Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
गरुड़ पुराण
On the Use of Various Remedies1.202.1-10
762 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 1.202.1-10
॥

Śrī-Hari

देवनागरी

हरिरुवाच । एकं पुनर्नवामूलमपामार्गस्य वा शिव । सरसं योनिनिः क्षिप्तं वराङ्गस्य व्यथां हरेत् । प्रसूतिवेदनाञ्चैव तरुणीनां व्यथां हरेत्
भूमि कूष्माण्डमूलं वै शालिचूर्णमथापि वा । सप्ताहं दुग्धपीतं स्यात्स्त्रीणां बहुपयस्करम्
रुद्रेन्द्रवारुणीमुलं लेपात्स्त्रीस्तनवेदना । नश्येत घृतपक्वा च कार्यावश्यन्तु पोलिका
भक्षिता सा महेशान योनिशूलं विनाशयेत् । प्रलेपिता कारवेल्लमूलेनैव विनिर्गता
योनिः प्रवेशमायाति नात्र कार्या विचारणा । नीलीपटोलमूलानि साज्यानि तिलवारिणा
पिष्टान्येषां प्रलेपो वै ज्वालागर्दभरागनत् । पाठामूलं रुद्र पीतं पिष्टं तण्डुलवारिणा
पापरोगहरं स्याच्च कुष्ठपानं तथैव च । वास्योदकञ्च समधु पीतमन्तर्गतस्य वै
पापरोगस्य सन्तापनिवृक्तिं कुरुते शिव । घृततुल्या रुद्र लाक्षा पीता क्षीरेण वै सह
प्रदरं हरते रोगं नात्र कार्या विचारणा । द्विजयष्टी त्रिकटुकं चूर्णं पीतं हरेच्छिव
तिलक्वाथेन संयुक्तं रक्तगुल्मं स्त्रिया हर । कुसुमस्य निबद्धञ्च तरुणीनां महेश्वर

लिप्यंतरण (IAST)

hariruvāca / ekaṃ punarnavāmūlamapāmārgasya vā śiva / sarasaṃ yoniniḥ kṣiptaṃ varāṅgasya vyathāṃ haret / prasūtivedanāñcaiva taruṇīnāṃ vyathāṃ haret
bhūmi kūṣmāṇḍamūlaṃ vai śālicūrṇamathāpi vā / saptāhaṃ dugdhapītaṃ syātstrīṇāṃ bahupayaskaram
rudrendravāruṇīmulaṃ lepātstrīstanavedanā / naśyeta ghṛtapakvā ca kāryāvaśyantu polikā
bhakṣitā sā maheśāna yoniśūlaṃ vināśayet / pralepitā kāravellamūlenaiva vinirgatā
yoniḥ praveśamāyāti nātra kāryā vicāraṇā / nīlīpaṭolamūlāni sājyāni tilavāriṇā
piṣṭānyeṣāṃ pralepo vai jvālāgardabharāganat / pāṭhāmūlaṃ rudra pītaṃ piṣṭaṃ taṇḍulavāriṇā
pāparogaharaṃ syācca kuṣṭhapānaṃ tathaiva ca / vāsyodakañca samadhu pītamantargatasya vai
pāparogasya santāpanivṛktiṃ kurute śiva / ghṛtatulyā rudra lākṣā pītā kṣīreṇa vai saha
pradaraṃ harate rogaṃ nātra kāryā vicāraṇā / dvijayaṣṭī trikaṭukaṃ cūrṇaṃ pītaṃ harecchiva
tilakvāthena saṃyuktaṃ raktagulmaṃ striyā hara / kusumasya nibaddhañca taruṇīnāṃ maheśvara

