महाभारत
Karna-vikatthana-parva (Karṇa's Boasting)4.43.10-21
3921 / 15823
महाभारत · 4.43.10-21
देवनागरी

अद्याहम् ऋणम् अक्षय्यं पुरा वाचा प्रतिश्रुतम् ॥
धार्तराष्ट्रस्य दास्यामि निहत्य समरे ऽर्जुनम् ॥
अन्तरा छिद्यमानानां पुङ्खानां व्यतिशीर्यताम् ॥
शलभानाम् इवाकाशे प्रचारः संप्रदृश्यताम् ॥
इन्द्राशनिसमस्पर्शं महेन्द्रसमतेजसम् ॥
अर्दयिष्याम्य् अहं पार्थम् उल्काभिर् इव कुञ्जरम् ॥
तम् अग्निम् इव दुर्धर्षम् असिशक्तिशरेन्धनम् ॥
पाण्डवाग्निम् अहं दीप्तं प्रदहन्तम् इवाहितान् ॥
अश्ववेगपुरोवातो रथौघस्तनयित्नुमान् ॥
शरधारो महामेघः शमयिष्यामि पाण्डवम् ॥
मत्कार्मुकविनिर्मुक्ताः पार्थम् आशीविषोपमाः ॥
शराः समभिसर्पन्तु वल्मीकम् इव पन्नगाः ॥
जामदग्न्यान् मया ह्य् अस्त्रं यत् प्राप्तम् ऋषिसत्तमात् ॥
तद् उपाश्रित्य वीर्यं च युध्येयम् अपि वासवम् ॥
ध्वजाग्रे वानरस् तिष्ठन् भल्लेन निहतो मया ॥
अद्यैव पततां भूमौ विनदन् भैरवान् रवान् ॥
शत्रोर् मयाभिपन्नानां भूतानां ध्वजवासिनाम् ॥
दिशः प्रतिष्ठमानानाम् अस्तु शब्दो दिवं गतः ॥
अद्य दुर्योधनस्याहं शल्यं हृदि चिरस्थितम् ॥
समूलम् उद्धरिष्यामि बीभत्सुं पातयन् रथात् ॥
हताश्वं विरथं पार्थं पौरुषे पर्यवस्थितम् ॥
निःश्वसन्तं यथा नागम् अद्य पश्यन्तु कौरवाः ॥
कामं गच्छन्तु कुरवो धनम् आदाय केवलम् ॥
रथेषु वापि तिष्ठन्तो युद्धं पश्यन्तु मामकम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

