गरुड़ पुराण
The Greatness of Viṣṇu1.230.34-44
878 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 1.230.34-44

Śrī-Sūta

देवनागरी

ध्येयः सदा सवितृमण्डलमध्यवर्तो नारायणः सरसिजासनसन्निविष्टः । केयूरवान्मकरकुण्डलवान्किरीटी हारी हिरण्मयवपुर्धृतशङ्खचक्रः
न हि ध्यानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते । श्वपचान्नानि भुञ्जानो पापी नैवात्र लिप्यते
सदा चित्तं समासक्तं जन्तोर्विषयगोचरे । यदि नारायणे ऽप्येवं को न मुच्येत बन्धनात्
सूत उवाच । विष्णुभक्तिर्यस्य चित्ते कं वा जीवो नमेत्सदा । स तारयति चात्मानं तदैव दुरितार्णवात्
तञ्ज्ञानं यत्र गोविन्दः सा कथा यत्र काशवः । तत्कर्म यत्तदर्थाय किमन्यैर्बहुभाषितैः
सा जिह्वा या हरिं स्तौति तच्चित्तं यत्तदर्पितम् । तावेव केवलौ श्लाघ्यौ यौ तत्पूजाकरौ करौ
प्रणाममीशस्य शिरः फलं विदुस्तदर्चनं पाणिफलं दिवौकसः । मनः फलं तद्गुणकर्मचिन्तनं वचस्तु गोविन्दगुणस्तुतिः फलम्
मेरुमन्दरमात्रो ऽपि राशिः पापस्य कर्मणः । केशवस्मरणादेव तस्य सर्वं विनश्यति
यत्किञ्चित्कुरुते कर्म पुरुषः साध्वसाधु वा । सर्वं नारायणे न्यस्य कुर्वन्नपि न लिम्पति
तृणादिचतुरास्यान्तं भूतग्रामं चतुर्विधम् । चराचरं जगत्सर्वं प्रसुप्तं मायया तव
यस्मिन्न्यस्तमतिर्न याति नरकं स्वर्गो ऽपि यच्चिन्तने विघ्नो यत्र नवा विशेत्कथमपि ब्राह्मो ऽपिलोको ऽल्पकः । मुक्तिञ्चेतसि संस्थितो जडधियां पुंसां ददात्यव्ययः किञ्चित्रं यदयं प्रयाति विलयं तत्राच्युते कीर्तिते

लिप्यंतरण (IAST)

dhyeyaḥ sadā savitṛmaṇḍalamadhyavarto nārāyaṇaḥ sarasijāsanasanniviṣṭaḥ / keyūravānmakarakuṇḍalavānkirīṭī hārī hiraṇmayavapurdhṛtaśaṅkhacakraḥ
na hi dhyānena sadṛśaṃ pavitramiha vidyate / śvapacānnāni bhuñjāno pāpī naivātra lipyate
sadā cittaṃ samāsaktaṃ jantorviṣayagocare / yadi nārāyaṇe 'pyevaṃ ko na mucyeta bandhanāt
sūta uvāca / viṣṇubhaktiryasya citte kaṃ vā jīvo nametsadā / sa tārayati cātmānaṃ tadaiva duritārṇavāt
tañjñānaṃ yatra govindaḥ sā kathā yatra kāśavaḥ / tatkarma yattadarthāya kimanyairbahubhāṣitaiḥ
sā jihvā yā hariṃ stauti taccittaṃ yattadarpitam / tāveva kevalau ślāghyau yau tatpūjākarau karau
praṇāmamīśasya śiraḥ phalaṃ vidustadarcanaṃ pāṇiphalaṃ divaukasaḥ / manaḥ phalaṃ tadguṇakarmacintanaṃ vacastu govindaguṇastutiḥ phalam
merumandaramātro 'pi rāśiḥ pāpasya karmaṇaḥ / keśavasmaraṇādeva tasya sarvaṃ vinaśyati
yatkiñcitkurute karma puruṣaḥ sādhvasādhu vā / sarvaṃ nārāyaṇe nyasya kurvannapi na limpati
tṛṇādicaturāsyāntaṃ bhūtagrāmaṃ caturvidham / carācaraṃ jagatsarvaṃ prasuptaṃ māyayā tava
yasminnyastamatirna yāti narakaṃ svargo 'pi yaccintane vighno yatra navā viśetkathamapi brāhmo 'piloko 'lpakaḥ / muktiñcetasi saṃsthito jaḍadhiyāṃ puṃsāṃ dadātyavyayaḥ kiñcitraṃ yadayaṃ prayāti vilayaṃ tatrācyute kīrtite

