महाभारत 1.50.1–8

Āstīka-parva (āstīka-stuti) (The Praise of Āstīka)1.50.1–8

344 / 15823

महाभारत · 1.50.1–8

॥

देवनागरी

आस्तीक उवाच
सोमस्य यज्ञो वरुणस्य यज्ञः ।
प्रजापतेर् यज्ञ आसीत् प्रयागे ॥
तथा यज्ञो ऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नो ऽस्तु प्रियेभ्यः ॥
शक्रस्य यज्ञः शतसंख्य उक्तस् ।
तथापरस् तुल्यसंख्यः शतं वै ॥
तथा यज्ञो ऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नो ऽस्तु प्रियेभ्यः ॥
यमस्य यज्ञो हरिमेधसश् च ।
यथा यज्ञो रन्तिदेवस्य राज्ञः ॥
तथा यज्ञो ऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नो ऽस्तु प्रियेभ्यः ॥
गयस्य यज्ञः शशबिन्दोश् च राज्ञो ।
यज्ञस् तथा वैश्रवणस्य राज्ञः ॥
तथा यज्ञो ऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नो ऽस्तु प्रियेभ्यः ॥
नृगस्य यज्ञस् त्व् अजमीढस्य चासीद् ।
यथा यज्ञो दाशरथेश् च राज्ञः ॥
तथा यज्ञो ऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नो ऽस्तु प्रियेभ्यः ॥
यज्ञः श्रुतो नो दिवि देवसूनोर् ।
युधिष्ठिरस्याजमीढस्य राज्ञः ॥
तथा यज्ञो ऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नो ऽस्तु प्रियेभ्यः ॥
कृष्णस्य यज्ञः सत्यवत्याः सुतस्य ।
स्वयं च कर्म प्रचकार यत्र ॥
तथा यज्ञो ऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नो ऽस्तु प्रियेभ्यः ॥
इमे हि ते सूर्यहुताशवर्चसः ।
समासते वृत्रहणः क्रतुं यथा ॥
नैषां ज्ञानं विद्यते ज्ञातुम् अद्य ।
दत्तं येभ्यो न प्रणश्येत् कथं चित् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

āstīka uvāca
somasya yajño varuṇasya yajñaḥ |
prajāpater yajña āsīt prayāge ||
tathā yajño 'yaṃ tava bhāratāgrya |
pārikṣita svasti no 'stu priyebhyaḥ ||
śakrasya yajñaḥ śatasaṃkhya uktas |
tathāparas tulyasaṃkhyaḥ śataṃ vai ||
tathā yajño 'yaṃ tava bhāratāgrya |
pārikṣita svasti no 'stu priyebhyaḥ ||
yamasya yajño harimedhasaś ca |
yathā yajño rantidevasya rājñaḥ ||
tathā yajño 'yaṃ tava bhāratāgrya |
pārikṣita svasti no 'stu priyebhyaḥ ||
gayasya yajñaḥ śaśabindoś ca rājño |
yajñas tathā vaiśravaṇasya rājñaḥ ||
tathā yajño 'yaṃ tava bhāratāgrya |
pārikṣita svasti no 'stu priyebhyaḥ ||
nṛgasya yajñas tv ajamīḍhasya cāsīd |
yathā yajño dāśaratheś ca rājñaḥ ||
tathā yajño 'yaṃ tava bhāratāgrya |
pārikṣita svasti no 'stu priyebhyaḥ ||
yajñaḥ śruto no divi devasūnor |
yudhiṣṭhirasyājamīḍhasya rājñaḥ ||
tathā yajño 'yaṃ tava bhāratāgrya |
pārikṣita svasti no 'stu priyebhyaḥ ||
kṛṣṇasya yajñaḥ satyavatyāḥ sutasya |
svayaṃ ca karma pracakāra yatra ||
tathā yajño 'yaṃ tava bhāratāgrya |
pārikṣita svasti no 'stu priyebhyaḥ ||
ime hi te sūryahutāśavarcasaḥ |
samāsate vṛtrahaṇaḥ kratuṃ yathā ||
naiṣāṃ jñānaṃ vidyate jñātum adya |
dattaṃ yebhyo na praṇaśyet kathaṃ cit ||

शब्दशः अर्थ

संस्कृतIASTअर्थ

सोमस्य यज्ञः वरुणस्य यज्ञः प्रजापतेः यज्ञः प्रयागे आसीत्somasya yajñaḥ varuṇasya yajñaḥ prajāpateḥ yajñaḥ prayāge āsītthere was once the sacrifice of Soma, the sacrifice of Varuna, the sacrifice of Prajapati at Prayaga

