इदं तीर्थमिदं नेति ये नरा भेददर्शिनः । तेषां विधीयते तीर्थगमनं तत्फलं च यत्
सर्वं ब्रह्मेतियो ऽवेति नातीर्थं तस्य किञ्चन । एतेषु स्नानदानानि श्राद्धं पिण्डमथाक्षयम्
सर्वा नद्यः सर्वशैलाः तीर्थं देवादिसेवितम् । श्रीरङ्गं च हरेस्तीर्थं तापी श्रेष्ठा महानदी
सप्तगोदावरं तीर्थं तीर्थं कोणगिरिः परम् । महालक्ष्मीर्यत्र देवी प्रणीता परमा नदी
सह्याद्रौ देवदेवेश एकवीरः सुरेश्वरी । गङ्गाद्वारे कुशावर्ते विन्ध्यके नीलपर्वते
स्नात्वा कनखले तीर्थे स भवेन्न पुनर्भवे । सू उवाच । एतान्यन्यानि तीर्थानि स्नानाद्यैः सर्वदानि हि
श्रुत्वाब्रवीद्धरेर्ब्रह्मा व्यासं दक्षादिसंयुतम् । एतान्युक्त्वा च तीर्थानि पुन स्तीर्थोत्तमोत्तमम् । गयाख्यं प्राह सर्वेषामक्षयं ब्रह्मलोकदम्
idaṃ tīrthamidaṃ neti ye narā bhedadarśinaḥ / teṣāṃ vidhīyate tīrthagamanaṃ tatphalaṃ ca yat
sarvaṃ brahmetiyo 'veti nātīrthaṃ tasya kiñcana / eteṣu snānadānāni śrāddhaṃ piṇḍamathākṣayam
sarvā nadyaḥ sarvaśailāḥ tīrthaṃ devādisevitam / śrīraṅgaṃ ca harestīrthaṃ tāpī śreṣṭhā mahānadī
saptagodāvaraṃ tīrthaṃ tīrthaṃ koṇagiriḥ param / mahālakṣmīryatra devī praṇītā paramā nadī
sahyādrau devadeveśa ekavīraḥ sureśvarī / gaṅgādvāre kuśāvarte vindhyake nīlaparvate
snātvā kanakhale tīrthe sa bhavenna punarbhave / sū uvāca / etānyanyāni tīrthāni snānādyaiḥ sarvadāni hi
śrutvābravīddharerbrahmā vyāsaṃ dakṣādisaṃyutam / etānyuktvā ca tīrthāni puna stīrthottamottamam / gayākhyaṃ prāha sarveṣāmakṣayaṃ brahmalokadam
«Это брод, а это не брод» — людям, видящим различие, предписано хождение к бродам и тот плод, который от него. А кто ведает, что всё — Брахман, у того нет ничего, что не было бы бродом. В них омовения, даяния, шраддха и приношение — неистощимы. Все реки, все горы — брод, чтимый богами и прочими. Шрирангам — брод Хари, Тапи — лучшая великая река. Брод Семи Годавари, высший брод Конагири, где Богиня Махалакшми; высшая река Пранита. На Сахьядри — владыка богов, Экавира и Сурешвари; во Вратах Ганги, в Кушаварте, в Виндхьяке, на Синей горе. Омывшись в броде Канакхала, он не станет вновь рождаться. Сута сказал: эти и иные броды омовением и прочим — всё дающие. Услышав это от Хари, Брахма изрёк Вьясе, окружённому Дакшей и прочими; и, сказав эти броды, вновь возгласил наилучший из бродов, именуемый Гаей, — неистощимый из всех, дающий мир Брахмы.
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe sarvatīrthamāhātmyaṃ nāmaikāśītitamo 'dhyāyaḥ
eff0c18e9c2b · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 8:48:06 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Тридцать стихов перечисляли места, и вдруг сказано: паломничество предписано тем, кто видит различие. Список не отменён — он отнесён к тому, кто ещё различает.
Для ведающего, что всё есть Брахман, «нет ничего, что не было бы бродом». Не «броды не нужны», а «нет не-брода»: святость не отнята у мест, а роздана всему.
И тут же, сразу после этого, глава называет ещё десяток мест и обещает следующую — о Гае. Знание того, что всюду брод, ничего не отменило в порядке рассказа.