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ध्येयःdhyeyaḥсозерцаем
सदाsadāвсегда
सवितृमण्डलमध्यवर्तोsavitṛmaṇḍalamadhyavartoпребывающий посреди солнечного круга
नारायणःnārāyaṇaḥНараяна
सरसिजासनसन्निविष्टःsarasijāsanasanniviṣṭaḥвосседающий на лотосном сиденье
केयूरवान्keyūravānс наручами
मकरकुण्डलवान्makarakuṇḍalavānс серьгами-макарами
किरीटीkirīṭīс диадемою
हारीhārīс ожерельем
हिरण्मयवपुर्hiraṇmayavapurзлатотелый
धृतशङ्खचक्रःdhṛtaśaṅkhacakraḥдержащий раковину и диск
naне
हिhiведь
ध्यानेनdhyānenaсозерцанию
सदृशंsadṛśaṃподобного
पवित्रम्pavitramочищающего
इहihaздесь
विद्यतेvidyateне бывает
श्वपचान्नानिśvapacānnāniпищу пожирателя псов
भुञ्जानोbhuñjānoвкушающий
पापीpāpīгрешник
नैवात्रnaivātraи не здесь
लिप्यतेlipyateпятнается
चित्तंcittaṃум
समासक्तंsamāsaktaṃпривязан
जन्तोर्jantorу существа
विषयगोचरेviṣayagocareк области предметов
यदिyadiесли
नारायणेnārāyaṇeк Нараяне
प्य्pyтакже
एवंevaṃтак
कोkoкто
मुच्येतmucyetaне освободился бы
बन्धनात्bandhanātот уз
सूतsūtaСута
उवाचuvācaсказал
विष्णुभक्तिर्viṣṇubhaktirпреданность Вишну
यस्यyasyaу кого
चित्तेcitteв уме
कंkaṃкому
वाили
जीवोjīvoживущий
नमेत्nametпоклонится
saон
तारयतिtārayatiпереправляет
चात्मानंcātmānaṃи себя
तदैवtadaivaтогда же
दुरितार्णवात्duritārṇavātиз океана бед
तज्tajто
ज्ञानंjñānaṃзнание
यत्रyatraгде
गोविन्दःgovindaḥГовинда
साта
कथाkathāповесть
काशवःkāśavaḥКешава
तत्tatто
कर्मkarmaдело
यत्yatчто
तदर्थायtadarthāyaради Него
किम्kimчто
अन्यैर्anyairиными
बहुभाषितैःbahubhāṣitaiḥмногословиями
जिह्वाjihvāязык
याкоторый
हरिंhariṃХари
स्तौतिstautiславит
तच्चित्तंtaccittaṃтот ум
तदर्पितम्tadarpitamЕму вручён
तावेवtāvevaте лишь
केवलौkevalauодни
श्लाघ्यौślāghyauдостохвальны
यौyauкоторые
तत्पूजाकरौtatpūjākarauтворящие Ему почитание
करौkarauруки
प्रणामम्praṇāmamпоклон
ईशस्यīśasyaВладыке
शिरःśiraḥголовы
फलंphalaṃплод
विदुस्vidusзнают
तदर्चनंtadarcanaṃпочитание Его
पाणिफलंpāṇiphalaṃплод рук
दिवौकसःdivaukasaḥнебожители
मनःmanaḥума
तद्गुणकर्मचिन्तनंtadguṇakarmacintanaṃпомышление о Его достоинствах и деяниях
वचस्vacasречи
तुtuже
गोविन्दगुणस्तुतिःgovindaguṇastutiḥхвала достоинствам Говинды
मेरुमन्दरमात्रोmerumandaramātroвеличиною с Меру и Мандару
पिpiдаже
राशिःrāśiḥгруда
पापस्यpāpasyaгреха
कर्मणःkarmaṇaḥдела
केशवस्मरणाद्keśavasmaraṇādот памятования о Кешаве
एवevaже
तस्यtasyaу него
सर्वंsarvaṃвся
विनश्यतिvinaśyatiгибнет
किञ्चित्kiñcitчто-либо
कुरुतेkuruteсовершает
पुरुषःpuruṣaḥчеловек
साध्व्sādhvдоброе
असाधुasādhuнедоброе
नारायणेnārāyaṇeв Нараяну
न्यस्यnyasyaвложив
कुर्वन्न्kurvannсовершающий
अपिapiдаже
लिम्पतिlimpatiне пятнается
तृणादिचतुरास्यान्तंtṛṇādicaturāsyāntaṃот травы до Четвероликого
भूतग्रामंbhūtagrāmaṃразряд существ
चतुर्विधम्caturvidhamчетвероякий
चराचरंcarācaraṃдвижущийся и неподвижный
जगत्jagatмир
प्रसुप्तंprasuptaṃусыплён
माययाmāyayāмайей
तवtavaТвоей
यस्मिन्yasminв ком
न्यस्तमतिर्nyastamatirвложивший разум
यातिyātiне идёт
नरकंnarakaṃв ад
स्वर्गोsvargoи небо
यच्yacу кого
चिन्तनेcintaneв помышлении
विघ्नोvighnoпомеха
नवाnavāи не
विशेत्viśetвойдёт
कथमपिkathamapiкак-нибудь
ब्राह्मोbrāhmoБрахмы
लोकोlokoмир
ल्पकःlpakaḥмалым
मुक्तिञ्muktiñосвобождение
संस्थितोsaṃsthitoутвердившийся
जडधियांjaḍadhiyāṃу тупоумных
पुंसांpuṃsāṃу людей
ददात्य्dadātyдаёт
अव्ययःavyayaḥнетленный
किञ्चित्रंkiñcitraṃчто за диво
यद्yadчто
अयंayaṃэтот
प्रयातिprayātiуходит
विलयंvilayaṃв растворение
तत्राच्युतेtatrācyuteпри том Ачьюте
कीर्तितेkīrtiteвоспетом
naне
naне
naне
naне
naне
naне
caи
caи
caи
saон
saон
तत्tatто
तत्tatто
साта
फलंphalaṃплод
फलंphalaṃплод
अपिapiдаже
वाили
यत्रyatraгде
अनुवाद

