महाभारत
Kīcaka-vadha-parva (The Killing of Kīcaka)4.21.1-6
3842 / 15823
महाभारत · 4.21.1-6
देवनागरी

भीमसेन उवाच
तथा भद्रे करिष्यामि यथा त्वं भीरु भाषसे ॥
अद्य तं सूदयिष्यामि कीचकं सहबान्धवम् ॥
अस्याः प्रदोषे शर्वर्याः कुरुष्वानेन संगमम् ॥
दुःखं शोकं च निर्धूय याज्ञसेनि शुचिस्मिते ॥
यैषा नर्तनशाला वै मत्स्यराजेन कारिता ॥
दिवात्र कन्या नृत्यन्ति रात्रौ यान्ति यथागृहम् ॥
तत्रास्ति शयनं भीरु दृढाङ्गं सुप्रतिष्ठितम् ॥
तत्रास्य दर्शयिष्यामि पूर्वप्रेतान् पितामहान् ॥
यथा च त्वां न पश्येयुः कुर्वाणां तेन संविदम् ॥
कुर्यास् तथा त्वं कल्याणि यथा संनिहितो भवेत् ॥
वैशंपायन उवाच
तथा तौ कथयित्वा तु बाष्पम् उत्सृज्य दुःखितौ ॥
रात्रिशेषं तद् अत्युग्रं धारयाम् आसतुर् हृदा ॥

लिप्यंतरण (IAST)

bhīmasena uvāca
tathā bhadre kariṣyāmi yathā tvaṃ bhīru bhāṣase ||
adya taṃ sūdayiṣyāmi kīcakaṃ sahabāndhavam ||
asyāḥ pradoṣe śarvaryāḥ kuruṣvānena saṃgamam ||
duḥkhaṃ śokaṃ ca nirdhūya yājñaseni śucismite ||
yaiṣā nartanaśālā vai matsyarājena kāritā ||
divātra kanyā nṛtyanti rātrau yānti yathāgṛham ||
tatrāsti śayanaṃ bhīru dṛḍhāṅgaṃ supratiṣṭhitam ||
tatrāsya darśayiṣyāmi pūrvapretān pitāmahān ||
yathā ca tvāṃ na paśyeyuḥ kurvāṇāṃ tena saṃvidam ||
kuryās tathā tvaṃ kalyāṇi yathā saṃnihito bhavet ||
vaiśaṃpāyana uvāca
tathā tau kathayitvā tu bāṣpam utsṛjya duḥkhitau ||
rātriśeṣaṃ tad atyugraṃ dhārayām āsatur hṛdā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
भीमसेनbhīmasenaBhima, army
उवाचuvācasaid
तथाtathāthus, also
भद्रेbhadreform bhadre
करिष्यामिkariṣyāmiI will do
यथाyathāas
त्वंtvaṃyou
भीरुbhīruO timid one
भाषसेbhāṣaseyou say
अद्यadyatoday
तंtaṃhim, that
सूदयिष्यामिsūdayiṣyāmiform sūdayiṣyāmi
कीचकंkīcakaṃKichaka
सहबान्धवम्sahabāndhavamform sahabāndhavam
अस्याःasyāḥform asyāḥ
प्रदोषेpradoṣeform pradoṣe
शर्वर्याःśarvaryāḥform śarvaryāḥ
कुरुष्वानेनkuruṣvānenaKuru
संगमम्saṃgamamto go
दुःखंduḥkhaṃsuffering
शोकंśokaṃform śokaṃ
caand
निर्धूयnirdhūyaform nirdhūya
याज्ञसेनिyājñaseniarmy
शुचिस्मितेśucismiteform śucismite
यैषाyaiṣāform yaiṣā
नर्तनशालाnartanaśālāman, husband
वैvaiindeed
मत्स्यराजेनmatsyarājenaMatsya, king
कारिताkāritāform kāritā
दिवात्रdivātraform divātra
कन्याkanyāgirl
नृत्यन्तिnṛtyantiform nṛtyanti
रात्रौrātrauat night
यान्तिyāntigo
यथागृहम्yathāgṛhamform yathāgṛham
तत्रास्तिtatrāstiform tatrāsti
शयनंśayanaṃform śayanaṃ
भीरुbhīruO timid one
दृढाङ्गंdṛḍhāṅgaṃform dṛḍhāṅgaṃ
सुप्रतिष्ठितम्supratiṣṭhitamform supratiṣṭhitam
तत्रास्यtatrāsyaform tatrāsya
दर्शयिष्यामिdarśayiṣyāmito see
पूर्वप्रेतान्pūrvapretānformer
पितामहान्pitāmahāngreat, father
यथाyathāas
caand
त्वांtvāṃyou
nanot
पश्येयुःpaśyeyuḥto see
कुर्वाणांkurvāṇāṃform kurvāṇāṃ
तेनtenaby that, by him
संविदम्saṃvidamform saṃvidam
कुर्यास्kuryāsform kuryās
तथाtathāthus, also
त्वंtvaṃyou
कल्याणिkalyāṇiO blessed one
यथाyathāas
संनिहितोsaṃnihitoform saṃnihito
भवेत्bhavetlet it be
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaVaishampayana
उवाचuvācasaid
तथाtathāthus, also
तौtauform tau
कथयित्वाkathayitvāform kathayitvā
तुtuindeed, but
बाष्पम्bāṣpamform bāṣpam
उत्सृज्यutsṛjyahaving released
दुःखितौduḥkhitauform duḥkhitau
रात्रिशेषंrātriśeṣaṃform rātriśeṣaṃ
तद्tadthat
अत्युग्रंatyugraṃform atyugraṃ
धारयाम्dhārayāmform dhārayām
आसतुर्āsaturform āsatur
हृदाhṛdāform hṛdā
अनुवाद

Bhimasena said: 'So I shall do, gracious one, as you say, O timid one. Today I shall kill Kichaka together with his kinsmen. In the evening twilight of this night, arrange a meeting with him, casting off grief and sorrow, Yajnaseni, pure of smile. There is the dancing hall built by the king of the Matsyas: by day the maidens dance there, and by night they go home. There is a couch there, sturdy and well set. There I shall show him his departed forefathers. Do so, lovely one, that you not be seen while arranging this with him, and that he come to be there.' Vaishampayana said: 'Having spoken thus, both of them, grieving, shed tears and bore in their hearts the remainder of that terrible night.'

संस्करण

246552726984 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 6:17:34 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से