महाभारत
Karṇa's Slaughter and Aśvatthāman's Assault on Arjuna8.40.11-20
8858 / 15823
महाभारत · 8.40.11-20
देवनागरी

ततो ऽपराभ्यां भल्लाभ्यां धनुषी समकृन्तत ॥
यमयोः प्रहसन् राजन् विव्याधैव च सप्तभिः ॥
ताव् अन्ये धनुषी श्रेष्ठे शक्रचापनिभे शुभे ॥
प्रगृह्य रेजतुः शूरौ देवपुत्रसमौ युधि ॥
ततस् तौ रभसौ युद्धे भ्रातरौ भ्रातरं नृप ॥
शरैर् ववर्षतुर् घोरैर् महामेघौ यथाचलम् ॥
ततः क्रुद्धो महाराज तव पुत्रो महारथः ॥
पाण्डुपुत्रौ महेष्वासौ वारयाम् आस पत्रिभिः ॥
धनुर्मण्डलम् एवास्य दृश्यते युधि भारत ॥
सायकाश् चैव दृश्यन्ते निश्चरन्तः समन्ततः ॥
तस्य सायकसंछन्नौ चकाशेतां च पाण्डवौ ॥
मेघच्छन्नौ यथा व्योम्नि चन्द्रसूर्यौ हतप्रभौ ॥
ते तु बाणा महाराज हेमपुङ्खाः शिलाशिताः ॥
आच्छादयन् दिशः सर्वाः सूर्यस्येवांशवस् तदा ॥
बाणभूते ततस् तस्मिन् संछन्ने च नभस्तले ॥
यमाभ्यां ददृशे रूपं कालान्तकयमोपमम् ॥
पराक्रमं तु तं दृष्ट्वा तव सूनोर् महारथाः ॥
मृत्योर् उपान्तिकं प्राप्तौ माद्रीपुत्रौ स्म मेनिरे ॥
ततः सेनापती राजन् पाण्डवस्य महात्मनः ॥
पार्षतः प्रययौ तत्र यत्र राजा सुयोधनः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tato 'parābhyāṃ bhallābhyāṃ dhanuṣī samakṛntata ||
yamayoḥ prahasan rājan vivyādhaiva ca saptabhiḥ ||
tāv anye dhanuṣī śreṣṭhe śakracāpanibhe śubhe ||
pragṛhya rejatuḥ śūrau devaputrasamau yudhi ||
tatas tau rabhasau yuddhe bhrātarau bhrātaraṃ nṛpa ||
śarair vavarṣatur ghorair mahāmeghau yathācalam ||
tataḥ kruddho mahārāja tava putro mahārathaḥ ||
pāṇḍuputrau maheṣvāsau vārayām āsa patribhiḥ ||
dhanurmaṇḍalam evāsya dṛśyate yudhi bhārata ||
sāyakāś caiva dṛśyante niścarantaḥ samantataḥ ||
tasya sāyakasaṃchannau cakāśetāṃ ca pāṇḍavau ||
meghacchannau yathā vyomni candrasūryau hataprabhau ||
te tu bāṇā mahārāja hemapuṅkhāḥ śilāśitāḥ ||
ācchādayan diśaḥ sarvāḥ sūryasyevāṃśavas tadā ||
bāṇabhūte tatas tasmin saṃchanne ca nabhastale ||
yamābhyāṃ dadṛśe rūpaṃ kālāntakayamopamam ||
parākramaṃ tu taṃ dṛṣṭvā tava sūnor mahārathāḥ ||
mṛtyor upāntikaṃ prāptau mādrīputrau sma menire ||
tataḥ senāpatī rājan pāṇḍavasya mahātmanaḥ ||
pārṣataḥ prayayau tatra yatra rājā suyodhanaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततः अपराभ्यां भल्लाभ्याम्tataḥ aparābhyāṃ bhallābhyāmзатем двумя другими бхаллами; двумя стрелами-бхаллами
धनुषी समकृन्ततdhanuṣī samakṛntataоба лука рассёк; срубил луки
यमयोः प्रहसन् राजन्yamayoḥ prahasan rājanу близнецов, смеясь, царь; смеясь над близнецами
विव्याध एव च सप्तभिःvivyādha eva ca saptabhiḥи пронзил именно семью; и поразил семью
तौ अन्ये धनुषी श्रेष्ठेtau anye dhanuṣī śreṣṭheони два других лучших лука; два новых лука
शक्रचापनिभे शुभेśakracāpanibhe śubheподобные луку Индры, прекрасные; сияющие как радуга
प्रगृह्य रेजतुः शूरौpragṛhya rejatuḥ śūrauвзяв, засияли герои; герои взяли и засияли
देवपुत्रसमौ युधिdevaputrasamau yudhiравные сыновьям богов в бою; как божественные сыновья
ततः तौ रभसौ युद्धेtataḥ tau rabhasau yuddheзатем те два стремительные в битве; оба яростные
भ्रातरौ भ्रातरं नृपbhrātarau bhrātaraṃ nṛpaдва брата брата, царь; братья брата
शरैः ववर्षतुः घोरैःśaraiḥ vavarṣatuḥ ghoraiḥстрелами осыпали грозными; обрушили стрелы
महामेघौ यथा अचलम्mahāmeghau yathā acalamкак две великие тучи гору; словно тучи на гору
ततः क्रुद्धः महाराजtataḥ kruddhaḥ mahārājaзатем разгневанный, великий царь; после этого
तव पुत्रः महारथःtava putraḥ mahārathaḥтвой сын махаратха; Дурьодхана
पाण्डुपुत्रौ महेष्वासौpāṇḍuputrau maheṣvāsauдвух сыновей Панду великих лучников; Накулу и Сахадеву