Созерцаем всегда Нараяна, пребывающий посреди солнечного круга, восседающий на лотосном сиденье, с наручами, с серьгами-макарами, с диадемою, с ожерельем, златотелый, держащий раковину и диск. Ибо нет здесь очищающего, подобного созерцанию: и вкушающий пищу пожирателя псов грешник не пятнается здесь. Ум существа всегда привязан к области предметов; если бы так же к Нараяне — кто не освободился бы от уз? Сута сказал: у кого в уме преданность Вишну, кому иному станет кланяться живущий? Он и себя тогда же переправляет из океана бед. То знание, где Говинда; та повесть, где Кешава; то дело, что ради Него, — что толку в иных многословиях? Тот язык, который славит Хари; тот ум, что Ему вручён; лишь те руки достохвальны, что творят Ему почитание. Небожители знают: плод головы — поклон Владыке, плод рук — почитание Его, плод ума — помышление о Его достоинствах и деяниях, а плод речи — хвала достоинствам Говинды. И груда греховных дел величиною с Меру и Мандару вся гибнет у него от одного памятования о Кешаве. Что бы ни совершал человек, доброе или недоброе, — вложив всё в Нараяну, он и совершающий не пятнается. От травы до Четвероликого четвероякий разряд существ, весь движущийся и неподвижный мир усыплён Твоей майей. В ком вложивший разум не идёт в ад; у кого и небо помеха в помышлении; кто как-нибудь не войдёт и в мир Брахмы, ибо тот мал; кто, утвердившись в сердце, даёт освобождение и тупоумным людям, — что за диво, что при воспетом Ачьюте всё уходит в растворение?

संस्करण

cdf462cbd4fa · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 9:35:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से