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
हरिरुवाचhariruvācaХари сказал
एकंekaṃодин
पुनर्नवामूलम्punarnavāmūlamкорень пунарнавы
अपामार्गस्यapāmārgasyaапамарги
शिवśivaо Шива
सरसंsarasaṃс соком
योनिyoniв лоно
क्षिप्तंkṣiptaṃвложенный
वराङ्गस्यvarāṅgasyaлона
व्यथांvyathāṃболь
हरेत्haretуносит
प्रसूतिवेदनाञ्prasūtivedanāñродовую боль
चैवcaivaи
तरुणीनांtaruṇīnāṃу юных женщин
भूमिbhūmiземляной
कूष्माण्डमूलंkūṣmāṇḍamūlaṃкорень кушманды
शालिचूर्णम्śālicūrṇamрисовый порошок
अथापिathāpiили же
सप्ताहंsaptāhaṃсемь дней
दुग्धपीतंdugdhapītaṃс молоком выпитый
स्यात्syātбывает
स्त्रीणांstrīṇāṃу женщин
बहुपयस्करम्bahupayaskaramобилие молока творящий
रुद्रेrudreо Рудра
न्द्रवारुणीमुलंndravāruṇīmulaṃкорень индраваруни
लेपात्lepātот обмазывания
स्त्रीstrīжены
स्तनstanaгруди
वेदनाvedanāболь
नश्येतnaśyetaгибнет
घृतपक्वाghṛtapakvāна топлёном масле сваренная
कार्यावश्यन्तुkāryāvaśyantuдолжна быть непременно
पोलिकाpolikāлепёшка
भक्षिताbhakṣitāсъеденная
महेशानmaheśānaо Махешана
योनिशूलंyoniśūlaṃболь лона
विनाशयेत्vināśayetгубит
प्रलेपिताpralepitāобмазанное
कारवेल्लमूलेनैवkāravellamūlenaivaкорнем горькой тыквы
विनिर्गताvinirgatāвыпавшее
योनिःyoniḥлоно
प्रवेशम्praveśamвхождение
आयातिāyātiобретает
नात्रnātraне здесь
कार्याkāryāдолжно
विचारणाvicāraṇāсомнение
नीलीnīlīнили
पटोलमूलानिpaṭolamūlāniкорни патолы
साज्यानिsājyāniс топлёным маслом
तिलवारिणाtilavāriṇāс кунжутной водою
पिष्टान्य्piṣṭānyрастёртые
एषांeṣāṃих
प्रलेपोpralepoобмазывание
ज्वालागर्दभरागनत्jvālāgardabharāganat«жгучий ослиный» недуг гонящее
पाठामूलंpāṭhāmūlaṃкорень патхи
रुद्रrudraРудра
पीतंpītaṃвыпитый
पिष्टंpiṣṭaṃрастёртый
तण्डुलवारिणाtaṇḍulavāriṇāрисовою водою
पापरोगहरंpāparogaharaṃнедуг от греха уносящий
स्याच्चsyāccaбывает
कुष्ठपानंkuṣṭhapānaṃпитьё куштхи
तथैवtathaivaтак же
वास्योदकञ्vāsyodakañвода васаки
समधुsamadhuс мёдом
अन्तर्गतस्यantargatasyaвнутрь ушедшего
वैvaiведь
पापरोगस्यpāparogasyaнедуга от греха
सन्तापनिवृक्तिंsantāpanivṛktiṃпрекращение жара
कुरुतेkuruteтворит
घृततुल्याghṛtatulyāтоплёному маслу равная
लाक्षाlākṣāлакша
पीताpītāвыпитая
क्षीरेणkṣīreṇaс молоком
सहsahaвместе
प्रदरंpradaraṃкровотечение
हरतेharateуносит
रोगंrogaṃнедуг
द्विजयष्टीdvijayaṣṭīдвиджаяштхи
त्रिकटुकंtrikaṭukaṃтри острых
चूर्णंcūrṇaṃпорошок
हरेच्harecуносит
छिवchivaо Шива
तिलक्वाथेनtilakvāthenaс отваром кунжута
संयुक्तंsaṃyuktaṃсоединённый
रक्तगुल्मंraktagulmaṃкровяную гульму
स्त्रियाstriyāу женщины
हरharaо Хара
कुसुमस्यkusumasyaцветка
निबद्धञ्nibaddhañпривязанного
महेश्वरmaheśvaraо Махешвара
अनुवाद

Хари сказал: один корень пунарнавы или апамарги, о Шива, вложенный в лоно с соком, уносит боль лона и родовую боль у юных женщин. Земляной корень кушманды или рисовый порошок, выпитый с молоком семь дней, творит у женщин обилие молока. От обмазывания корнем индраваруни, о Рудра, гибнет боль в груди у жены. Лепёшка, сваренная на топлёном масле, должна быть непременно: съеденная, о Махешана, она губит боль лона. Выпавшее лоно, обмазанное корнем горькой тыквы, обретает вхождение — не должно здесь сомневаться. Нили и корни патолы с топлёным маслом, растёртые с кунжутной водою, — обмазывание ими гонит «жгучий ослиный» недуг. Корень патхи, растёртый рисовою водою и выпитый, уносит недуг от греха, о Рудра; так же и питьё куштхи. Вода васаки с мёдом, выпитая, творит прекращение жара при недуге от греха, ушедшем внутрь, о Шива. Лакша, равная топлёному маслу, выпитая с молоком, уносит недуг кровотечения — не должно здесь сомневаться. Порошок двиджаяштхи и трёх острых, соединённый с отваром кунжута и выпитый, уносит у женщины кровяную гульму, о Хара; и цветок, привязанный, о Махешвара.

संस्करण

6300e9f63eb9 · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 7:37:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 1.201.31-39

श्लोक बदलें इन कुंजियों से