महाभारत
Dyūta-parva (draupadī-praśna, keśa-ākarṣaṇa) (Draupadī's Question and the Dragging by the Hair)2.60.31–32
2654 / 15823
महाभारत · 2.60.31–32
देवनागरी

धर्मे स्थितो धर्मसुतश् च राजा; धर्मश् च सूक्ष्मो निपुणोपलभ्यः ॥
वाचापि भर्तुः परमाणुमात्रं; नेच्छामि दोषं स्वगुणान् विसृज्य ॥
इदं त्व् अनार्यं कुरुवीरमध्ये; रजस्वलां यत् परिकर्षसे माम् ॥
न चापि कश् चित् कुरुते ऽत्र पूजां; ध्रुवं तवेदं मतम् अन्वपद्यन् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

dharme sthito dharmasutaś ca rājā; dharmaś ca sūkṣmo nipuṇopalabhyaḥ ||
vācāpi bhartuḥ paramāṇumātraṃ; necchāmi doṣaṃ svaguṇān visṛjya ||
idaṃ tv anāryaṃ kuruvīramadhye; rajasvalāṃ yat parikarṣase mām ||
na cāpi kaś cit kurute 'tra pūjāṃ; dhruvaṃ tavedaṃ matam anvapadyan ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
धर्मे स्थितो धर्म-सुतश् च राजाdharme sthito dharma-sutaś ca rājā«the king, son of Dharma, stands in dharma,
धर्मश् च सूक्ष्मो निपुण-उपलभ्यःdharmaś ca sūkṣmo nipuṇa-upalabhyaḥand dharma is subtle, grasped only by the skillful;
वाचा अपि भर्तुः परम-अणु-मात्रंvācā api bhartuḥ parama-aṇu-mātraṃeven in word, [and] not by an atom, upon my husband
न इच्छामि दोषं स्व-गुणान् विसृज्यna icchāmi doṣaṃ sva-guṇān visṛjyado I wish [to attribute] fault, setting aside his own virtues;
इदं त्व् अनार्यं कुरु-वीर-मध्येidaṃ tv anāryaṃ kuru-vīra-madhyebut this is ignoble — that among the Kuru heroes
रजस्वलां यत् परिकर्षसे माम्rajasvalāṃ yat parikarṣase māmyou drag me, in my impurity;
न चापि कश् चित् कुरुते ऽत्र पूजांna cāpi kaś cit kurute 'tra pūjāṃand no one here voices [disapproval] —
ध्रुवं तव इदं मतम् अन्वपद्यन्dhruvaṃ tava idaṃ matam anvapadyansurely they have approved of this intent of yours."
धर्मसुतश्dharmasutaśoriginal form «dharmasutaś», added to complete the word-by-word coverage
निपुणोपलभ्यःnipuṇopalabhyaḥoriginal form «nipuṇopalabhyaḥ», added to complete the word-by-word coverage
वाचापिvācāpioriginal form «vācāpi», added to complete the word-by-word coverage
परमाणुमात्रंparamāṇumātraṃoriginal form «paramāṇumātraṃ», added to complete the word-by-word coverage
नेच्छामिnecchāmioriginal form «necchāmi», added to complete the word-by-word coverage
स्वगुणान्svaguṇānoriginal form «svaguṇān», added to complete the word-by-word coverage
कुरुवीरमध्येkuruvīramadhyeoriginal form «kuruvīramadhye», added to complete the word-by-word coverage
तवेदंtavedaṃoriginal form «tavedaṃ», added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

[Draupadi:] "The king, son of Dharma, stands in dharma, yet dharma is subtle, grasped only by the skillful; even in word I do not wish to attribute the smallest fault to my husband, setting aside his own virtues. But this is ignoble — that among the heroes of the Kurus you drag me, in my impurity; and no one here voices [disapproval] — surely they have all approved of your intent."

संस्करण

24d5be147a23 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 4:03:37 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से