अपरे ये तु दैत्या वै युद्धे दृष्टपराक्रमाः ते सर्वे बाहुभिर् व्याप्ता न शेकुश् चलितुं रणे ॥
कांश्चित् केशेषु जग्राह कांश्चित् कण्ठे न्यपीडयत् पाटयन् कस्यचिद् वक्त्रं मध्ये कांश्चिद् अगृह्यत ॥
ते गदाचक्रनिर्दग्धा गतसत्त्वा गतासवः गगनाद् भ्रष्टसर्वाङ्गा निपेतुर् धरणीतले ॥
तेषु सर्वेषु दैत्येषु हतेषु पुरुषोत्तमः तस्थौ शक्रप्रियं कृत्वा कृतकर्मा गदाधरः ॥
तस्मिन् विमर्दे निर्वृत्ते संग्रामे तारकामये तं देशम् आजगामाशु ब्रह्मा लोकपितामहः ॥
सर्वैर् ब्रह्मर्षिभिः सार्धं गन्धर्वैः साप्सरोगणैः देवदेवो हरिं देवं पूजयन् वाक्यम् अब्रवीत् ॥
कृतं देव महत्कर्म सुराणां शल्यम् उद्धृतम् वधेनानेन दैत्यानां वयं च परितोषिताः ॥
यो ऽयं त्वया हतो विष्णो कालनेमिर् महासुरः त्वम् एको ऽस्य मृधे हन्ता नान्यः कश्चन विद्यते ॥
एष देवान् परिभवंल् लोकांश् च सचराचरान् ऋषीणां कदनं कृत्वा माम् अपि प्रतिगर्जति ॥
तद् अनेन तवोग्रेण परितुष्टो ऽस्मि कर्मणा यद् अयं कालतुल्याभः कालनेमिर् निपातितः ॥
तदागच्छस्व भद्रं ते गच्छाम दिवम् उत्तमम् ब्रह्मर्षयस् त्वां तत्रस्थाः प्रतीक्षन्ते सदोगताः ॥
किं चाहं तव दास्यामि वरं वरभृतां वर सुरेष्व् अपि सदैत्येषु वराणां वरदो भवान् ॥
निर्यातयैतत् त्रैलोक्यं स्फीतं निहतकण्टकम् अस्मिन्न् एव मृधे विष्णो शक्राय सुमहात्मने ॥
apare ye tu daityā vai yuddhe dṛṣṭaparākramāḥ te sarve bāhubhir vyāptā na śekuś calituṃ raṇe ||
kāṃścit keśeṣu jagrāha kāṃścit kaṇṭhe nyapīḍayat pāṭayan kasyacid vaktraṃ madhye kāṃścid agṛhyata ||
te gadācakranirdagdhā gatasattvā gatāsavaḥ gaganād bhraṣṭasarvāṅgā nipetur dharaṇītale ||
teṣu sarveṣu daityeṣu hateṣu puruṣottamaḥ tasthau śakrapriyaṃ kṛtvā kṛtakarmā gadādharaḥ ||
tasmin vimarde nirvṛtte saṃgrāme tārakāmaye taṃ deśam ājagāmāśu brahmā lokapitāmahaḥ ||
sarvair brahmarṣibhiḥ sārdhaṃ gandharvaiḥ sāpsarogaṇaiḥ devadevo hariṃ devaṃ pūjayan vākyam abravīt ||
kṛtaṃ deva mahatkarma surāṇāṃ śalyam uddhṛtam vadhenānena daityānāṃ vayaṃ ca paritoṣitāḥ ||
yo 'yaṃ tvayā hato viṣṇo kālanemir mahāsuraḥ tvam eko 'sya mṛdhe hantā nānyaḥ kaścana vidyate ||
eṣa devān paribhavaṃl lokāṃś ca sacarācarān ṛṣīṇāṃ kadanaṃ kṛtvā mām api pratigarjati ||
tad anena tavogreṇa parituṣṭo 'smi karmaṇā yad ayaṃ kālatulyābhaḥ kālanemir nipātitaḥ ||
tadāgacchasva bhadraṃ te gacchāma divam uttamam brahmarṣayas tvāṃ tatrasthāḥ pratīkṣante sadogatāḥ ||
kiṃ cāhaṃ tava dāsyāmi varaṃ varabhṛtāṃ vara sureṣv api sadaityeṣu varāṇāṃ varado bhavān ||
niryātayaitat trailokyaṃ sphītaṃ nihatakaṇṭakam asminn eva mṛdhe viṣṇo śakrāya sumahātmane ||
Другие дайтьи, проявившие доблесть в бою, были охвачены его руками и не могли двигаться в сражении. Одних он хватал за волосы, других сдавливал за горло, кому-то разрывал лицо, иных схватывал посредине. Сожжённые палицей и диском, лишённые силы и жизни, они падали с неба на землю всем телом. Когда все эти дайтьи были убиты, Пурушоттама, Гададхара, совершив дело и сделав приятное Шакре, стоял на поле боя. После того как эта давка завершилась в битве Таракамайя, в то место быстро пришёл Брахма, праотец миров, вместе со всеми брахмариши, гандхарвами и сонмами апсар. Бог богов, почитая бога Хари, сказал: «О бог, совершено великое дело, заноза богов извлечена; этим уничтожением дайтьев мы полностью удовлетворены. Этот великий асура Каланеми, убитый тобой, о Вишну, мог быть сражён в битве только тобой; другого такого нет. Он презирал богов и миры со всем движущимся и недвижимым, мучил риши и рычал даже на меня. Поэтому я доволен этим твоим грозным подвигом: Каланеми, видом равный Времени, повержен. Теперь приходи, да будет тебе благо; пойдём на высшее небо. Брахмариши, находящиеся там в собрании, ждут тебя. Что же мне дать тебе, лучший из дарующих? Ведь среди богов и дайтьев ты сам даритель лучших даров. Передай это процветающее троемирие, очищенное от терния, великодушному Шакре здесь же, в этой битве, о Вишну».
aad449349c58 · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:31:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Приход Брахмы подтверждает космический смысл победы: речь идёт не о личной славе Вишну, а о защите риши, богов и самого порядка творения. Брахма признаёт, что против такого узурпатора нет иной силы, кроме Хари.