्षूपलक्षितम्
चतुष्कोणं चतुर्भिश्च द्वाराणि सूर्यसंख्यया । चत्वारिंशाष्टबिश्चैव भित्तीनां कल्पना भवेत्
ऊर्ध्वक्षेत्रसमा जङ्घा जङ्घार्धद्विगुणं भवेत् । गर्भविस्तारविस्तीर्णः शुकाङ्घ्रिश्च विधीयते
तत्त्रिभागेन कर्तव्यः पञ्चभागेन वा पुनः । निर्गमस्तु शुकाङ्घ्रेश्च उच्छ्रायः शिखरार्धगः
चतुर्धा शिखरं कृत्वा त्रिभागे वेदिबन्धनम् । चतुर्थे पुनरस्यैव कण्ठमामूलसाधनम्
अथ वापि समं वास्तुं कृत्वा षोडशभागिकम् । तस्य मध्ये चतुर्भागमादौ गर्भं तु कारयेत्
चतुर्भागेन भित्तीनामुच्छ्रायः स्यात्प्रमाणतः
द्विगुणः शिखरोच्छ्रायो भित्त्युच्छायाच्च मानतः । शिखरार्धस्य चैर्धेन विधेयास्तु प्रदक्षिणाः
चतुर्दिक्षु तथा ज्ञेयो निर्गमस्तुः तथा बुधैः । पञ्चभागेन संभज्य गर्भमानं विचक्षणः
भागमेकं गृहीत्वा तु निर्गमं क्लपयेत्पुनः । गर्भसूत्रसमो भागादग्रतो मुखमण्डपः

लिप्यंतरण (IAST)

