सत्कृत्य परिपृष्टस् तु स महात्मा महातपाः विस्तरेणानुपूर्व्या च कथयाम् आस तां कथाम् ॥
शृणु राजन् कथां दिव्यां पुण्यां पापप्रणाशिनीम् कथ्यमानां मया चित्रां बह्वर्थां श्रुतिसंमिताम् ॥
यश् चैनां धारयेत् तात शृणुयाद् वाप्य् अभीक्ष्णशः स्ववंशधारणं कृत्वा स्वर्गलोके महीयते ॥
अव्यक्तं कारणं यत् तन् नित्यं सदसदात्मकम् प्रधानं पुरुषं तस्मान् निर्ममे विश्वम् ईश्वरः ॥
तं वै विद्धि महाराज ब्रह्माणम् अमितौजसम् स्रष्टारं सर्वभूतानां नारायणपरायणम् ॥
अहंकरस् तु महतस् तस्माद् भूतानि जज्ञिरे भूतभेदाश् च भूतेभ्य इति सर्गः सनातनः ॥
विस्तरावयवं चैव यथाप्रज्ञं यथाश्रुतम् कीर्त्यमानं शृणु मया पूर्वेषां कीर्तिवर्धनम् ॥
धन्यं यशस्यं शत्रुघ्नं स्वर्ग्यम् आयुर्विवर्धनम् कीर्तनं स्थिरकीर्तीनां सर्वेषां पुण्यकर्मणाम् ॥
satkṛtya paripṛṣṭas tu sa mahātmā mahātapāḥ vistareṇānupūrvyā ca kathayām āsa tāṃ kathām ||
śṛṇu rājan kathāṃ divyāṃ puṇyāṃ pāpapraṇāśinīm kathyamānāṃ mayā citrāṃ bahvarthāṃ śrutisaṃmitām ||
yaś caināṃ dhārayet tāta śṛṇuyād vāpy abhīkṣṇaśaḥ svavaṃśadhāraṇaṃ kṛtvā svargaloke mahīyate ||
avyaktaṃ kāraṇaṃ yat tan nityaṃ sadasadātmakam pradhānaṃ puruṣaṃ tasmān nirmame viśvam īśvaraḥ ||
taṃ vai viddhi mahārāja brahmāṇam amitaujasam sraṣṭāraṃ sarvabhūtānāṃ nārāyaṇaparāyaṇam ||
ahaṃkaras tu mahatas tasmād bhūtāni jajñire bhūtabhedāś ca bhūtebhya iti sargaḥ sanātanaḥ ||
vistarāvayavaṃ caiva yathāprajñaṃ yathāśrutam kīrtyamānaṃ śṛṇu mayā pūrveṣāṃ kīrtivardhanam ||
dhanyaṃ yaśasyaṃ śatrughnaṃ svargyam āyurvivardhanam kīrtanaṃ sthirakīrtīnāṃ sarveṣāṃ puṇyakarmaṇām ||
Сута сказал: Почтённый и подробно расспрошенный, тот великодушный и великоаскетичный мудрец стал рассказывать эту повесть развёрнуто и по порядку. Вайшампаяна сказал: «Слушай, о царь, божественную, святую и уничтожающую грех повесть; я буду рассказывать её — удивительную, многозначную и соизмеримую с шрути. Кто хранит её или часто слушает, тот, поддержав свой род, возвышается в небесном мире. Непроявленное вечное основание, имеющее природу бытия и небытия, — это прадхана; из него Господь создал Пурушу и вселенную. Знай его, о великий царь, как безмерно могучего Брахму, творца всех существ, устремлённого к Нараяне. Из махата возникла аханкара, из неё родились существа, а из существ — различия существ: таково вечное творение. Слушай от меня, насколько я понял и услышал, прославление древних: оно развёрнуто по частям, увеличивает славу прежних, приносит благо, славу, победу над врагами, небесный плод, продлевает жизнь и прославляет всех, кто совершал святые дела».
458f73fabc29 · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:30:29 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Перед родословием стоит космология: человеческий род нельзя понять отдельно от первотворения. Вайшампаяна поднимает слушателя от имен и царских линий к источнику мира, где Господь создаёт Пурушу, вселенную и порядок существ. Родовая память становится не гордостью крови, а способом увидеть связь всех поколений с изначальным Владыкой.