कदाचिच् चारयन्न् एव गाः स गोवृषभेक्षणः जगाम यमुनातीरं लतालंकृतपादपम् ॥
तरंगापाङ्गकुटिलां वारिस्पर्शसुखानिलाम् तां च पद्मोत्पलवतीं ददर्श यमुनां नदीम् ॥
सुतीर्थां स्वादुसलिलां ह्रदिनीं वेगगामिनीम् तोयवातोद्धतैर् वेगैर् अवनामितपादपाम् ॥
हंसकारण्डवोद्घुष्टां सारसैश् च विनादिताम् अन्योन्यमिथुनैश् चैव सेवितां मिथुनेचरैः ॥
जलजैः प्राणिभिः कीर्णां जलजैर् भूषितां गुणैः जलजैः कुसुमैश् चित्रां जलजैर् हरितोदकाम् ॥
प्रस्थितस्रोतचरणां पुलिनश्रोणिमण्डलाम् आवर्तनाभिगम्भीरां पद्मलोमानुरञ्जिताम् ॥
ह्रदशातोदराक्रान्तां त्रितरंगवलीधराम् चक्रवाकस्तनतटां तीरपार्श्वायताननाम् ॥
फेनप्रहृष्टदशनां प्रसन्नां हंसहासिनीम् रुचिरोत्पलपत्राक्षीं नतभ्रूं जलजेक्षणाम् ॥
ह्रददीर्घललाटान्तां कान्तां शैवलमूर्धजाम् दीर्घस्रोतायतभुजाम् आभोगश्रवणायताम् ॥
कारण्डवाकुण्डलिनीं श्रीमत्पङ्कजलोचनाम् काशचामीकरं वासो वसानां हंसलक्षणाम् ॥
तटजाभरणोपेतां मीननिर्मलमखलाम् वारिप्लवप्लवक्षौमां सारसारावनूपुराम् ॥
झाषनक्रानुलिप्ताङ्गीं कूर्मलक्षणशोभिनीम् निपानश्वापदापीडां नृभिः पीतपयोधराम् श्वापदोच्छिष्टसलिलाम् आश्रमस्थानसंकुलाम् ॥
तां समुद्रस्य महिषीं वीक्षमाणः समन्ततः चचार रुचिरं कृष्णो यमुनाम् उपशोभयन् ॥
kadācic cārayann eva gāḥ sa govṛṣabhekṣaṇaḥ jagāma yamunātīraṃ latālaṃkṛtapādapam ||
taraṃgāpāṅgakuṭilāṃ vārisparśasukhānilām tāṃ ca padmotpalavatīṃ dadarśa yamunāṃ nadīm ||
sutīrthāṃ svādusalilāṃ hradinīṃ vegagāminīm toyavātoddhatair vegair avanāmitapādapām ||
haṃsakāraṇḍavodghuṣṭāṃ sārasaiś ca vināditām anyonyamithunaiś caiva sevitāṃ mithunecaraiḥ ||
jalajaiḥ prāṇibhiḥ kīrṇāṃ jalajair bhūṣitāṃ guṇaiḥ jalajaiḥ kusumaiś citrāṃ jalajair haritodakām ||
prasthitasrotacaraṇāṃ pulinaśroṇimaṇḍalām āvartanābhigambhīrāṃ padmalomānurañjitām ||
hradaśātodarākrāntāṃ tritaraṃgavalīdharām cakravākastanataṭāṃ tīrapārśvāyatānanām ||
phenaprahṛṣṭadaśanāṃ prasannāṃ haṃsahāsinīm rucirotpalapatrākṣīṃ natabhrūṃ jalajekṣaṇām ||
hradadīrghalalāṭāntāṃ kāntāṃ śaivalamūrdhajām dīrghasrotāyatabhujām ābhogaśravaṇāyatām ||
kāraṇḍavākuṇḍalinīṃ śrīmatpaṅkajalocanām kāśacāmīkaraṃ vāso vasānāṃ haṃsalakṣaṇām ||
taṭajābharaṇopetāṃ mīnanirmalamakhalām vāriplavaplavakṣaumāṃ sārasārāvanūpurām ||
jhāṣanakrānuliptāṅgīṃ kūrmalakṣaṇaśobhinīm nipānaśvāpadāpīḍāṃ nṛbhiḥ pītapayodharām śvāpadocchiṣṭasalilām āśramasthānasaṃkulām ||
tāṃ samudrasya mahiṣīṃ vīkṣamāṇaḥ samantataḥ cacāra ruciraṃ kṛṣṇo yamunām upaśobhayan ||
Однажды, пася коров, Кришна с глазами быка пошёл к берегу Ямуны, где деревья были украшены лианами. Он увидел реку Ямуну: её волны были как косые взгляды, ветер был приятен от касания воды, и она была полна лотосов и утпал. У неё были хорошие броды, сладкая вода, омуты и быстрый поток; порывы водного ветра склоняли её деревья. Она звучала голосами гусей, уток, журавлей и парных птиц. Она была полна водных существ, украшена водными качествами, пестра водными цветами и зелена водными растениями. Поэтическим взором она была словно женщина: течения были её ногами, песчаные отмели — бёдрами, водоворот — пупком, лотосы — волосками; омуты образовывали живот, волны — складки, чакраваки — груди у берегов, берега — длинное лицо. Пена была её зубами, лебеди — улыбкой, утпалы — глазами, водоросли — волосами, длинные потоки — руками, изгибы — ушами, утки — серьгами, камыш — золотой одеждой, рыбы — поясом, журавлиные звуки — ножными браслетами. Украшенная береговыми дарами, звериными водопоями и местами отшельников, эта царица океана сияла со всех сторон. Кришна, осматривая её, прекрасно ходил, ещё больше украшая Ямуну.
86342a9daddb · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:44:08 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Ямуна предстает как живая царица, прекрасная и священная. Кришна не просто приходит к реке: его присутствие раскрывает её красоту как личную, почти женскую форму служения.