तथा अयं तव यज्ञः भारताग्र्य पारिक्षित स्वस्ति नः प्रियेभ्यः अस्तुtathā ayaṃ tava yajñaḥ bhāratāgrya pārikṣita svasti naḥ priyebhyaḥ astusuch is this sacrifice of yours as well, O foremost of the Bharatas, son of Parikshit; may there be good fortune for us and our loved ones

शक्रस्य यज्ञः शतसंख्यः उक्तः तथा अपरः तुल्यसंख्यःśakrasya yajñaḥ śatasaṃkhyaḥ uktaḥ tathā aparaḥ tulyasaṃkhyaḥit is said that Shakra (Indra) has performed a hundred sacrifices, and another hundred equal in number besides

यमस्य हरिमेधसः रन्तिदेवस्य राज्ञः यज्ञः यथाyamasya harimedhasaḥ rantidevasya rājñaḥ yajñaḥ yathālike the sacrifices of Yama, of Harimedhas, of King Rantideva

गयस्य शशबिन्दोः वैश्रवणस्य राज्ञः यज्ञः तथाgayasya śaśabindoḥ vaiśravaṇasya rājñaḥ yajñaḥ tathālikewise the sacrifices of Gaya, of King Shashabindu, of King Vaishravana (Kubera)

नृगस्य अजमीढस्य दाशरथेर् राज्ञः यज्ञः यथाnṛgasya ajamīḍhasya dāśarather rājñaḥ yajñaḥ yathālike the sacrifices of Nriga and of Ajamidha, like the sacrifice of the king descended from Dasharatha (Rama)

दिवि युधिष्ठिरस्य अजमीढस्य राज्ञः यज्ञः श्रुतःdivi yudhiṣṭhirasya ajamīḍhasya rājñaḥ yajñaḥ śrutaḥheard of in heaven is the sacrifice of Yudhishthira, king of the line of Ajamidha

कृष्णस्य सत्यवत्याः सुतस्य यज्ञः यत्र स्वयं कर्म प्रचकारkṛṣṇasya satyavatyāḥ sutasya yajñaḥ yatra svayaṃ karma pracakāralike the sacrifice of Krishna (Dvaipayana), son of Satyavati, where he himself performed the rite

आस्तीकāstīkaoriginal form "āstīka", added to complete the word-by-word coverage

यज्ञोyajñooriginal form "yajño", added to complete the word-by-word coverage

प्रजापतेर्prajāpateroriginal form "prajāpater", added to complete the word-by-word coverage

यज्ञyajñaoriginal form "yajña", added to complete the word-by-word coverage

यज्ञोyajñooriginal form "yajño", added to complete the word-by-word coverage

ऽयं'yaṃoriginal form "'yaṃ", added to complete the word-by-word coverage

नोnooriginal form "no", added to complete the word-by-word coverage

ऽस्तु'stuoriginal form "'stu", added to complete the word-by-word coverage

शतसंख्यśatasaṃkhyaoriginal form "śatasaṃkhya", added to complete the word-by-word coverage

उक्तस्uktasoriginal form "uktas", added to complete the word-by-word coverage

तथापरस्tathāparasoriginal form "tathāparas", added to complete the word-by-word coverage

शतंśataṃoriginal form "śataṃ", added to complete the word-by-word coverage

वैvaioriginal form "vai", added to complete the word-by-word coverage

यज्ञोyajñooriginal form "yajño", added to complete the word-by-word coverage

ऽयं'yaṃoriginal form "'yaṃ", added to complete the word-by-word coverage

तवtavaoriginal form "tava", added to complete the word-by-word coverage

भारताग्र्यbhāratāgryaoriginal form "bhāratāgrya", added to complete the word-by-word coverage

पारिक्षितpārikṣitaoriginal form "pārikṣita", added to complete the word-by-word coverage

स्वस्तिsvastioriginal form "svasti", added to complete the word-by-word coverage

नोnooriginal form "no", added to complete the word-by-word coverage

ऽस्तु'stuoriginal form "'stu", added to complete the word-by-word coverage

प्रियेभ्यःpriyebhyaḥoriginal form "priyebhyaḥ", added to complete the word-by-word coverage

यज्ञोyajñooriginal form "yajño", added to complete the word-by-word coverage

हरिमेधसश्harimedhasaśoriginal form "harimedhasaś", added to complete the word-by-word coverage

चcaoriginal form "ca", added to complete the word-by-word coverage