महाभारत
Arjuna Checks Karṇa and the Day's Battle Ends8.21.9-14
8746 / 15823
महाभारत · 8.21.9-14
देवनागरी

सुरपतिसमविक्रमस् ततस्; त्रिदशवरावरजोपमं युधि ॥
दिनकरकिरणप्रभैः पृषत्कै; रवितनयो ऽभ्यहनच् छिनिप्रवीरम् ॥
तम् अपि सरथवाजिसारथिं; शिनिवृषभो विविधैः शरैस् त्वरन् ॥
भुजगविषसमप्रभै रणे; पुरुषवरं समवास्तृणोत् तदा ॥
शिनिवृषभशरप्रपीडितं; तव सुहृदो वसुषेणम् अभ्ययुः ॥
त्वरितम् अतिरथा रथर्षभं; द्विरदरथाश्वपदातिभिः सह ॥
तम् उदधिनिभम् आद्रवद् बली; त्वरिततरैः समभिद्रुतं परैः ॥
द्रुपदसुतसखस् तदाकरोत्; पुरुषरथाश्वगजक्षयं महत् ॥
अथ पुरुषवरौ कृताह्निकौ; भवम् अभिपूज्य यथाविधि प्रभुम् ॥
अरिवधकृतनिश्चयौ द्रुतं; तव बलम् अर्जुनकेशवौ सृतौ ॥
जलदनिनदनिस्वनं रथं; पवनविधूतपताककेतनम् ॥
सितहयम् उपयान्तम् अन्तिकं; हृतमनसो ददृशुस् तदारयः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

