महाभारत · 4.66.1-2
॥
देवनागरी
विराट उवाच
यद्य् एष राजा कौरव्यः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥
कतमो ऽस्यार्जुनो भ्राता भीमश् च कतमो बली ॥
नकुलः सहदेवो वा द्रौपदी वा यशस्विनी ॥
यदा द्यूते जिताः पार्था न प्राज्ञायन्त ते क्व चित् ॥
लिप्यंतरण (IAST)
virāṭa uvāca
yady eṣa rājā kauravyaḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ||
katamo 'syārjuno bhrātā bhīmaś ca katamo balī ||
nakulaḥ sahadevo vā draupadī vā yaśasvinī ||
yadā dyūte jitāḥ pārthā na prājñāyanta te kva cit ||
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
विराटvirāṭaVirata
उवाचuvācasaid
यद्य्yadyif
एषeṣathis
राजाrājāking
कौरव्यःkauravyaḥform kauravyaḥ
कुन्तीपुत्रोkuntīputroson
युधिष्ठिरःyudhiṣṭhiraḥYudhishthira
कतमोkatamowhich one?
ऽस्यार्जुनो'syārjunoform 'syārjuno
भ्राताbhrātābrother
भीमश्bhīmaśBhima
चcaand
कतमोkatamowhich one?
बलीbalīstrong
नकुलःnakulaḥNakula
सहदेवोsahadevoSahadeva
वाvāor
द्रौपदीdraupadīDraupadi
वाvāor
यशस्विनीyaśasvinīform yaśasvinī
यदाyadāwhen
द्यूतेdyūteform dyūte
जिताःjitāḥform jitāḥ
पार्थाpārthāPartha
नnanot
प्राज्ञायन्तprājñāyantato know, king
तेtethey; to you
क्वkvawhere?
चित्citindeed, or
अनुवाद
Virata said: 'If this is the Kaurava king, Yudhishthira, son of Kunti, then which of them is his brother Arjuna? Which is mighty Bhima? Which are Nakula and Sahadeva? And where is glorious Draupadi? When the Parthas were lost at dice, they could not be recognized anywhere.'
संस्करण
c1e4d589fb00 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 6:42:56 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUENश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Virata's question marks the end of disguises. Everything that had been in plain sight must now be called by its true name.