महाभारत
Karna-vikatthana-parva (Karṇa's Boasting)4.43.1-9
3920 / 15823
महाभारत · 4.43.1-9
देवनागरी

कर्ण उवाच
सर्वान् आयुष्मतो भीतान् संत्रस्तान् इव लक्षये ॥
अयुद्धमनसश् चैव सर्वांश् चैवानवस्थितान् ॥
यद्य् एष राजा मत्स्यानां यदि बीभत्सुर् आगतः ॥
अहम् आवारयिष्यामि वेलेव मकरालयम् ॥
मम चापप्रमुक्तानां शराणां नतपर्वणाम् ॥
नावृत्तिर् गच्छताम् अस्ति सर्पाणाम् इव सर्पताम् ॥
रुक्मपुङ्खाः सुतीक्ष्णाग्रा मुक्ता हस्तवता मया ॥
छादयन्तु शराः पार्थं शलभा इव पादपम् ॥
शराणां पुङ्खसक्तानां मौर्व्याभिहतया दृढम् ॥
श्रूयतां तलयोः शब्दो भेर्योर् आहतयोर् इव ॥
समाहितो हि बीभत्सुर् वर्षाण्य् अष्टौ च पञ्च च ॥
जातस्नेहश् च युद्धस्य मयि संप्रहरिष्यति ॥
पात्रीभूतश् च कौन्तेयो ब्राह्मणो गुणवान् इव ॥
शरौघान् प्रतिगृह्णातु मया मुक्तान् सहस्रशः ॥
एष चैव महेष्वासस् त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥
अहं चापि कुरुश्रेष्ठा अर्जुनान् नावरः क्व चित् ॥
इतश् चेतश् च निर्मुक्तैः काञ्चनैर् गार्ध्रवाजितैः ॥
दृश्यताम् अद्य वै व्योम खद्योतैर् इव संवृतम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

