विद्धि मां ब्रह्मणः पुत्रं मानसं पूर्वजं प्रभो तपोवीर्यात् समुत्पन्नं नारायणगुणात्मकम् ॥
सनत्कुमार इति यः श्रुतो वेदेषु वै पुरा सो स्मि भार्गव भद्रं ते कं कामं करवाणि ते ॥
ये त्व् अन्ये ब्रह्मणः पुत्रा यवीयांसस् तु ते मम भ्रातरः सप्त दुर्धर्षा येषां वंशाः प्रतिष्ठिताः ॥
क्रतुर् वसिष्ठः पुलहः पुलस्त्यो त्रिस् तथाङ्गिराः त्रींल् लोकाण् धारयन्तीमान् देवदानवपूजिताः ॥
वयं तु यतिधर्माण आरोप्यात्मानम् आत्मनि प्रजाधर्मं च कामं च वर्तयामो महामुने ॥
यथोत्पन्नस् तथैवाहं कुमार इति विद्धि माम् तस्मात् सनत्कुमारेति नामैतन् मे प्रतिष्ठितम् ॥
मद्भक्त्या ते तपश् चीर्णं मम दर्शनकाङ्क्षया एष दृष्टो सि भवता कं कामं करवाणि ते ॥
इत्य् उक्तवन्तं तम् अहं प्रत्यवोचं सनातनम् अनुज्ञातो भगवता प्रीयता तेन भारत ॥
viddhi māṃ brahmaṇaḥ putraṃ mānasaṃ pūrvajaṃ prabho tapovīryāt samutpannaṃ nārāyaṇaguṇātmakam ||
sanatkumāra iti yaḥ śruto vedeṣu vai purā so smi bhārgava bhadraṃ te kaṃ kāmaṃ karavāṇi te ||
ye tv anye brahmaṇaḥ putrā yavīyāṃsas tu te mama bhrātaraḥ sapta durdharṣā yeṣāṃ vaṃśāḥ pratiṣṭhitāḥ ||
kratur vasiṣṭhaḥ pulahaḥ pulastyo tris tathāṅgirāḥ trīṃl lokāṇ dhārayantīmān devadānavapūjitāḥ ||
vayaṃ tu yatidharmāṇa āropyātmānam ātmani prajādharmaṃ ca kāmaṃ ca vartayāmo mahāmune ||
yathotpannas tathaivāhaṃ kumāra iti viddhi mām tasmāt sanatkumāreti nāmaitan me pratiṣṭhitam ||
madbhaktyā te tapaś cīrṇaṃ mama darśanakāṅkṣayā eṣa dṛṣṭo si bhavatā kaṃ kāmaṃ karavāṇi te ||
ity uktavantaṃ tam ahaṃ pratyavocaṃ sanātanam anujñāto bhagavatā prīyatā tena bhārata ||
Санаткумара сказал: «Знай меня как уморождённого первенца, сына Брахмы, о владыка, возникшего из силы тапаса и имеющего природу качеств Нараяны. Тот, кто в древности был известен в Ведах как Санаткумара, — это я, о Бхаргава; благо тебе. Какое желание исполнить для тебя? Другие сыновья Брахмы моложе меня: у меня есть семь неодолимых братьев, чьи роды утверждены. Крату, Васиштха, Пулаха, Пуластья, Атри и Ангирас, почитаемые богами и данавами, поддерживают эти три мира. Мы же, следуя дхарме яти и утвердив атман в атмане, поддерживаем дхарму потомства и желание, о великий мудрец. Каким я возник, таким и остаюсь: знай меня как Кумару. Поэтому за мной закрепилось имя Санаткумара. Из преданности мне и желания увидеть меня ты совершал тапас; вот ты увидел меня. Какое желание исполнить для тебя?» Когда вечный сказал так, я ответил ему: «С позволения благого Господа пусть Он будет этим доволен, о Бхарата».
af1a73148d32 · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:30:37 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Санаткумара связывает своё явление с Нараяной: его сила не автономна, а укоренена в божественных качествах. Учение о питарах поэтому будет не частной обрядовой техникой, а частью устройства мира, поддержанного высшей волей.