हरिवंश
Баларама убивает Дхенуку в ТалаванеHV 57.23-26
295 / 607
हरिवंश · HV 57.23-26
देवनागरी

तस्मिन् गर्दभदैतेय तु सानुगे विनिपातिते रम्यं तालवनं तद्द् हि भूयो रम्यतरं बभौ ॥
विप्रमुक्तभयं शुभ्रं विविक्ताकारदर्शनम् चरन्ति स्म सुखं गावस् तत्तालवनम् उत्तमम् ॥
ततः प्रव्याहृताः सर्वे गोपा वननिवासिनः वीतशोका वनं सर्वे चञ्चूर्यन्ते स्म ते सुखम् ॥
ततः सुखं प्रकीर्णासु गोषु नागेन्द्रविक्रमौ द्रुमपर्णासने कृत्वा तौ यथार्हं निषिदतुः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tasmin gardabhadaiteya tu sānuge vinipātite ramyaṃ tālavanaṃ tadd hi bhūyo ramyataraṃ babhau ||
vipramuktabhayaṃ śubhraṃ viviktākāradarśanam caranti sma sukhaṃ gāvas tattālavanam uttamam ||
tataḥ pravyāhṛtāḥ sarve gopā vananivāsinaḥ vītaśokā vanaṃ sarve cañcūryante sma te sukham ||
tataḥ sukhaṃ prakīrṇāsu goṣu nāgendravikramau drumaparṇāsane kṛtvā tau yathārhaṃ niṣidatuḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्मिन् गर्दभदैतेयtasmin gardabhadaiteyaкогда тот ослиный дайтья
तु सानुगे विनिपातितेtu sānuge vinipātiteсо спутниками был повержен
रम्यं तालवनं तद्द् हिramyaṃ tālavanaṃ tadd hiта прекрасная Талавана ведь
भूयो रम्यतरं बभौbhūyo ramyataraṃ babhauснова засияла ещё прекраснее
विप्रमुक्तभयं शुभ्रंvipramuktabhayaṃ śubhraṃполностью свободное от страха, чистое
विविक्ताकारदर्शनम्viviktākāradarśanamявляющее ясный облик
चरन्ति स्म सुखं गावस्caranti sma sukhaṃ gāvasкоровы спокойно ходили
तत्तालवनम् उत्तमम्tattālavanam uttamamпо той превосходной Талаване
ततः प्रव्याहृताः सर्वेtataḥ pravyāhṛtāḥ sarveзатем окликнутые все
गोपा वननिवासिनःgopā vananivāsinaḥпастухи, живущие в лесу
वीतशोका वनं सर्वेvītaśokā vanaṃ sarveвсе без печали по лесу
चञ्चूर्यन्ते स्म ते सुखम्cañcūryante sma te sukhamдвигались они счастливо
ततः सुखं प्रकीर्णासुtataḥ sukhaṃ prakīrṇāsuзатем, когда спокойно разошлись
गोषु नागेन्द्रविक्रमौgoṣu nāgendravikramauкоровы, два героя с поступью владык слонов
द्रुमपर्णासने कृत्वाdrumaparṇāsane kṛtvāсделав сиденья из листьев деревьев
तौ यथार्हं निषिदतुःtau yathārhaṃ niṣidatuḥте двое сели как подобает
अनुवाद

Когда ослиный дайтья был повержен вместе со своими спутниками, прекрасная Талавана вновь засияла ещё прекраснее. Она стала чистой, свободной от страха, с ясным открытым обликом, и коровы спокойно ходили по этому превосходному пальмовому лесу. Затем все пастухи, жившие в лесу, были окликнуты; оставив печаль, они счастливо двигались по лесу. Когда коровы спокойно разошлись, два героя с поступью владык слонов сделали себе сиденья из листьев деревьев и сели как подобает.

संस्करण

275a2e4efbaa · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:44:09 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से