महाभारत
Abhimanyu-vadha-parva (saubhadra-tejas) (The Radiance of Abhimanyu)7.40.12–13
6515 / 15823
महाभारत · 7.40.12–13
देवनागरी

स कक्षे ऽग्निर् इवोत्सृष्टो निर्दहंस् तरसा रिपून् ॥
मध्ये भारतसैन्यानाम् आर्जुनिः पर्यवर्तत ॥
रथनागाश्वमनुजान् अर्दयन् निशितैः शरैः ॥
स प्रविश्याकरोद् भूमिं कबन्धगणसंकुलाम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa kakṣe 'gnir ivotsṛṣṭo nirdahaṃs tarasā ripūn ||
madhye bhāratasainyānām ārjuniḥ paryavartata ||
rathanāgāśvamanujān ardayan niśitaiḥ śaraiḥ ||
sa praviśyākarod bhūmiṃ kabandhagaṇasaṃkulām ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सःsaḥhe; he
कक्षेkakṣein dry brushwood [dry grass]; [in] dry brushwood
अग्निःagniḥfire; [like] fire
इवivaas if [as]; —
उत्सृष्टःutsṛṣṭaḥlet loose [released]; let loose
निर्दहन्nirdahanburning [consuming]; consuming
तरसाtarasāswiftly [with force]; swiftly
रिपून्ripūnenemies; enemies
मध्येmadhyein the midst; in the midst
भारतसैन्यानाम्bhāratasainyānāmof the armies of the Bharatas [Kaurava hosts]; of the Bharata hosts
आर्जुनिःārjuniḥson of Arjuna [Abhimanyu]; the son of Arjuna
पर्यवर्ततparyavartataranged [circled]; ranged
रथनागाश्वमनुजान्rathanāgāśvamanujānchariots, elephants, horses and men; chariots, elephants, horses and men
अर्दयन्ardayansmiting [striking down]; smiting
निशितैः शरैःniśitaiḥ śaraiḥwith sharp arrows; with sharp arrows
सःsaḥhe; he
प्रविश्यpraviśyahaving entered [broken in]; having broken in
अकरोत्akarotmade [turned]; turned
भूमिम्bhūmimthe ground; the ground
कबन्धगणसंकुलाम्kabandhagaṇasaṃkulāmfilled with a multitude of headless bodies; [into ground] filled with headless bodies
अनुवाद

He, like fire let loose in dry brushwood, swiftly consuming the enemy, ranged through the midst of the Bharata hosts -- the son of Arjuna. Smiting chariots, elephants, horses and men with sharp arrows, having broken in [among the ranks], he turned the ground into one filled with headless bodies.

संस्करण

695d3717f8d0 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 3:22:09 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से