sūta uvāca / prāsādānāṃ lakṣaṇaṃ ca vakṣye śaunaka tacchṛṇu / catuḥ ṣaṣṭipadaṃ kṛtvā digvidikṣūpalakṣitam
catuṣkoṇaṃ caturbhiśca dvārāṇi sūryasaṃkhyayā / catvāriṃśāṣṭabiścaiva bhittīnāṃ kalpanā bhavet
ūrdhvakṣetrasamā jaṅghā jaṅghārdhadviguṇaṃ bhavet / garbhavistāravistīrṇaḥ śukāṅghriśca vidhīyate
tattribhāgena kartavyaḥ pañcabhāgena vā punaḥ / nirgamastu śukāṅghreśca ucchrāyaḥ śikharārdhagaḥ
caturdhā śikharaṃ kṛtvā tribhāge vedibandhanam / caturthe punarasyaiva kaṇṭhamāmūlasādhanam
atha vāpi samaṃ vāstuṃ kṛtvā ṣoḍaśabhāgikam / tasya madhye caturbhāgamādau garbhaṃ tu kārayet
caturbhāgena bhittīnāmucchrāyaḥ syātpramāṇataḥ
dviguṇaḥ śikharocchrāyo bhittyucchāyācca mānataḥ / śikharārdhasya cairdhena vidheyāstu pradakṣiṇāḥ
caturdikṣu tathā jñeyo nirgamastuḥ tathā budhaiḥ / pañcabhāgena saṃbhajya garbhamānaṃ vicakṣaṇaḥ
bhāgamekaṃ gṛhītvā tu nirgamaṃ klapayetpunaḥ / garbhasūtrasamo bhāgādagrato mukhamaṇḍapaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सूतsūtaСута
उवाचuvācaсказал
प्रासादानांprāsādānāṃхрамов
लक्षणंlakṣaṇaṃприметы
caи
वक्ष्येvakṣyeизреку
शौनकśaunakaо Шаунака
तच्tacто
छृणुchṛṇuслушай
चतुःcatuḥчетыре
षष्टिṣaṣṭiшестьдесят
पदंpadaṃклеток
कृत्वाkṛtvāсделав
दिग्digпо странам
विदिक्षुvidikṣuи промежуткам
उपलक्षितम्upalakṣitamразмеченное
चतुष्कोणंcatuṣkoṇaṃчетырёхугольное
चतुर्भिश्caturbhiśчетырьмя
द्वाराणिdvārāṇiврата
सूर्यsūryaсолнц
संख्ययाsaṃkhyayāчислом
चत्वारिंशcatvāriṃśaсорок
अष्टबिश्aṣṭabiśвосемью
चैवcaivaи
भित्तीनांbhittīnāṃстен
कल्पनाkalpanāрасчёт
भवेत्bhavetда будет
ऊर्ध्वūrdhvaверхнего
क्षेत्रkṣetraполя
समाsamāравна
जङ्घाjaṅghāголень
जङ्घाjaṅghāголени
अर्धardhaполовины
द्विगुणंdviguṇaṃвдвое
गर्भgarbhaчрева
विस्तारvistāraширине
विस्तीर्णःvistīrṇaḥшириною
शुकśukaпопугайная
अङ्घ्रिश्aṅghriśлапа
विधीयतेvidhīyateпредписывается
तत्tatтого
त्रिभागेनtribhāgenaтретью
कर्तव्यःkartavyaḥдолжна быть
पञ्चभागेनpañcabhāgenaпятою
वाили
पुनःpunaḥснова
निर्गमस्nirgamasвынос
तुtuже
उच्छ्रायःucchrāyaḥвысота
शिखरśikharaвершины
अर्धardhaполовину
गःgaḥидущая
चतुर्धाcaturdhāначетверо
शिखरंśikharaṃвершину
त्रिभागेtribhāgeна трёх долях
वेदिvediплощадки
बन्धनम्bandhanamзакрепление
चतुर्थेcaturtheна четвёртой
अस्यैवasyaivaего же
कण्ठम्kaṇṭhamшея
आमूलāmūlaдо основания
साधनम्sādhanamустроение
अथathaлибо
वापिvāpiже
समंsamaṃровное
वास्तुंvāstuṃвасту
षोडशṣoḍaśaна шестнадцать
भागिकम्bhāgikamдолей
तस्यtasyaего
मध्येmadhyeпосредине
चतुर्भागम्caturbhāgamчетыре доли
आदौādauсперва
गर्भंgarbhaṃчрево
कारयेत्kārayetда сотворит
भागेनbhāgenaдолею
स्यात्syātда будет
प्रमाणतःpramāṇataḥпо мере
द्विगुणःdviguṇaḥвдвое
मानतःmānataḥпо мере
अर्धस्यardhasyaполовины
चैर्धेनcairdhenaполовиною
विधेयास्vidheyāsдолжны быть
प्रदक्षिणाःpradakṣiṇāḥобходы
चतुर्दिक्षुcaturdikṣuпо четырём сторонам
ज्ञेयोjñeyoда будет познан
बुधैःbudhaiḥразумными
संभज्यsaṃbhajyaразделив
मानंmānaṃмеру
विचक्षणःvicakṣaṇaḥпроницательный
भागम्bhāgamдолю
एकंekaṃодну
गृहीत्वाgṛhītvāвзяв
क्लपयेत्klapayetда устроит
सूत्रsūtraнити
समोsamoравная
अग्रतोagratoвпереди
मुखmukhaпередний
मण्डपःmaṇḍapaḥнавес
अनुवाद

Сута сказал: «Изреку и приметы храмов, о Шаунака, — слушай о том. Сделав шестьдесят четыре клетки, размеченные по странам света и промежуткам, четырёхугольное, с четырьмя углами, — врат числом двенадцать; сорока восемью да будет расчёт стен. Голень равна верхнему полю, а вдвое против половины голени бывает попугайная лапа, шириною в ширину чрева, — так предписывается. Её должно делать третью того или же пятою; вынос же попугайной лапы — высотою в половину вершины. Разделив вершину начетверо, на трёх долях — закрепление площадки, а на четвёртой — устроение шеи его до основания. Либо же, сделав ровное васту о шестнадцати долях, посредине его на четырёх долях сперва да сотворит он чрево. Долею да будет высота стен по мере; высота вершины вдвое против высоты стен по мере; половиною от половины вершины должны быть устроены обходы. По четырём сторонам да будет познан разумными вынос. Разделив меру чрева на пять, проницательный, взяв одну долю, да устроит вынос снова; равная нити чрева, впереди — передний навес».

संस्करण

a27cf85f9f1d · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 6:28:56 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से