महाभारत
Dyūta-parva (vastra-haraṇa, prahlāda-sudhanvan-saṃvāda) (The Stripping of Garments and the Miracle of the Robes)2.61.29–33
2668 / 15823
महाभारत · 2.61.29–33
देवनागरी

त्वं तु केवलबाल्येन धार्तराष्ट्र विदीर्यसे ॥
यद् ब्रवीषि सभामध्ये बालः स्थविरभाषितम् ॥
न च धर्मं यथातत्त्वं वेत्सि दुर्योधनावर ॥
यद् ब्रवीषि जितां कृष्णाम् अजितेति सुमन्दधीः ॥
कथं ह्य् अविजितां कृष्णां मन्यसे धृतराष्ट्रज ॥
यदा सभायां सर्वस्वं न्यस्तवान् पाण्डवाग्रजः ॥
अभ्यन्तरा च सर्वस्वे द्रौपदी भरतर्षभ ॥
एवं धर्मजितां कृष्णां मन्यसे न जितां कथम् ॥
कीर्तिता द्रौपदी वाचा अनुज्ञाता च पाण्डवैः ॥
भवत्य् अविजिता केन हेतुनैषा मता तव ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tvaṃ tu kevalabālyena dhārtarāṣṭra vidīryase ||
yad bravīṣi sabhāmadhye bālaḥ sthavirabhāṣitam ||
na ca dharmaṃ yathātattvaṃ vetsi duryodhanāvara ||
yad bravīṣi jitāṃ kṛṣṇām ajiteti sumandadhīḥ ||
kathaṃ hy avijitāṃ kṛṣṇāṃ manyase dhṛtarāṣṭraja ||
yadā sabhāyāṃ sarvasvaṃ nyastavān pāṇḍavāgrajaḥ ||
abhyantarā ca sarvasve draupadī bharatarṣabha ||
evaṃ dharmajitāṃ kṛṣṇāṃ manyase na jitāṃ katham ||
kīrtitā draupadī vācā anujñātā ca pāṇḍavaiḥ ||
bhavaty avijitā kena hetunaiṣā matā tava ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
त्वं तु केवल-बाल्येन धार्तराष्ट्र विदीर्यसेtvaṃ tu kevala-bālyena dhārtarāṣṭra vidīryase"You, son of Dhritarashtra, fall to pieces out of sheer childishness,
यद् ब्रवीषि सभा-मध्ये बालः स्थविर-भाषितम्yad bravīṣi sabhā-madhye bālaḥ sthavira-bhāṣitamfor, a mere boy, you speak amid the assembly what belongs to the elders;
न च धर्मं यथा-तत्त्वं वेत्सि दुर्योधन-अवरna ca dharmaṃ yathā-tattvaṃ vetsi duryodhana-avaraand you do not know dharma as it truly is, O younger brother of Duryodhana,
यद् ब्रवीषि जितां कृष्णाम् अजित इति सु-मन्द-धीःyad bravīṣi jitāṃ kṛṣṇām ajita iti su-manda-dhīḥwhen you, most dim-witted, call the won Krishna unwon;
कथं ह्य् अविजितां कृष्णां मन्यसे धृतराष्ट्र-जkathaṃ hy avijitāṃ kṛṣṇāṃ manyase dhṛtarāṣṭra-jahow can you hold Krishna unwon, O son of Dhritarashtra,
यदा सभायां सर्वस्वं न्यस्तवान् पाण्डव-अग्र-जःyadā sabhāyāṃ sarvasvaṃ nyastavān pāṇḍava-agra-jaḥwhen the eldest of the Pandavas staked all his possessions in the assembly?
अभ्यन्तरा च सर्वस्वे द्रौपदी भरतर्षभabhyantarā ca sarvasve draupadī bharatarṣabhaand Draupadi is included within that "all possessions," O bull among the Bharatas;
एवं धर्म-जितां कृष्णां मन्यसे न जितां कथम्evaṃ dharma-jitāṃ kṛṣṇāṃ manyase na jitāṃ kathamso how, being won by dharma, can you hold Krishna not won?
कीर्तिता द्रौपदी वाचा अनुज्ञाता च पाण्डवैःkīrtitā draupadī vācā anujñātā ca pāṇḍavaiḥDraupadi was named in words and assented to by the Pandavas;
भवत्य् अविजिता केन हेतुना एषा मता तवbhavaty avijitā kena hetunā eṣā matā tavafor what reason, then, do you consider her unwon?"
केवलबाल्येनkevalabālyenaoriginal form "kevalabālyena", added to complete the word-by-word coverage
सभामध्येsabhāmadhyeoriginal form "sabhāmadhye", added to complete the word-by-word coverage
स्थविरभाषितम्sthavirabhāṣitamoriginal form "sthavirabhāṣitam", added to complete the word-by-word coverage
यथातत्त्वंyathātattvaṃoriginal form "yathātattvaṃ", added to complete the word-by-word coverage
दुर्योधनावरduryodhanāvaraoriginal form "duryodhanāvara", added to complete the word-by-word coverage
अजितेतिajitetioriginal form "ajiteti", added to complete the word-by-word coverage
सुमन्दधीःsumandadhīḥoriginal form "sumandadhīḥ", added to complete the word-by-word coverage
धृतराष्ट्रजdhṛtarāṣṭrajaoriginal form "dhṛtarāṣṭraja", added to complete the word-by-word coverage
पाण्डवाग्रजःpāṇḍavāgrajaḥoriginal form "pāṇḍavāgrajaḥ", added to complete the word-by-word coverage
धर्मजितांdharmajitāṃoriginal form "dharmajitāṃ", added to complete the word-by-word coverage
हेतुनैषाhetunaiṣāoriginal form "hetunaiṣā", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

[Karna:] "You, son of Dhritarashtra, fall to pieces out of sheer childishness, for, a mere boy, you speak amid the assembly what belongs to elders. You do not know dharma as it truly is, O younger brother of Duryodhana, when you, most dim-witted, call the won Krishna unwon. How can you hold her unwon, when the eldest of the Pandavas staked all his possessions in the assembly? And Draupadi is included within that "all possessions," O bull among the Bharatas — so how can you hold the Krishna won by dharma to be not won? She was named in words and assented to by the Pandavas themselves — for what reason, then, do you hold her unwon?"

संस्करण

cbb8d21d9520 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 4:12:36 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से