सुखोपविष्टस् तान् वृष्णीन् उपविष्टान् उवाच ह आगतं शक्रवचनाज् जानीध्वं मां नरर्षभाः ॥
शृणुध्वं राजशार्दूलाः कृष्णस्यास्य पराक्रमम् यानि कर्माणि कृतवान् बाल्यात् प्रभृति केशवः ॥
उग्रसेनसुतः कंसः सर्वान् निर्मथ्य बान्धवान् राज्यं जग्राह दुर्बुद्धिर् बध्वा पितरम् आहुकम् ॥
समाश्रित्य जरासंधं श्वशुरं कुलपांसनः भोजवृष्ण्यन्धकान् सर्वान् अवमन्यत दुर्मतिः ॥
ज्ञातिकार्यं चिकीर्षंस् तु वसुदेवः प्रतापवान् उग्रसेनस्य रक्षार्थं स्वपुत्रं पर्यरक्षत ॥
स गोपैः सह धर्मात्मा मथुरोपवने वसन् अत्यद्भुतानि कर्माणि कृतवान् मधुसूदनः ॥
प्रत्यक्षं शूरसेनानां श्रूयते महद् अद्भुतम् यथानेन शयानेन शकटान्तरचारिणा ॥
राक्षसी निहता रौद्रा शकुनीवेषधारिणी पूतना नाम घोरा सा महाकाया महाबला विषदिग्धं स्तनं क्षुद्रा प्रयच्छन्ती महात्मने ॥
ददृशुस् तां विनिहतां राक्षसीं ते वनेचराः पुनर्जातो ऽयम् इत्य् आहुर् उक्तस् तस्माद् अधोक्षजः ॥
अत्यद्भुतम् इदं चासीद् यच् छिशुः पुरुषोत्तमः पादाङ्गुष्ठेन शकटं क्रीडमानो व्यलोडयत् ॥
दाम्ना चोलूखले बद्धो विप्रकुर्वन् कुमारकान् दामोदर इति ख्यातो वसुदेवसुतस् ततः ॥
कालियश् च महानागो दुराधर्षो महाबलः क्रीडता वासुदेवेन निर्जितो यमुनाह्रदे ॥
अक्रूरस्य च प्रत्यक्षं यन् नागभवने प्रभुः पूज्यमानस् तदा नागैर् दिव्यं वपुर् अधारयत् ॥
शीतवातार्दिता गाश् च दृष्ट्वा कृष्णेन धीमता धृतो गोवर्धनः शैलः सप्तरात्रं महात्मना शिशुना वासुदेवेन गवां त्राणार्थम् इच्छता ॥
तथा सुदुष्टो ऽतिबलो महाकायो नरान्तकृत् गोपतिर् वासुदेवेन निहतो ऽरिष्टकः क्षितौ ॥
धेनुकः स महाकायो दानवः सुमहाबलः निहतो वासुदेवेन गवां त्राणाय दुर्मतिः ॥
सुनामानम् अमित्रघ्नं सर्वसैन्यपुरस्कृतम् वृकैर् विद्रावयाम् आस ग्रहीतुं समुपागतम् ॥
रौहिणेयेन संगम्य वने विचरता पुनः गोपवेषधरेणैव कंसस्य भयम् आहृतम् ॥
तथा वनगतः शौरिर् दंष्ट्रायुधबलं हयम् प्रग्रहं भोजराजस्य जघान पुरुषोत्तमः ॥
प्रलम्बश् च महाकायो रौहिणेयेन धीमता दानवो मुष्टिनैकेन कंसामात्यो निपातितः ॥
sukhopaviṣṭas tān vṛṣṇīn upaviṣṭān uvāca ha āgataṃ śakravacanāj jānīdhvaṃ māṃ nararṣabhāḥ ||
śṛṇudhvaṃ rājaśārdūlāḥ kṛṣṇasyāsya parākramam yāni karmāṇi kṛtavān bālyāt prabhṛti keśavaḥ ||
ugrasenasutaḥ kaṃsaḥ sarvān nirmathya bāndhavān rājyaṃ jagrāha durbuddhir badhvā pitaram āhukam ||
samāśritya jarāsaṃdhaṃ śvaśuraṃ kulapāṃsanaḥ bhojavṛṣṇyandhakān sarvān avamanyata durmatiḥ ||
jñātikāryaṃ cikīrṣaṃs tu vasudevaḥ pratāpavān ugrasenasya rakṣārthaṃ svaputraṃ paryarakṣata ||
sa gopaiḥ saha dharmātmā mathuropavane vasan atyadbhutāni karmāṇi kṛtavān madhusūdanaḥ ||
pratyakṣaṃ śūrasenānāṃ śrūyate mahad adbhutam yathānena śayānena śakaṭāntaracāriṇā ||
rākṣasī nihatā raudrā śakunīveṣadhāriṇī pūtanā nāma ghorā sā mahākāyā mahābalā viṣadigdhaṃ stanaṃ kṣudrā prayacchantī mahātmane ||
dadṛśus tāṃ vinihatāṃ rākṣasīṃ te vanecarāḥ punarjāto 'yam ity āhur uktas tasmād adhokṣajaḥ ||
atyadbhutam idaṃ cāsīd yac chiśuḥ puruṣottamaḥ pādāṅguṣṭhena śakaṭaṃ krīḍamāno vyaloḍayat ||
dāmnā colūkhale baddho viprakurvan kumārakān dāmodara iti khyāto vasudevasutas tataḥ ||
kāliyaś ca mahānāgo durādharṣo mahābalaḥ krīḍatā vāsudevena nirjito yamunāhrade ||
akrūrasya ca pratyakṣaṃ yan nāgabhavane prabhuḥ pūjyamānas tadā nāgair divyaṃ vapur adhārayat ||