karṇa uvāca
sarvān āyuṣmato bhītān saṃtrastān iva lakṣaye ||
ayuddhamanasaś caiva sarvāṃś caivānavasthitān ||
yady eṣa rājā matsyānāṃ yadi bībhatsur āgataḥ ||
aham āvārayiṣyāmi veleva makarālayam ||
mama cāpapramuktānāṃ śarāṇāṃ nataparvaṇām ||
nāvṛttir gacchatām asti sarpāṇām iva sarpatām ||
rukmapuṅkhāḥ sutīkṣṇāgrā muktā hastavatā mayā ||
chādayantu śarāḥ pārthaṃ śalabhā iva pādapam ||
śarāṇāṃ puṅkhasaktānāṃ maurvyābhihatayā dṛḍham ||
śrūyatāṃ talayoḥ śabdo bheryor āhatayor iva ||
samāhito hi bībhatsur varṣāṇy aṣṭau ca pañca ca ||
jātasnehaś ca yuddhasya mayi saṃprahariṣyati ||
pātrībhūtaś ca kaunteyo brāhmaṇo guṇavān iva ||
śaraughān pratigṛhṇātu mayā muktān sahasraśaḥ ||
eṣa caiva maheṣvāsas triṣu lokeṣu viśrutaḥ ||
ahaṃ cāpi kuruśreṣṭhā arjunān nāvaraḥ kva cit ||
itaś cetaś ca nirmuktaiḥ kāñcanair gārdhravājitaiḥ ||
dṛśyatām adya vai vyoma khadyotair iva saṃvṛtam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कर्णkarṇaKarna
उवाचuvācasaid
सर्वान्sarvānall
आयुष्मतोāyuṣmatoform of āyuṣmato
भीतान्bhītānform of bhītān
संत्रस्तान्saṃtrastānform of saṃtrastān
इवivalike, as if
लक्षयेlakṣayeform of lakṣaye
अयुद्धमनसश्ayuddhamanasaśbattle
चैवcaivaand indeed
सर्वांश्sarvāṃśform of sarvāṃś
चैवानवस्थितान्caivānavasthitānform of caivānavasthitān
यद्य्yadyif
एषeṣathis
राजाrājāking
मत्स्यानांmatsyānāṃMatsya
यदिyadiif
बीभत्सुर्bībhatsurBibhatsu
आगतःāgataḥhaving come
अहम्ahamI
आवारयिष्यामिāvārayiṣyāmiform of āvārayiṣyāmi
वेलेवvelevaform of veleva
मकरालयम्makarālayamform of makarālayam
ममmamamy, of mine
चापप्रमुक्तानांcāpapramuktānāṃform of cāpapramuktānāṃ
शराणांśarāṇāṃof arrows
नतपर्वणाम्nataparvaṇāmform of nataparvaṇām
नावृत्तिर्nāvṛttirform of nāvṛttir
गच्छताम्gacchatāmform of gacchatām
अस्तिastiform of asti
सर्पाणाम्sarpāṇāmform of sarpāṇām
इवivalike, as if
सर्पताम्sarpatāmform of sarpatām
रुक्मपुङ्खाःrukmapuṅkhāḥform of rukmapuṅkhāḥ
सुतीक्ष्णाग्राsutīkṣṇāgrāform of sutīkṣṇāgrā
मुक्ताmuktāreleased
हस्तवताhastavatāhand; elephant
मयाmayāby me
छादयन्तुchādayantuform of chādayantu
शराःśarāḥarrows
पार्थंpārthaṃPartha
शलभाśalabhāto obtain
इवivalike, as if
पादपम्pādapamform of pādapam
शराणांśarāṇāṃof arrows
पुङ्खसक्तानांpuṅkhasaktānāṃform of puṅkhasaktānāṃ
मौर्व्याभिहतयाmaurvyābhihatayāform of maurvyābhihatayā
दृढम्dṛḍhamfirmly
श्रूयतांśrūyatāṃform of śrūyatāṃ
तलयोःtalayoḥform of talayoḥ
शब्दोśabdosound
भेर्योर्bheryorform of bheryor
आहतयोर्āhatayorform of āhatayor
इवivalike, as if
समाहितोsamāhitoform of samāhito
हिhiindeed
बीभत्सुर्bībhatsurBibhatsu
वर्षाण्य्varṣāṇyform of varṣāṇy
अष्टौaṣṭaueight
caand
पञ्चpañcafive
caand
जातस्नेहश्jātasnehaśform of jātasnehaś
caand
युद्धस्यyuddhasyabattle
मयिmayiin me, toward me
संप्रहरिष्यतिsaṃprahariṣyatiform of saṃprahariṣyati
पात्रीभूतश्pātrībhūtaśform of pātrībhūtaś
caand
कौन्तेयोkaunteyoKaunteya
ब्राह्मणोbrāhmaṇobrahmin
गुणवान्guṇavānform of guṇavān
इवivalike, as if
शरौघान्śaraughānarrow
प्रतिगृह्णातुpratigṛhṇātulet him receive
मयाmayāby me
मुक्तान्muktānform of muktān
सहस्रशःsahasraśaḥform of sahasraśaḥ
एषeṣathis
चैवcaivaand indeed
महेष्वासस्maheṣvāsasform of maheṣvāsas
त्रिषुtriṣuform of triṣu
लोकेषुlokeṣuform of lokeṣu
विश्रुतःviśrutaḥrenowned
अहंahaṃI
चापिcāpiand also
कुरुश्रेष्ठाkuruśreṣṭhāKuru
अर्जुनान्arjunānArjuna
नावरःnāvaraḥform of nāvaraḥ
क्वkvawhere?
चित्citindeed, at all
इतश्itaśform of itaś
चेतश्cetaśform of cetaś
caand
निर्मुक्तैःnirmuktaiḥform of nirmuktaiḥ
काञ्चनैर्kāñcanairform of kāñcanair
गार्ध्रवाजितैःgārdhravājitaiḥform of gārdhravājitaiḥ
दृश्यताम्dṛśyatāmform of dṛśyatām
अद्यadyatoday
वैvaiindeed
व्योमvyomaform of vyoma
खद्योतैर्khadyotairform of khadyotair
इवivalike, as if
संवृतम्saṃvṛtamform of saṃvṛtam
अनुवाद

Karna said: "I see all the venerable ones frightened, as if in turmoil, unwilling for battle and unsteady. If this is the king of the Matsyas, if Bibhatsu has come, I will hold him back, as the shore holds back the abode of sea-monsters. My arrows, loosed from the bow, with bent joints, once they go forth like gliding serpents, never return. Golden-feathered, sharp-tipped, released by my skilled hand, let my arrows cover Partha as locusts cover a tree. Let the sound of the bowstring, struck hard against the arrow-notches, be heard, and the sound of my palms, like two struck war-drums. Bibhatsu has been composed for thirteen years, and, his love of battle reawakened, he will clash with me. Let Kaunteya, become a worthy vessel like a virtuous brahmin, receive the thousands of streams of arrows I release. This great archer is renowned in the three worlds, but I too, best of the Kurus, am in no way inferior to Arjuna. Let the sky today, covered with golden arrows fledged with vulture feathers loosed from every side, be seen as if covered with fireflies."

संस्करण

fb61dfb3ec17 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 6:27:29 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से