महाभारत
Dyūta-parva (bali-varṇana-samāpti) (The Completion of the List of Tributes)2.48.12–16
2544 / 15823
महाभारत · 2.48.12–16
देवनागरी

कायव्या दरदा दार्वाः शूरा वैयमकास् तथा ॥
औदुम्बरा दुर्विभागाः पारदा बाह्लिकैः सह ॥
काश्मीराः कुन्दमानाश् च पौरका हंसकायनाः ॥
शिबित्रिगर्तयौधेया राजन्या मद्रकेकयाः ॥
अम्बष्ठाः कौकुरास् तार्क्ष्या वस्त्रपाः पह्लवैः सह ॥
वसातयः समौलेयाः सह क्षुद्रकमालवैः ॥
शौण्डिकाः कुक्कुराश् चैव शकाश् चैव विशां पते ॥
अङ्गा वङ्गाश् च पुण्ड्राश् च शानवत्या गयास् तथा ॥
सुजातयः श्रेणिमन्तः श्रेयांसः शस्त्रपाणयः ॥
आहार्षुः क्षत्रिया वित्तं शतशो ऽजातशत्रवे ॥

लिप्यंतरण (IAST)

kāyavyā daradā dārvāḥ śūrā vaiyamakās tathā ||
audumbarā durvibhāgāḥ pāradā bāhlikaiḥ saha ||
kāśmīrāḥ kundamānāś ca paurakā haṃsakāyanāḥ ||
śibitrigartayaudheyā rājanyā madrakekayāḥ ||
ambaṣṭhāḥ kaukurās tārkṣyā vastrapāḥ pahlavaiḥ saha ||
vasātayaḥ samauleyāḥ saha kṣudrakamālavaiḥ ||
śauṇḍikāḥ kukkurāś caiva śakāś caiva viśāṃ pate ||
aṅgā vaṅgāś ca puṇḍrāś ca śānavatyā gayās tathā ||
sujātayaḥ śreṇimantaḥ śreyāṃsaḥ śastrapāṇayaḥ ||
āhārṣuḥ kṣatriyā vittaṃ śataśo 'jātaśatrave ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कायव्या दरदा दार्वाःkāyavyā daradā dārvāḥ"Kāyavyas, Daradas, Dārvas,
शूरा वैयमकास् तथाśūrā vaiyamakās tathābrave Vaiyamakas,
औदुम्बरा दुर्विभागाःaudumbarā durvibhāgāḥAudumbaras, Durvibhāgas,
पारदा बाह्लिकैः सहpāradā bāhlikaiḥ sahaPāradas with the Bāhlikas,
काश्मीराः कुन्दमानाश् चkāśmīrāḥ kundamānāś caKāśmīras, Kundamānas,
पौरका हंसकायनाःpaurakā haṃsakāyanāḥPaurakas, Haṃsakāyanas,
शिबि-त्रिगर्त-यौधेयाśibi-trigarta-yaudheyāŚibis, Trigartas, Yaudheyas,
राजन्या मद्र-केकयाःrājanyā madra-kekayāḥthe lords of Madra and the Kekayas,
अम्बष्ठाः कौकुरास् तार्क्ष्याambaṣṭhāḥ kaukurās tārkṣyāAmbaṣṭhas, Kaukuras, Tārkṣyas,
वस्त्रपाः पह्लवैः सहvastrapāḥ pahlavaiḥ sahaVastrapas with the Pahlavas,
वसातयः समौलेयाःvasātayaḥ samauleyāḥVasātis, Samauleyas,
सह क्षुद्रक-मालवैःsaha kṣudraka-mālavaiḥwith the Kṣudrakas and Mālavas,
शौण्डिकाः कुक्कुराश् चैवśauṇḍikāḥ kukkurāś caivaŚauṇḍikas, Kukkuras,
शकाश् चैव विशां पतेśakāś caiva viśāṃ pateand Śakas, O lord of the people,
अङ्गा वङ्गाश् च पुण्ड्राश् चaṅgā vaṅgāś ca puṇḍrāś caAṅgas, Vaṅgas, Puṇḍras,
शानवत्या गयास् तथाśānavatyā gayās tathāŚānavatyas and Gayas, —
सु-जातयः श्रेणिमन्तःsu-jātayaḥ śreṇimantaḥwell-born, powerful,
श्रेयांसः शस्त्र-पाणयःśreyāṃsaḥ śastra-pāṇayaḥglorious, weapons in hand,
आहार्षुः क्षत्रिया वित्तंāhārṣuḥ kṣatriyā vittaṃthe kṣatriyas brought wealth
शतशो ऽजातशत्रवेśataśo 'jātaśatraveby the hundreds to Ajātaśatru."
शिबित्रिगर्तयौधेयाśibitrigartayaudheyāoriginal form "śibitrigartayaudheyā", added to complete the word-by-word coverage
मद्रकेकयाःmadrakekayāḥoriginal form "madrakekayāḥ", added to complete the word-by-word coverage
क्षुद्रकमालवैःkṣudrakamālavaiḥoriginal form "kṣudrakamālavaiḥ", added to complete the word-by-word coverage
सुजातयःsujātayaḥoriginal form "sujātayaḥ", added to complete the word-by-word coverage
शस्त्रपाणयःśastrapāṇayaḥoriginal form "śastrapāṇayaḥ", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

The Kāyavyas, Daradas, Dārvas, brave Vaiyamakas, Audumbaras, Durvibhāgas, Pāradas with the Bāhlikas, Kāśmīras, Kundamānas, Paurakas, Haṃsakāyanas, Śibis, Trigartas, Yaudheyas, the lords of Madra and the Kekayas, Ambaṣṭhas, Kaukuras, Tārkṣyas, Vastrapas with the Pahlavas, Vasātis, Samauleyas with the Kṣudrakas and Mālavas, Śauṇḍikas, Kukkuras, and Śakas, O lord of the people, Aṅgas, Vaṅgas, Puṇḍras, Śānavatyas and Gayas — well-born, powerful, glorious kṣatriyas, weapons in hand, brought wealth by the hundreds to Ajātaśatru.

संस्करण

c7ab6a1fcfd6 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:49:22 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से