adyāham ṛṇam akṣayyaṃ purā vācā pratiśrutam ||
dhārtarāṣṭrasya dāsyāmi nihatya samare 'rjunam ||
antarā chidyamānānāṃ puṅkhānāṃ vyatiśīryatām ||
śalabhānām ivākāśe pracāraḥ saṃpradṛśyatām ||
indrāśanisamasparśaṃ mahendrasamatejasam ||
ardayiṣyāmy ahaṃ pārtham ulkābhir iva kuñjaram ||
tam agnim iva durdharṣam asiśaktiśarendhanam ||
pāṇḍavāgnim ahaṃ dīptaṃ pradahantam ivāhitān ||
aśvavegapurovāto rathaughastanayitnumān ||
śaradhāro mahāmeghaḥ śamayiṣyāmi pāṇḍavam ||
matkārmukavinirmuktāḥ pārtham āśīviṣopamāḥ ||
śarāḥ samabhisarpantu valmīkam iva pannagāḥ ||
jāmadagnyān mayā hy astraṃ yat prāptam ṛṣisattamāt ||
tad upāśritya vīryaṃ ca yudhyeyam api vāsavam ||
dhvajāgre vānaras tiṣṭhan bhallena nihato mayā ||
adyaiva patatāṃ bhūmau vinadan bhairavān ravān ||
śatror mayābhipannānāṃ bhūtānāṃ dhvajavāsinām ||
diśaḥ pratiṣṭhamānānām astu śabdo divaṃ gataḥ ||
adya duryodhanasyāhaṃ śalyaṃ hṛdi cirasthitam ||
samūlam uddhariṣyāmi bībhatsuṃ pātayan rathāt ||
hatāśvaṃ virathaṃ pārthaṃ pauruṣe paryavasthitam ||
niḥśvasantaṃ yathā nāgam adya paśyantu kauravāḥ ||
kāmaṃ gacchantu kuravo dhanam ādāya kevalam ||
ratheṣu vāpi tiṣṭhanto yuddhaṃ paśyantu māmakam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अद्याहम्adyāhamform of adyāham
ऋणम्ṛṇamform of ṛṇam
अक्षय्यंakṣayyaṃform of akṣayyaṃ
पुराpurāformerly
वाचाvācāspeech
प्रतिश्रुतम्pratiśrutamform of pratiśrutam
धार्तराष्ट्रस्यdhārtarāṣṭrasyaform of dhārtarāṣṭrasya
दास्यामिdāsyāmiform of dāsyāmi
निहत्यnihatyahaving slain
समरेsamarein battle
ऽर्जुनम्'rjunamform of 'rjunam
अन्तराantarābetween
छिद्यमानानांchidyamānānāṃform of chidyamānānāṃ
पुङ्खानांpuṅkhānāṃform of puṅkhānāṃ
व्यतिशीर्यताम्vyatiśīryatāmform of vyatiśīryatām
शलभानाम्śalabhānāmto obtain
इवाकाशेivākāśeform of ivākāśe
प्रचारःpracāraḥform of pracāraḥ
संप्रदृश्यताम्saṃpradṛśyatāmform of saṃpradṛśyatām
इन्द्राशनिसमस्पर्शंindrāśanisamasparśaṃIndra
महेन्द्रसमतेजसम्mahendrasamatejasamform of mahendrasamatejasam
अर्दयिष्याम्य्ardayiṣyāmyform of ardayiṣyāmy
अहंahaṃI
पार्थम्pārthamPartha
उल्काभिर्ulkābhirform of ulkābhir
इवivalike, as if
कुञ्जरम्kuñjaramform of kuñjaram
तम्tamhim, that
अग्निम्agnimfire
इवivalike, as if
दुर्धर्षम्durdharṣamform of durdharṣam
असिशक्तिशरेन्धनम्asiśaktiśarendhanamwealth, to strike, to kill
पाण्डवाग्निम्pāṇḍavāgnimPandava
अहंahaṃI
दीप्तंdīptaṃform of dīptaṃ
प्रदहन्तम्pradahantamto strike, to kill
इवाहितान्ivāhitānform of ivāhitān
अश्ववेगपुरोवातोaśvavegapurovātohorse
रथौघस्तनयित्नुमान्rathaughastanayitnumānson, child, hand; elephant
शरधारोśaradhāroarrow
महामेघःmahāmeghaḥgreat
शमयिष्यामिśamayiṣyāmiform of śamayiṣyāmi
पाण्डवम्pāṇḍavamthe Pandava
मत्कार्मुकविनिर्मुक्ताःmatkārmukavinirmuktāḥform of matkārmukavinirmuktāḥ
पार्थम्pārthamPartha
आशीविषोपमाःāśīviṣopamāḥform of āśīviṣopamāḥ
शराःśarāḥarrows
समभिसर्पन्तुsamabhisarpantuform of samabhisarpantu
वल्मीकम्valmīkamform of valmīkam
इवivalike, as if
पन्नगाःpannagāḥform of pannagāḥ
जामदग्न्यान्jāmadagnyānform of jāmadagnyān
मयाmayāby me
ह्य्hyindeed
अस्त्रंastraṃweapon
यत्yatwhich, that
प्राप्तम्prāptamform of prāptam
ऋषिसत्तमात्ṛṣisattamātform of ṛṣisattamāt
तद्tadthat
उपाश्रित्यupāśrityaform of upāśritya
वीर्यंvīryaṃhero
caand
युध्येयम्yudhyeyamform of yudhyeyam
अपिapialso, even
वासवम्vāsavamform of vāsavam
ध्वजाग्रेdhvajāgreform of dhvajāgre
वानरस्vānarasman, male
तिष्ठन्tiṣṭhanto strike, to kill
भल्लेनbhallenawith a broad-headed arrow
निहतोnihatoform of nihato
मयाmayāby me
अद्यैवadyaivaform of adyaiva
पततांpatatāṃform of patatāṃ
भूमौbhūmauon the ground
विनदन्vinadanform of vinadan
भैरवान्bhairavānform of bhairavān
रवान्ravānform of ravān
शत्रोर्śatrorform of śatror
मयाभिपन्नानांmayābhipannānāṃform of mayābhipannānāṃ
भूतानांbhūtānāṃform of bhūtānāṃ
ध्वजवासिनाम्dhvajavāsināmform of dhvajavāsinām
दिशःdiśaḥquarters (directions)
प्रतिष्ठमानानाम्pratiṣṭhamānānāmform of pratiṣṭhamānānām
अस्तुastulet it be
शब्दोśabdosound
दिवंdivaṃform of divaṃ
गतःgataḥgone
अद्यadyatoday
दुर्योधनस्याहंduryodhanasyāhaṃDuryodhana, wealth
शल्यंśalyaṃform of śalyaṃ
हृदिhṛdiform of hṛdi
चिरस्थितम्cirasthitamform of cirasthitam
समूलम्samūlamform of samūlam
उद्धरिष्यामिuddhariṣyāmiform of uddhariṣyāmi
बीभत्सुंbībhatsuṃform of bībhatsuṃ
पातयन्pātayanform of pātayan
रथात्rathātchariot
हताश्वंhatāśvaṃform of hatāśvaṃ
विरथंvirathaṃchariot
पार्थंpārthaṃPartha
पौरुषेpauruṣeform of pauruṣe
पर्यवस्थितम्paryavasthitamform of paryavasthitam
निःश्वसन्तंniḥśvasantaṃform of niḥśvasantaṃ
यथाyathāas
नागम्nāgamto go, elephant; serpent
अद्यadyatoday
पश्यन्तुpaśyantuto see
कौरवाःkauravāḥform of kauravāḥ
कामंkāmaṃdesire
गच्छन्तुgacchantuto strike, to kill
कुरवोkuravoKuru
धनम्dhanamwealth, to strike, to kill
आदायādāyahaving taken
केवलम्kevalamonly
रथेषुratheṣuchariot
वापिvāpior also
तिष्ठन्तोtiṣṭhantoto strike, to kill
युद्धंyuddhaṃbattle
पश्यन्तुpaśyantuto see
मामकम्māmakamform of māmakam
अनुवाद