śītavātārditā gāś ca dṛṣṭvā kṛṣṇena dhīmatā dhṛto govardhanaḥ śailaḥ saptarātraṃ mahātmanā śiśunā vāsudevena gavāṃ trāṇārtham icchatā ||
tathā suduṣṭo 'tibalo mahākāyo narāntakṛt gopatir vāsudevena nihato 'riṣṭakaḥ kṣitau ||
dhenukaḥ sa mahākāyo dānavaḥ sumahābalaḥ nihato vāsudevena gavāṃ trāṇāya durmatiḥ ||
sunāmānam amitraghnaṃ sarvasainyapuraskṛtam vṛkair vidrāvayām āsa grahītuṃ samupāgatam ||
rauhiṇeyena saṃgamya vane vicaratā punaḥ gopaveṣadhareṇaiva kaṃsasya bhayam āhṛtam ||
tathā vanagataḥ śaurir daṃṣṭrāyudhabalaṃ hayam pragrahaṃ bhojarājasya jaghāna puruṣottamaḥ ||
pralambaś ca mahākāyo rauhiṇeyena dhīmatā dānavo muṣṭinaikena kaṃsāmātyo nipātitaḥ ||
Удобно усевшись, Нарада сказал сидящим Вришни: «О лучшие мужи, знайте: я пришёл по слову Шакры. Слушайте, о тигры царей, о доблести этого Кришны и о деяниях, которые Кешава совершил с детства. Дурноумный Камса, сын Уграсены, подавив всех родичей и связав своего отца Ахуку, захватил царство. Положившись на своего тестя Джарасандху, этот позор рода презирал всех Бходжей, Вришни и Андхаков. Могущественный Васудева, желая исполнить долг рода и защитить Уграсену, сохранил своего сына. Праведный Мадхусудана, живя с пастухами у Матхуры, совершил поразительные деяния. На глазах шурасенов известно великое чудо: когда он лежал под повозкой, страшная ракшаси, носившая облик птицы, Путана по имени, огромная и могучая, с грудью, смазанной ядом, предлагала её великому младенцу и была убита. Лесные жители увидели эту ракшаси сражённой и сказали: “Он родился заново”; поэтому он назван Адхокшаджей. Чудом было и то, что младенец, высший пуруша, играя, пальцем ноги опрокинул повозку. Привязанный верёвкой к ступе и озорничавший среди детей, сын Васудевы стал известен как Дамодара. Великий змей Калия, неприступный и могучий, был побеждён играющим Васудевой в водах Ямуны. На глазах Акруры Господь в обители змеев, почитаемый нагами, явил божественный облик. Увидев коров, мучимых холодным ветром, мудрый Кришна, ещё ребёнок Васудева, желая защитить коров, семь ночей держал гору Говардхану. Также злой, чрезвычайно сильный и огромный Ариштака, губитель людей, был сражён Васудевой на земле. Дурноумный и очень могучий данава Дхенука был убит Васудевой ради защиты коров. Сунаману, губителя врагов, пришедшего со всем войском схватить его, Кришна обратил в бегство волками. Вместе с сыном Рохини, странствуя в лесу в облике пастуха, он вселил страх в Камсу. А Шаури, находясь в лесу, убил коня, вооружённого клыками, орудие царя Бходжей. Огромный данава Праламба, слуга Камсы, был повержен одним ударом кулака мудрого сына Рохини».
7cf327921e75 · प्रकाशित 22 जून 2026, 5:23:56 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Нарада перечисляет детские подвиги не как чудеса ради удивления, а как ранние знаки миссии Кришны: защита коров, уничтожение демонов, явление божественного облика и подготовка к падению Камсы.