महाभारत
Arghyāharaṇa-parva (śiśupāla-janma, kṛṣṇa-vara) (The Birth of Shishupala and Krishna's Vow)2.40.14–16
2439 / 15823
महाभारत · 2.40.14–16
देवनागरी

ततश् चेदिपुरं प्राप्तौ संकर्षणजनार्दनौ ॥
यादवौ यादवीं द्रष्टुं स्वसारं तां पितुस् तदा ॥
अभिवाद्य यथान्यायं यथाज्येष्ठं नृपांश् च तान् ॥
कुशलानामयं पृष्ट्वा निषण्णौ रामकेशवौ ॥
अभ्यर्चितौ तदा वीरौ प्रीत्या चाभ्यधिकं ततः ॥
पुत्रं दामोदरोत्सङ्गे देवी संन्यदधात् स्वयम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tataś cedipuraṃ prāptau saṃkarṣaṇajanārdanau ||
yādavau yādavīṃ draṣṭuṃ svasāraṃ tāṃ pitus tadā ||
abhivādya yathānyāyaṃ yathājyeṣṭhaṃ nṛpāṃś ca tān ||
kuśalānāmayaṃ pṛṣṭvā niṣaṇṇau rāmakeśavau ||
abhyarcitau tadā vīrau prītyā cābhyadhikaṃ tataḥ ||
putraṃ dāmodarotsaṅge devī saṃnyadadhāt svayam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततश् चेदि-पुरं प्राप्तौtataś cedi-puraṃ prāptau"then to the city of Chedi arrived
संकर्षण-जनार्दनौsaṃkarṣaṇa-janārdanauSankarshana [Balarama] and Janardana,
यादवौ यादवीं द्रष्टुंyādavau yādavīṃ draṣṭuṃthe two Yadavas, to see the Yadavi --
स्वसारं तां पितुस् तदाsvasāraṃ tāṃ pitus tadāthat sister of [their] father -- then;
अभिवाद्य यथा-न्यायंabhivādya yathā-nyāyaṃhaving greeted, as is proper,
यथा-ज्येष्ठं नृपांश् च तान्yathā-jyeṣṭhaṃ nṛpāṃś ca tānby seniority, those kings too,
कुशल-अनामयं पृष्ट्वाkuśala-anāmayaṃ pṛṣṭvāhaving asked after [their] welfare and health,
निषण्णौ राम-केशवौniṣaṇṇau rāma-keśavauRama and Keshava sat down;
अभ्यर्चितौ तदा वीरौabhyarcitau tadā vīrauthe two heroes, then honored
प्रीत्या च अभ्यधिकं ततःprītyā ca abhyadhikaṃ tataḥwith overflowing love, thereafter --
पुत्रं दामोदर-उत्सङ्गेputraṃ dāmodara-utsaṅgeher son upon the lap of Damodara
देवी संन्यदधात् स्वयम्devī saṃnyadadhāt svayamthe queen herself placed."
चेदिपुरंcedipuraṃoriginal form "cedipuraṃ", added to complete the word-by-word coverage
संकर्षणजनार्दनौsaṃkarṣaṇajanārdanauoriginal form "saṃkarṣaṇajanārdanau", added to complete the word-by-word coverage
यथान्यायंyathānyāyaṃoriginal form "yathānyāyaṃ", added to complete the word-by-word coverage
यथाज्येष्ठंyathājyeṣṭhaṃoriginal form "yathājyeṣṭhaṃ", added to complete the word-by-word coverage
कुशलानामयंkuśalānāmayaṃoriginal form "kuśalānāmayaṃ", added to complete the word-by-word coverage
रामकेशवौrāmakeśavauoriginal form "rāmakeśavau", added to complete the word-by-word coverage
चाभ्यधिकंcābhyadhikaṃoriginal form "cābhyadhikaṃ", added to complete the word-by-word coverage
दामोदरोत्सङ्गेdāmodarotsaṅgeoriginal form "dāmodarotsaṅge", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"Then Sankarshana [Balarama] and Janardana, the two Yadavas, arrived in the city of Chedi to see the Yadavi -- their father's sister. Having greeted, as is proper, by seniority, those kings as well, and having asked after their welfare and health, Rama and Keshava sat down. The two heroes, then honored with overflowing love -- and the queen herself placed her son upon the lap of Damodara."

संस्करण

ecd6188f8e7c · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:40:28 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से