हरिवंश
Группы питаров, Ума, Аччхода и линия СатьяватиHV 13.41-49
77 / 607
हरिवंश · HV 13.41-49
देवनागरी

बैभ्राजा नाम ते लोका दिवि भान्ति सुदर्शनाः यत्र बर्हिषदो नाम पितरो दिवि विष्रुताः ॥
तान् दानवगणाः सर्वे यक्षगन्धर्वराक्षसाः नागाः सर्पाः सुपर्णाश् च भावयन्त्य् अमितौजसः ॥
एते पुत्रा महात्मानः पुलस्त्यस्य प्रजापतेः महात्मानो महाभागास् तेजोयुक्तास् तपस्विनः ॥
एतेषां मानसी कन्या पीवरी नाम विश्रुता योगा च योगपत्नी च योगमाता तथैव च भवित्री द्वापरं प्राप्य युगं धर्मभृतां वरा ॥
पराशरकुलोद्भूतः शुको नाम महातपाः भविष्यति युगे तस्मिन् महायोगी द्विजर्षभः व्यासाद् अरण्यां संभूतो विधूमो ऽग्निर् इव ज्वलन् ॥
स तस्यां पितृकन्यायां पीवर्यां जनयिष्यति कन्यां पुत्रांश् च चतुरो योगाचार्यान् महाबलान् ॥
कृष्णं गौरं प्रभुं शंभुं कन्यां कृत्वीं तथैव च ब्रह्मदत्तस्य जननी महिषी त्व् अणुहस्य या ॥
एतान् उत्पाद्य धर्मात्मा योगाचार्याण् महाव्रताण् महायोगी तदा गन्ता पुनर् आवर्तिनीं गतिम् ॥
अमूर्तिमन्तः पितरो धर्ममूर्तिधरा मुने कथा यत्र समुत्पन्ना वृष्ण्यन्धककुलान्वया ॥

लिप्यंतरण (IAST)