वारयाम् आस पत्रिभिःvārayām āsa patribhiḥсдержал оперёнными стрелами; остановил стрелами
धनुर्मण्डलम् एव अस्यdhanurmaṇḍalam eva asyaкруг лука лишь его; только круг его лука
दृश्यते युधि भारतdṛśyate yudhi bhārataвиднелся в бою, Бхарата; был виден
सायकाः च एव दृश्यन्तेsāyakāḥ ca eva dṛśyanteи стрелы только виднелись; видны были стрелы
निश्चरन्तः समन्ततःniścarantaḥ samantataḥвыходящие со всех сторон; летящие повсюду
तस्य सायकसंछन्नौtasya sāyakasaṃchannauими, стрелами покрытые; покрытые его стрелами
चकाशेतां च पाण्डवौcakāśetāṃ ca pāṇḍavauсияли оба Пандавы; два Пандавы
मेघच्छन्नौ यथा व्योम्निmeghacchannau yathā vyomniкак покрытые облаками в небе; словно в небе
चन्द्रसूर्यौ हतप्रभौcandrasūryau hataprabhauлуна и солнце с померкшим светом; померкшие светила
ते तु बाणाः महाराजte tu bāṇāḥ mahārājaте же стрелы, великий царь; эти стрелы
हेमपुङ्खाः शिलाशिताःhemapuṅkhāḥ śilāśitāḥзолотопёрые, на камне отточенные; золотые острые
आच्छादयन् दिशः सर्वाःācchādayan diśaḥ sarvāḥпокрывали все стороны; закрыли все стороны
सूर्यस्य इव अंशवः तदाsūryasya iva aṃśavaḥ tadāкак лучи солнца тогда; словно солнечные лучи
बाणभूते ततः तस्मिन्bāṇabhūte tataḥ tasminкогда затем то стало стрелами; когда всё стало стрелами
संछन्ने च नभस्तलेsaṃchanne ca nabhastaleи небо было закрыто; закрытое небо
यमाभ्यां ददृशे रूपम्yamābhyāṃ dadṛśe rūpamдвумя близнецами виден был образ; у близнецов явился вид
कालान्तकयमोपमम्kālāntakayamopamamподобный Яме конца времён; как смерть конца мира
पराक्रमम् तु तं दृष्ट्वाparākramam tu taṃ dṛṣṭvāно тот подвиг увидев; увидев его доблесть
तव सूनोः महारथाःtava sūnoḥ mahārathāḥтвоего сына махаратхи; воины твоего сына
मृत्योः उपान्तिकं प्राप्तौmṛtyoḥ upāntikaṃ prāptauк близости смерти пришедшими; у самой смерти
माद्रीपुत्रौ स्म मेनिरेmādrīputrau sma menireсыновей Мадри считали; сочли близнецов
ततः सेनापती राजन्tataḥ senāpatī rājanзатем военачальник, царь; после этого полководец
पाण्डवस्य महात्मनःpāṇḍavasya mahātmanaḥвеликодушного Пандавы; войска Пандавов
पार्षतः प्रययौ तत्रpārṣataḥ prayayau tatraПаршата пошёл туда; Дхриштадьюмна направился
यत्र राजा सुयोधनःyatra rājā suyodhanaḥгде царь Суёдхана; где был Дурьодхана
अनुवाद

Затем двумя другими бхаллами он, смеясь, рассёк луки близнецов, царь, и снова пронзил их семью стрелами. Оба героя взяли другие превосходные и прекрасные луки, подобные луку Индры, и засияли в бою как сыновья богов. Тогда два стремительных брата в сражении осыпали своего брата грозными стрелами, как две великие тучи осыпают гору. Но разгневанный махаратха, твой сын, остановил двух великих лучников, сыновей Панду, оперёнными стрелами. В бою, Бхарата, был виден только круг его лука и стрелы, вылетающие со всех сторон. Покрытые его стрелами, оба Пандавы сияли как луна и солнце в небе, закрытые облаками и лишённые блеска. Эти золотопёрые, отточенные на камне стрелы покрыли все стороны, словно лучи солнца. Когда всё стало стрелами и небо было закрыто, у двух близнецов явился облик, подобный Яме конца времён. Увидев такую доблесть твоего сына, махаратхи сочли, что сыновья Мадри подошли к самой смерти. Тогда Паршата, военачальник великодушного Пандавы, пошёл туда, где находился царь Суёдхана».

संस्करण

feed12393e36 · प्रकाशित 20 जून 2026, 6:21:34 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से