गरुड़ पुराण
Gems, Their Kinds, and the Testing of the Diamond1.68.1-8
325 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 1.68.1-8

Śrī-Sūta

देवनागरी

सूत उवाच । परिक्षां वच्मिरत्नानां बलो नामासुरो ऽभवत् । इन्द्राद्या निर्जितास्तेन विजेतुं तैर्न शक्यते
वरव्याजेन पशुतां याचितः स सुरैर्मखे । बलो ददौ स (स्व) पशुतामतिसत्त्व सुरैर्हतः
पशुवत्स विशस्तस्तैः स्ववाक्याशनियन्त्रितः । बलो लोकोपराय देवानां हितकाम्यया
तस्य सत्त्वविशुद्धस्य विशुद्धेन च कर्मणा । कायस्यावयवाः सर्वे रत्नबीजत्वमाययुः
देवानामथ यक्षाणां सिद्धानां पवनाशिनाम् । रत्नबीजंस्व(जम)यं ग्राहः सुमहानभवत्तदा
तेषां तु पततां वेगाद्विमानेन विहायसा । यद्यत्पपात रत्नानां बीजं क्रचन किञ्चन
महोदधौ सरिति वा पवर्त कानने ऽपि वा । तत्तदाकरतां यातं स्थानमाधेयगौरवात्
तेषु रक्षोविषव्यालव्याधिघ्नान्यघहानि च । प्रादुर्भवन्ति रत्नानि तथैव विगुणानि च

लिप्यंतरण (IAST)

sūta uvāca / parikṣāṃ vacmiratnānāṃ balo nāmāsuro 'bhavat / indrādyā nirjitāstena vijetuṃ tairna śakyate
varavyājena paśutāṃ yācitaḥ sa surairmakhe / balo dadau sa (sva) paśutāmatisattva surairhataḥ
paśuvatsa viśastastaiḥ svavākyāśaniyantritaḥ / balo lokoparāya devānāṃ hitakāmyayā
tasya sattvaviśuddhasya viśuddhena ca karmaṇā / kāyasyāvayavāḥ sarve ratnabījatvamāyayuḥ
devānāmatha yakṣāṇāṃ siddhānāṃ pavanāśinām / ratnabījaṃsva(jama)yaṃ grāhaḥ sumahānabhavattadā
teṣāṃ tu patatāṃ vegādvimānena vihāyasā / yadyatpapāta ratnānāṃ bījaṃ kracana kiñcana
mahodadhau sariti vā pavarta kānane 'pi vā / tattadākaratāṃ yātaṃ sthānamādheyagauravāt
teṣu rakṣoviṣavyālavyādhighnānyaghahāni ca / prādurbhavanti ratnāni tathaiva viguṇāni ca

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सूतsūtaСута
उवाचuvācaсказал
परिक्षांparikṣāṃиспытание
वच्मिvacmiизреку
रत्नानांratnānāṃсамоцветов
बलोbaloБала
नामाnāmāпо имени
सुरोsuroасура
भवत्bhavatбыл
इन्द्रindraИндра
आद्याādyāи прочие
निर्जितास्nirjitāsпобеждены
तेनtenaим
विजेतुंvijetuṃпобедить
तैर्tairими
naне
शक्यतेśakyateвозможно
वरvaraдара
व्याजेनvyājenaпод предлогом
पशुतांpaśutāṃжертвенность
याचितःyācitaḥиспрошен
saон
सुरैर्surairбогами
मखेmakheна жертве
ददौdadauдал
स्वsvaсвою
पशुताम्paśutāmжертвенность
अतिसत्त्वatisattvaпревеликий духом
हतःhataḥубит
पशुवत्paśuvatкак скот
विशस्तस्viśastasзаклан
तैःtaiḥими
वाक्यvākyaсловом
अशनिaśaniкак перуном
यन्त्रितःyantritaḥсвязан
लोकlokaмиру
उपरायuparāyaна благо
देवानांdevānāṃбогов
हितhitaблага
काम्ययाkāmyayāради желания
तस्यtasyaего
सत्त्वsattvaсуществом
विशुद्धस्यviśuddhasyaчистого
विशुद्धेनviśuddhenaчистым
caи
कर्मणाkarmaṇāделом
कायस्यkāyasyaтела
अवयवाःavayavāḥчлены
सर्वेsarveвсе
रत्नratnaсамоцветов
बीजत्वम्bījatvamсеменность
आययुःāyayuḥобрели
देवानाम्devānāmбогов
अथathaзатем
यक्षाणांyakṣāṇāṃякшей
सिद्धानांsiddhānāṃсиддхов
पवनpavanaветром
अशिनाम्aśināmпитающихся
बीजंbījaṃсемени
ग्राहःgrāhaḥзахват
सुमहान्sumahānпревеликий
अभवत्abhavatбыл
तदाtadāтогда
तेषांteṣāṃих
तुtuже
पततांpatatāṃпадающих
वेगाद्vegādстремительно
विमानेनvimānenaна колеснице
विहायसाvihāyasāпо небу
यद्yadкакое
यत्yatкакое
पपातpapātaупало
क्रचनkracanaгде-либо
किञ्चनkiñcanaкакое-либо
महोदधौmahodadhauв великом океане
सरितिsaritiв реке
वाили
पवर्तpavartaна горе
काननेkānaneв лесу
पिpiже
तत्tatто
तद्tadто
आकरतांākaratāṃрудничность
यातंyātaṃобрело
स्थानम्sthānamместо
आधेयādheyaвложенного
गौरवात्gauravātот веса
तेषुteṣuв них
रक्षोrakṣoракшасов
विषviṣaяда
व्यालvyālaзмей
व्याधिvyādhiболезней
घ्नानिghnāniгубящие
अघaghaгрех
हानिhāniуносящие
प्रादुर्भवन्तिprādurbhavantiявляются
रत्नानिratnāniсамоцветы
तथैवtathaivaа также
विगुणानिviguṇāniлишённые достоинств
अनुवाद

Сута сказал: изреку испытание самоцветов. Был асура по имени Бала; Индра и прочие были им побеждены, и одолеть его им было невозможно. Под предлогом дара боги испросили у него на жертве его жертвенность, и Бала, превеликий духом, отдал её и был богами убит: он был заклан ими, как жертвенный скот, связанный собственным словом, как перуном, — Бала, ради блага мира и по желанию богам добра. И у него, чистого существом и чистого делом, все члены тела обрели семенность самоцветов. Тогда началось превеликое расхватывание самоцветного семени богами, якшами, сиддхами и питающимися ветром. И у них, стремительно летящих по небу на колесницах, всякое семя самоцветов, где бы и какое ни упало — в великом океане, в реке, на горе или в лесу, — то место обрело рудничность по весу вложенного. Там и являются самоцветы, губящие ракшасов, яд, змей и болезни и уносящие грех, — а также лишённые достоинств.

संस्करण

ce6fe0c3ea57 · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 8:05:44 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से