महाभारत
Caitraratha-parva (pāñcāla-prasthāna) (The Journey to Pāñcāla)1.156.3–5
1023 / 15823
महाभारत · 1.156.3–5
देवनागरी

चिररात्रोषिताः स्मेह ब्राह्मणस्य निवेशने ॥
रममाणाः पुरे रम्ये लब्धभैक्षा युधिष्ठिर ॥
यानीह रमणीयानि वनान्य् उपवनानि च ॥
सर्वाणि तानि दृष्टानि पुनः पुनर् अरिंदम ॥
पुनर् दृष्टानि तान्य् एव प्रीणयन्ति न नस् तथा ॥
भैक्षं च न तथा वीर लभ्यते कुरुनन्दन ॥

लिप्यंतरण (IAST)

cirarātroṣitāḥ smeha brāhmaṇasya niveśane ||
ramamāṇāḥ pure ramye labdhabhaikṣā yudhiṣṭhira ||
yānīha ramaṇīyāni vanāny upavanāni ca ||
sarvāṇi tāni dṛṣṭāni punaḥ punar ariṃdama ||
punar dṛṣṭāni tāny eva prīṇayanti na nas tathā ||
bhaikṣaṃ ca na tathā vīra labhyate kurunandana ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
चिररात्रोषिताः स्म इह ब्राह्मणस्य निवेशनेcirarātroṣitāḥ sma iha brāhmaṇasya niveśanefor many long nights have we dwelt here, in the house of the brahmin,
रममाणाः पुरे रम्ये लब्धभैक्षाः युधिष्ठिरramamāṇāḥ pure ramye labdhabhaikṣāḥ yudhiṣṭhiraenjoying ourselves in this delightful town, living on alms, Yudhishthira;
यानि इह रमणीयानि वनानि उपवनानि चyāni iha ramaṇīyāni vanāni upavanāni cawhatever delightful forests and groves are here,
सर्वाणि तानि दृष्टानि पुनः पुनः अरिंदमsarvāṇi tāni dṛṣṭāni punaḥ punaḥ ariṃdamaall of them have been seen by us again and again, O tamer of foes;
पुनः दृष्टानि तानि एव प्रीणयन्ति न नः तथाpunaḥ dṛṣṭāni tāni eva prīṇayanti na naḥ tathāseen again, they no longer delight us as before,
भैक्षं च न तथा वीर लभ्यते कुरुनन्दनbhaikṣaṃ ca na tathā vīra labhyate kurunandanaand alms, O hero, are no longer gathered as easily, O joy of the Kurus;
स्मेहsmehaoriginal form "smeha", added to complete the word-by-word coverage
लब्धभैक्षाlabdhabhaikṣāoriginal form "labdhabhaikṣā", added to complete the word-by-word coverage
यानीहyānīhaoriginal form "yānīha", added to complete the word-by-word coverage
वनान्य्vanānyoriginal form "vanāny", added to complete the word-by-word coverage
पुनर्punaroriginal form "punar", added to complete the word-by-word coverage
पुनर्punaroriginal form "punar", added to complete the word-by-word coverage
तान्य्tānyoriginal form "tāny", added to complete the word-by-word coverage
नस्nasoriginal form "nas", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Kunti said: "For many long nights have we dwelt here, in the house of the brahmin, enjoying ourselves in this delightful town and living on alms, Yudhishthira. Whatever delightful forests and groves are here — all of them we have seen again and again, O tamer of foes; seen again, they no longer delight us as before, and alms, O hero, are no longer gathered as easily."

संस्करण

5890bc12624a · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:19:51 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से