श्रुतस् ते दैत्यसैन्यस्य विस्तरस् तात विग्रहे सुराणां सर्वसैन्यस्य विस्तरं वैष्णवं शृणु ॥
आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ च महाबलौ सबलाः सानुगाश् चैव संनह्यन्त यथाक्रमम् ॥
पुरुहूतस् तु पुरतो लोकपालः सहस्रदृक् ग्रामणीः सर्वदेवानाम् आरुरोह सुरद्विपम् ॥
सव्ये चास्य रथः पार्श्वे पक्षिप्रवरवेगवान् सुचारुचक्रचरणो हेमवज्रपरिष्कृतः ॥
देवगन्धर्वयक्षौघैर् अनुयातः सहस्रशः दीप्तिमद्भिः सदस्यैश् च ब्रह्मर्षिभिर् अभिष्टुतः ॥
वज्रविस्फूर्जितोद्धूतैर् विद्युदिन्द्रायुधार्पितैः गुप्तो बलाहकगणैः पर्वतैर् इव कामगैः ॥
यम् आरूढः स भगवान् पर्येति मघवान् गजम् हविर् धानेषु गायन्ति विप्रा मखमुखे स्थिताः ॥
स्वर्गे शक्रानुयातेषु देवतूर्यानुनादिषु इन्द्रं समुपनृत्यन्ति शतशो ह्य् अप्सरोगणाः ॥
केतुना वंशराजेन भ्राजमानो यथा रविः युक्तो हयसहस्रेण मनोमारुतरंहसा ॥
स स्यन्दनवरो भाति युक्तो मातलिना तदा कृत्स्नः परिवृतो मेरुर् भास्करस्येव तेजसा ॥
यमस् तु दण्डम् उद्यम्य कालयुक्तं च मुद्गरम् तस्थौ सुरगणानीके दैत्यान् नादेन भीषयन् ॥
śrutas te daityasainyasya vistaras tāta vigrahe surāṇāṃ sarvasainyasya vistaraṃ vaiṣṇavaṃ śṛṇu ||
ādityā vasavo rudrā aśvinau ca mahābalau sabalāḥ sānugāś caiva saṃnahyanta yathākramam ||
puruhūtas tu purato lokapālaḥ sahasradṛk grāmaṇīḥ sarvadevānām āruroha suradvipam ||
savye cāsya rathaḥ pārśve pakṣipravaravegavān sucārucakracaraṇo hemavajrapariṣkṛtaḥ ||
devagandharvayakṣaughair anuyātaḥ sahasraśaḥ dīptimadbhiḥ sadasyaiś ca brahmarṣibhir abhiṣṭutaḥ ||
vajravisphūrjitoddhūtair vidyudindrāyudhārpitaiḥ gupto balāhakagaṇaiḥ parvatair iva kāmagaiḥ ||
yam ārūḍhaḥ sa bhagavān paryeti maghavān gajam havir dhāneṣu gāyanti viprā makhamukhe sthitāḥ ||
svarge śakrānuyāteṣu devatūryānunādiṣu indraṃ samupanṛtyanti śataśo hy apsarogaṇāḥ ||
ketunā vaṃśarājena bhrājamāno yathā raviḥ yukto hayasahasreṇa manomārutaraṃhasā ||
sa syandanavaro bhāti yukto mātalinā tadā kṛtsnaḥ parivṛto merur bhāskarasyeva tejasā ||
yamas tu daṇḍam udyamya kālayuktaṃ ca mudgaram tasthau suragaṇānīke daityān nādena bhīṣayan ||
Вайшампаяна сказал: «Ты уже услышал, о дорогой, подробность о войске дайтьев в сражении; теперь выслушай вайшнавское изложение всего войска богов. Адитьи, Васу, Рудры и два могучих Ашвина снаряжались по порядку вместе со своими силами и спутниками. Впереди Пурухута, тысячеглазый хранитель мира и предводитель всех богов, взошёл на божественного слона. Слева от него стояла колесница, быстрая как лучшая птица, с прекрасными колёсами и золотой, украшенной ваджрой отделкой. Его сопровождали тысячами сонмы богов, гандхарвов и якшей; сияющие участники собрания и брахмариши восхваляли его. Тучи, взметённые раскатами ваджры, озарённые молниями и радугами Индры, охраняли его, словно горы, движущиеся по воле. На слоне, которого оседлал славный Магхаван, брахманы у начала жертвы пели возле сосудов с хави, а на небе, под звуки божественных инструментов, сотни сонмов апсар танцевали перед Индрой. Сияя знаменем на царственном древке, словно солнце, и запряжённая тысячей коней со скоростью мысли и ветра, его превосходная колесница под управлением Матали блистала, как весь Меру, окружённый солнечным сиянием. Яма поднял жезл и молот, связанный со Временем, и стоял в войске богов, устрашая дайтьев своим грохотом.
575d3676427d · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:30:56 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Божественное войско строится не только военной силой, но и жертвенным порядком: брахманы поют, апсары танцуют, Индра занимает своё место. В отличие от хаотической армии данавов, здесь каждый элемент вписан в космическую и ритуальную меру.