असह्यं सर्वभूतानां ममापि विपुलं बलम् ॥
मयापि सुमहत् कर्म कृतं दैतेयविग्रहे ॥
श्रुतश्रीः श्रुतसेनश् च विवस्वान् रोचनामुखः ॥
प्रसभः कालकाक्षश् च मयापि दितिजा हताः ॥
यत् तु ध्वजस्थानगतो यत्नात् परिचराम्य् अहम् ॥
वहामि चैवानुजं ते तेन माम् अवमन्यसे ॥
को ऽन्यो भारसहो ह्य् अस्ति को ऽन्यो ऽस्ति बलवत्तरः ॥
मया यो ऽहं विशिष्टः सन् वहामीमं सबान्धवम् ॥
अवज्ञाय तु यत् ते ऽहं भोजनाद् व्यपरोपितः ॥
तेन मे गौरवं नष्टं त्वत्तश् चास्माच् च वासव ॥
asahyaṃ sarvabhūtānāṃ mamāpi vipulaṃ balam ||
mayāpi sumahat karma kṛtaṃ daiteyavigrahe ||
śrutaśrīḥ śrutasenaś ca vivasvān rocanāmukhaḥ ||
prasabhaḥ kālakākṣaś ca mayāpi ditijā hatāḥ ||
yat tu dhvajasthānagato yatnāt paricarāmy aham ||
vahāmi caivānujaṃ te tena mām avamanyase ||
ko 'nyo bhārasaho hy asti ko 'nyo 'sti balavattaraḥ ||
mayā yo 'haṃ viśiṣṭaḥ san vahāmīmaṃ sabāndhavam ||
avajñāya tu yat te 'haṃ bhojanād vyaparopitaḥ ||
tena me gauravaṃ naṣṭaṃ tvattaś cāsmāc ca vāsava ||
And some have two heads, some five, and some seven faces. All of them possess enormous bodies resembling mountains stretching over the earth. Millions and tens of millions of them are, in truth, uncountable, even among those belonging to a single lineage. But listen as I name a few of the most renowned among them: Vasuki, Takshaka, Karkotaka, Dhananjaya, Kaliya, Nahusha, Ashvatara, Vakyakunda, Mani, Apurana, Khaga, Vamana, Elapatra, Kukura, Kukuna, Aryaka, Nandaka, Kalasha, Potaka, Kalilasaka, Pinjaraka, Airavata, Sumanmukha, Dadhimukha, Shankha, Nanda, Upanandaka, Apta, Kotaraka, Shikhi, Nishthuraka, Tittiri, Hastibhadra, Kumuda, Mailapindaka, the two Padmas, Pundarika, Pushpa, Mudgaraparnaka, Karavira, Pitharaka, Sambhritta, Vritta, Pindara, Vilvapatra, Mushikada, Sirishaka, Dilipa, Shankhashirsha, Jyotishka, Aparajita, Kauravya, Dhritarashtra, Kuhara, Krishaka, Virajas, Dharana, Savahu, Mukhara, Jaya, Vidhira, Andha, Visundi, Virasa, and Sarasa.
9f15c42c8d94 · प्रकाशित 17 जुल॰ 2026, 5:30:29 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUENश्लोक बदलें इन कुंजियों से
This fragment (5.103.11-15) develops the central theme of the Udyoga-parva: the effort toward peace unfolds even as war becomes inevitable. Dharma is revealed here through speech, the choice of an embassy, faithfulness to promises, and the responsibility of kings for the consequences of their decisions.