"Today I will repay to the son of Dhritarashtra the inexhaustible debt I promised long ago in words, by slaying Arjuna in battle. Let it be seen how, in the sky, the shafts of arrows move, severed in mid-flight and scattering like locusts. I will torment Partha with arrows whose touch is like Indra's thunderbolt and whose brilliance equals Mahendra's, as one torments an elephant with torches. That fire of the Pandava, hard to overcome, fueled by swords, spears and arrows, blazing and as if consuming its enemies -- I will extinguish it with a great cloud whose leading wind is the speed of horses, whose thunder is the rumble of chariots, and whose streams are arrows. Let the arrows loosed from my bow, like venomous serpents, creep toward Partha as serpents creep toward an anthill. Relying on the weapon I received from Jamadagnya, greatest of sages, and on my own valor, I could fight even Vasava himself. Let the monkey standing at the top of his banner, struck today by my broad-headed arrow, fall to the ground crying out fearsome cries. Let the clamor of the creatures dwelling on the enemy's banner, scattering to the four directions, rise up to heaven. Today I will tear out, root and all, the thorn long lodged in Duryodhana's heart, by hurling Bibhatsu down from his chariot. Let the Kauravas today see Partha -- his horses slain, his chariot gone, his manhood his last remaining support -- gasping like a serpent. Let the Kurus, if they wish, depart, taking only their wealth, or else stand upon their chariots and watch my battle."

संस्करण

61a599565e86 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 6:27:29 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से