surapatisamavikramas tatas; tridaśavarāvarajopamaṃ yudhi ||
dinakarakiraṇaprabhaiḥ pṛṣatkai; ravitanayo 'bhyahanac chinipravīram ||
tam api sarathavājisārathiṃ; śinivṛṣabho vividhaiḥ śarais tvaran ||
bhujagaviṣasamaprabhai raṇe; puruṣavaraṃ samavāstṛṇot tadā ||
śinivṛṣabhaśaraprapīḍitaṃ; tava suhṛdo vasuṣeṇam abhyayuḥ ||
tvaritam atirathā ratharṣabhaṃ; dviradarathāśvapadātibhiḥ saha ||
tam udadhinibham ādravad balī; tvaritataraiḥ samabhidrutaṃ paraiḥ ||
drupadasutasakhas tadākarot; puruṣarathāśvagajakṣayaṃ mahat ||
atha puruṣavarau kṛtāhnikau; bhavam abhipūjya yathāvidhi prabhum ||
arivadhakṛtaniścayau drutaṃ; tava balam arjunakeśavau sṛtau ||
jaladaninadanisvanaṃ rathaṃ; pavanavidhūtapatākaketanam ||
sitahayam upayāntam antikaṃ; hṛtamanaso dadṛśus tadārayaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सुरपतिसमविक्रमः ततःsurapatisamavikramaḥ tataḥравный Индре доблестью затем; после того Карна
त्रिदशवरावरजोपमम् युधिtridaśavarāvarajopamam yudhiподобного младшему лучших богов в бою; подобного божественному герою
दिनकरकिरणप्रभैः पृषत्कैःdinakarakiraṇaprabhaiḥ pṛṣatkaiḥлучам солнца подобными стрелами; сияющими стрелами
रवितनयः अभ्यहनत् शिनिप्रवीरम्ravitanayaḥ abhyahanat śinipravīramсын Солнца ударил героя Шини; Карна поразил Сатьяки
तम् अपि सरथवाजिसारथिम्tam api sarathavājisārathimего же с колесницей, конями, возницей; его весь экипаж
शिनिवृषभः विविधैः शरैः त्वरन्śinivṛṣabhaḥ vividhaiḥ śaraiḥ tvaranбык Шини разными стрелами спеша; Сатьяки быстрыми стрелами
भुजगविषसमप्रभैः रणेbhujagaviṣasamaprabhaiḥ raṇeзмеиному яду равными силой в бою; ядовитыми как змеи
पुरुषवरम् समवास्तृणोत् तदाpuruṣavaram samavāstṛṇot tadāлучшего мужа покрыл тогда; покрыл Карну
शिनिवृषभशरप्रपीडितम्śinivṛṣabhaśaraprapīḍitamстрелами быка Шини теснимого; измученного стрелами Сатьяки
तव सुहृदः वसुषेणम् अभ्ययुःtava suhṛdaḥ vasuṣeṇam abhyayuḥтвои друзья к Васушене подошли; союзники пришли к Карне
त्वरितम् अतिरथाः रथर्षभम्tvaritam atirathāḥ ratharṣabhamбыстро атиратхи к быку ратхинов; лучшие колесничие
द्विरदरथाश्वपदातिभिः सहdviradarathāśvapadātibhiḥ sahaсо слонами, колесницами, конями, пехотой; со всеми родами войска
तम् उदधिनिभम् आद्रवत् बलीtam udadhinibham ādravat balīна него океаноподобный устремился сильный; Сатьяки бросился
त्वरिततरैः समभिद्रुतम् परैःtvaritataraiḥ samabhidrutam paraiḥбыстрейшими врагами атакованного; к окружённому врагами
द्रुपदसुतसखः तदा अकरोत्drupadasutasakhaḥ tadā akarotдруг сына Друпады тогда сделал; Сатьяки произвёл
पुरुषरथाश्वगजक्षयम् महत्puruṣarathāśvagajakṣayam mahatлюдей, колесниц, коней, слонов гибель большую; великий разгром
अथ पुरुषवरौ कृताह्निकौatha puruṣavarau kṛtāhnikauзатем два лучших мужа, обряды совершившие; после дневных обрядов
भवम् अभिपूज्य यथाविधि प्रभुम्bhavam abhipūjya yathāvidhi prabhumБхаву почтив по правилу, владыку; почтив Шиву
अरिवधकृतनिश्चयौ द्रुतम्arivadhakṛtaniścayau drutamрешившие убивать врагов быстро; твёрдо решившие
तव बलम् अर्जुनकेशवौ सृतौtava balam arjunakeśavau sṛtauв твоё войско Арджуна и Кешава устремились; Арджуна с Кришной пошли
जलदनिनदनिस्वनम् रथम्jaladaninadanisvanam rathamколесницу с громоподобным звуком; гремящую как туча
पवनविधूतपताककेतनम्pavanavidhūtapatākaketanamс ветром колеблемыми флагами и знаками; с развевающимися стягами
सितहयम् उपयान्तम् अन्तिकम्sitahayam upayāntam antikamс белыми конями приближающуюся близко; подходящую ратху
हृतमनसः ददृशुः तदा अरयःhṛtamanasaḥ dadṛśuḥ tadā arayaḥс похищенным умом увидели тогда враги; враги онемели
अनुवाद

Тогда сын Солнца, доблестью равный владыке богов, в бою поразил героя рода Шини, подобного младшему из лучших богов, стрелами, сиявшими как солнечные лучи. Но бык рода Шини быстро покрыл этого лучшего мужа вместе с колесницей, конями и возницей разными стрелами, страшными как змеиный яд. Когда Васушена был тесним стрелами Сатьяки, твои друзья, атиратхи, лучшие колесничие, быстро пришли к нему вместе со слонами, колесницами, конями и пехотой. Тогда сильный Сатьяки, друг сына Друпады, бросился на это океаноподобное скопление врагов и произвёл великий разгром людей, колесниц, коней и слонов. Затем два лучших мужа, Арджуна и Кешава, совершив дневные обряды и по правилу почтив владыку Бхаву, твёрдо решив уничтожать врагов, быстро устремились в твоё войско. Враги, словно лишившись ума, увидели приближающуюся колесницу с белыми конями, гремевшую как грозовая туча, со стягами и знаками, развеваемыми ветром».

संस्करण

531135cad60c · प्रकाशित 20 जून 2026, 8:45:27 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से