पुरा हि कश्यपो विष्णो वरुणस्य महात्मनः जहार यज्ञिया गावः पयोदाश् च महामखे ॥
अदितिः सुरभिश् चोभे द्वे भार्ये कश्यपस्य तु प्रदीयमाना गास् तास् तु नैच्छतां वरुणस्य वै ॥
ततो मां वरुणो ऽभ्येत्य प्रणम्य शिरसानतः उवाच भगवन् गावो गुरुणा मे हृता इति ॥
कृतकार्यो हि गास् तास् तु नानुजानाति मे गुरुः अन्ववर्तत भार्ये द्वे अदितिं सुरभिं तथा ॥
मम ता ह्य् अक्षया गावो दिव्याः कामदुघा विभो चरन्ति सगारान् सर्वान् रक्षिताः स्वेन तेजसा ॥
कस् ता धर्षयितुं शक्तो मम गाः कश्यपाद् ऋते अक्षयं याः क्षरन्त्य् अग्रं पयो देवामृतोपमम् ॥
प्रभुर् वा व्युत्थितो ब्रह्मन् गुरुर् वा यदि वेतरः त्वया नियम्याः सर्वे वै त्वं हि नः परमा गतिः ॥
यदि प्रभवतां दण्डो लोके कार्यम् अजानताम् न विद्यते लोकगुरो न स्युर् वै लोकसेतवः ॥
यथा वास्तु तथा वास्तु कर्तव्ये भगवान् प्रभुः मम गावः प्रतीयन्तां ततो गन्तास्मि सागरम् ॥
यस् ते ऽत्मा देवता गावो या गावः स त्वम् अव्ययम् लोकानां त्वत्प्रवृत्तानाम् एकं गोब्राह्मणं स्मृतम् ॥
त्रातव्याः प्रथमं गावस् त्रातास् त्रायन्ति ता द्विजान् गोब्राह्मणपरित्राणात् परित्रातं जगद् भवेत् ॥
इत्य् अम्बुपतिना प्रोक्तो वरुणेनाहम् अच्युत गवां कारणतत्त्वज्ञः कश्यपे शापम् उत्सृजम् ॥
येनांशेन हृता गावः कश्यपेन महात्मना स तेनांशेन जगतीं गत्वा गोपत्वम् एष्यति ॥
या च सा सुरभिर् नाम यादितिश् च सुरारणिः ते ऽप्य् उभे तस्य वै भार्ये सह तेनैव यास्यतः ॥
purā hi kaśyapo viṣṇo varuṇasya mahātmanaḥ jahāra yajñiyā gāvaḥ payodāś ca mahāmakhe ||
aditiḥ surabhiś cobhe dve bhārye kaśyapasya tu pradīyamānā gās tās tu naicchatāṃ varuṇasya vai ||
tato māṃ varuṇo 'bhyetya praṇamya śirasānataḥ uvāca bhagavan gāvo guruṇā me hṛtā iti ||
kṛtakāryo hi gās tās tu nānujānāti me guruḥ anvavartata bhārye dve aditiṃ surabhiṃ tathā ||
mama tā hy akṣayā gāvo divyāḥ kāmadughā vibho caranti sagārān sarvān rakṣitāḥ svena tejasā ||
kas tā dharṣayituṃ śakto mama gāḥ kaśyapād ṛte akṣayaṃ yāḥ kṣaranty agraṃ payo devāmṛtopamam ||
prabhur vā vyutthito brahman gurur vā yadi vetaraḥ tvayā niyamyāḥ sarve vai tvaṃ hi naḥ paramā gatiḥ ||
yadi prabhavatāṃ daṇḍo loke kāryam ajānatām na vidyate lokaguro na syur vai lokasetavaḥ ||
yathā vāstu tathā vāstu kartavye bhagavān prabhuḥ mama gāvaḥ pratīyantāṃ tato gantāsmi sāgaram ||
yas te 'tmā devatā gāvo yā gāvaḥ sa tvam avyayam lokānāṃ tvatpravṛttānām ekaṃ gobrāhmaṇaṃ smṛtam ||
trātavyāḥ prathamaṃ gāvas trātās trāyanti tā dvijān gobrāhmaṇaparitrāṇāt paritrātaṃ jagad bhavet ||
ity ambupatinā prokto varuṇenāham acyuta gavāṃ kāraṇatattvajñaḥ kaśyape śāpam utsṛjam ||
yenāṃśena hṛtā gāvaḥ kaśyapena mahātmanā sa tenāṃśena jagatīṃ gatvā gopatvam eṣyati ||
yā ca sā surabhir nāma yāditiś ca surāraṇiḥ te 'py ubhe tasya vai bhārye saha tenaiva yāsyataḥ ||
«Прежде, о Вишну, Кашьяпа унёс у великодушного Варуны жертвенных коров, дающих молоко на великом жертвоприношении. Две жены Кашьяпы, Адити и Сурабхи, не хотели возвращать Варуне этих коров. Тогда Варуна пришёл ко мне, поклонился со склонённой головой и сказал: “Господь, мои коровы уведены наставником. Завершив своё дело, мой наставник не отпускает их, и две жены, Адити и Сурабхи, последовали за ним. Эти мои коровы неистощимы, божественны, исполняют желания, ходят по всем океанам и защищены собственной силой. Кто способен задеть моих коров, кроме Кашьяпы? Они источают лучшее, неистощимое молоко, подобное амрите богов. Будь то восставший владыка, наставник или кто-либо другой, все должны быть обузданы тобой, ведь ты наше высшее прибежище. Если в мире нет наказания для могущественных, не знающих должного, о учитель мира, тогда не будет опор миров. Как бы ни было, Господь властен в том, что должно быть сделано: пусть мои коровы вернутся, а затем я пойду в океан”. Коровы, божества и твоя собственная сущность едины; для миров, действующих от тебя, коровы и брахманы считаются одной священной опорой. Первыми должны быть защищены коровы, и, будучи защищены, они защищают дваждырождённых; защитой коров и брахманов будет спасён мир. Так сказанный Варуной, владыкой вод, я, о Ачьюта, зная суть причины коров, изрёк проклятие Кашьяпе: той долей, которой великодушный Кашьяпа увёл коров, он придёт на землю и станет пастухом. Сурабхи и Адити, родительница богов, обе его жёны, пойдут вместе с ним».
bac6a9346cd1 · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:31:04 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Рассказ о коровах объясняет пастушескую среду будущего рождения. Защита коров здесь не бытовая деталь, а космическая обязанность: там, где нарушена эта защита, даже великий Кашьяпа должен войти в земное рождение и принять пастушескую долю.