baibhrājā nāma te lokā divi bhānti sudarśanāḥ yatra barhiṣado nāma pitaro divi viṣrutāḥ ||
tān dānavagaṇāḥ sarve yakṣagandharvarākṣasāḥ nāgāḥ sarpāḥ suparṇāś ca bhāvayanty amitaujasaḥ ||
ete putrā mahātmānaḥ pulastyasya prajāpateḥ mahātmāno mahābhāgās tejoyuktās tapasvinaḥ ||
eteṣāṃ mānasī kanyā pīvarī nāma viśrutā yogā ca yogapatnī ca yogamātā tathaiva ca bhavitrī dvāparaṃ prāpya yugaṃ dharmabhṛtāṃ varā ||
parāśarakulodbhūtaḥ śuko nāma mahātapāḥ bhaviṣyati yuge tasmin mahāyogī dvijarṣabhaḥ vyāsād araṇyāṃ saṃbhūto vidhūmo 'gnir iva jvalan ||
sa tasyāṃ pitṛkanyāyāṃ pīvaryāṃ janayiṣyati kanyāṃ putrāṃś ca caturo yogācāryān mahābalān ||
kṛṣṇaṃ gauraṃ prabhuṃ śaṃbhuṃ kanyāṃ kṛtvīṃ tathaiva ca brahmadattasya jananī mahiṣī tv aṇuhasya yā ||
etān utpādya dharmātmā yogācāryāṇ mahāvratāṇ mahāyogī tadā gantā punar āvartinīṃ gatim ||
amūrtimantaḥ pitaro dharmamūrtidharā mune kathā yatra samutpannā vṛṣṇyandhakakulānvayā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
बैभ्राजा नाम ते लोकाbaibhrājā nāma te lokāте миры по имени Вайбхраджа; обители, называемые Вайбхраджа
दिवि भान्ति सुदर्शनाःdivi bhānti sudarśanāḥна небе сияют прекрасновидные; прекрасно блистают в раю
यत्र बर्हिषदो नामyatra barhiṣado nāmaгде по имени Бархишады; там питары Бархишады
पितरो दिवि विष्रुताःpitaro divi viṣrutāḥпитары, известные на небе; предки, прославленные в раю
तान् दानवगणाः सर्वेtān dānavagaṇāḥ sarveих все сонмы данавов; этих все группы демонов
यक्षगन्धर्वराक्षसाःyakṣagandharvarākṣasāḥякши, гандхарвы и ракшасы; якши, гандхарвы, демоны
नागाः सर्पाः सुपर्णाश् चnāgāḥ sarpāḥ suparṇāś caнаги, змеи и супарны; змеиные наги и крылатые супарны
भावयन्त्य् अमितौजसःbhāvayanty amitaujasaḥпочитают безмерно мощных; поддерживают неизмеримо сияющих
एते पुत्रा महात्मानःete putrā mahātmānaḥэти великодушные сыновья; они великие духом потомки
पुलस्त्यस्य प्रजापतेःpulastyasya prajāpateḥПуластьи Праджапати; владыки созданий Пуластьи
महात्मानो महाभागास्mahātmāno mahābhāgāsвеликие духом, великосчастные; благородные и благословенные
तेजोयुक्तास् तपस्विनःtejoyuktās tapasvinaḥнаделённые сиянием аскеты; тапасвины, полные света
योगा च योगपत्नी चyogā ca yogapatnī caЙога и Йогапатни; Йога, а также супруга Йоги
योगमाता तथैव चyogamātā tathaiva caи также Йогамата; равно и мать Йоги
एतेषां मानसी कन्याeteṣāṃ mānasī kanyāих уморождённая дочь; мысленная дева этих
पीवरी नाम विश्रुताpīvarī nāma viśrutāизвестная по имени Пивари; прославленная как Пивари
भवित्री द्वापरं प्राप्यbhavitrī dvāparaṃ prāpyaдостигнув Двапары, ты станешь; в Двапаре ты будешь
युगं धर्मभृतां वराyugaṃ dharmabhṛtāṃ varāлучшей среди хранителей дхармы; превосходной среди носителей закона
भविष्यति युगे तस्मिन्bhaviṣyati yuge tasminбудет в той юге; появится в ту эпоху
महायोगी द्विजर्षभःmahāyogī dvijarṣabhaḥвеликий йог, бык дваждырождённых; махайогин, лучший брахман
पराशरकुलोद्भूतःparāśarakulodbhūtaḥпроисходящий из рода Парашары; рождённый в линии Парашары
शुको नाम महातपाःśuko nāma mahātapāḥШука по имени, великий тапасвин; великий подвижник по имени Шука
व्यासाद् अरण्यां संभूतोvyāsād araṇyāṃ saṃbhūtoот Вьясы в лесу рождённый; рожденный от Вьясы в пустынном месте
विधूमो ऽग्निर् इव ज्वलन्vidhūmo 'gnir iva jvalanсияющий как бездымный огонь; пылающий словно пламя без дыма
स तस्यां पितृकन्यायांsa tasyāṃ pitṛkanyāyāṃон в той дочери питаров; от этой девы предков
पीवर्यां जनयिष्यतिpīvaryāṃ janayiṣyatiПивари произведёт; родит в Пивари
कन्यां पुत्रांश् च चतुरोkanyāṃ putrāṃś ca caturoдочь и четверых сыновей; деву и четырёх сыновей
योगाचार्यान् महाबलान्yogācāryān mahābalānвеликих сильных учителей йоги; могучих наставников йоги
कृष्णं गौरं प्रभुंkṛṣṇaṃ gauraṃ prabhuṃКришну, Гауру, Прабху; Кришну, Гауру и Прабху
शंभुं कन्यां कृत्वींśaṃbhuṃ kanyāṃ kṛtvīṃШамбху и дочь Критви; Шамбху, а также деву Критви
तथैव चtathaiva caи также; равно и
ब्रह्मदत्तस्य जननीbrahmadattasya jananīмать Брахмадатты; родительница Брахмадатты
महिषी त्व् अणुहस्य याmahiṣī tv aṇuhasya yāцарица же Анухи; та супруга Анухи
एतान् उत्पाद्य धर्मात्माetān utpādya dharmātmāэтих породив, праведнодушный; произведя этих, дхармичный
योगाचार्याण् महाव्रताण्yogācāryāṇ mahāvratāṇучителей йоги великих обетов; наставников йоги, строгих в обете
महायोगी तदा गन्ताmahāyogī tadā gantāвеликий йог тогда пойдёт; махайогин тогда достигнет
पुनर् आवर्तिनीं गतिम्punar āvartinīṃ gatimпути возвращения; дороги повторного прихода
अमूर्तिमन्तः पितरोamūrtimantaḥ pitaroбестелесные питары; предки, не имеющие формы
धर्ममूर्तिधरा मुनेdharmamūrtidharā muneносящие образ дхармы, мудрец; воплощающие дхарму, муни
कथा यत्र समुत्पन्नाkathā yatra samutpannāрассказ там возник; повествование там появилось
वृष्ण्यन्धककुलान्वयाvṛṣṇyandhakakulānvayāо линии рода Вришни-Андхаков; связанное с родами Вришни и Андхаков
अनुवाद

«Есть миры Вайбхраджа: они красиво сияют на небе; там прославлены питары по имени Бархишады. Их, безмерно мощных, почитают все сонмы данавов, якши, гандхарвы, ракшасы, наги, змеи и супарны. Эти великие духом, благословенные, сияющие тапасвины — сыновья Пуластьи Праджапати. Их уморождённая дочь известна как Пивари: она — Йога, Йогапатни и Йогамата; достигнув Двапары, она станет лучшей среди хранителей дхармы. В ту югу появится великий тапасвин Шука, происходящий из рода Парашары, великий йог и бык среди дваждырождённых: он родится от Вьясы в лесу и будет сиять как бездымный огонь. В дочери питаров Пивари он произведёт дочь и четверых могучих сыновей, учителей йоги: Кришну, Гауру, Прабху, Шамбху и дочь Критви, которая станет матерью Брахмадатты и царицей Анухи. Произведя этих праведных учителей йоги, великих в обетах, этот махайогин тогда пойдёт путём возвращения. О мудрец, эти бестелесные питары несут образ дхармы; от них возникнет рассказ, связанный с родом Вришни и Андхаков».

संस्करण

0434fceb0688 · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:30:39 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से