महाभारत
Arjuna Vows to Fight Karṇa8.47.2-7
8905 / 15823
महाभारत · 8.47.2-7
देवनागरी

संशप्तकैर् युध्यमानस्य मे ऽद्य; सेनाग्रयायी कुरुसैन्यस्य राजन् ॥
आशीविषाभान् खगमान् प्रमुञ्चन्; द्रौणिः पुरस्तात् सहसा व्यतिष्ठत् ॥
दृष्ट्वा रथं मेघनिभं ममेमम्; अम्बष्ठसेना मरणे व्यतिष्ठत् ॥
तेषाम् अहं पञ्च शतानि हत्वा; ततो द्रौणिम् अगमं पार्थिवाग्र्य ॥
ततो ऽपरान् बाणसंघान् अनेकान्; आकर्णपूर्णायतविप्रमुक्तान् ॥
ससर्ज शिक्षास्त्रबलप्रयत्नैस्; तथा यथा प्रावृषि कालमेघः ॥
नैवाददानं न च संदधानं; जानीमहे कतरेणास्यतीति ॥
वामेन वा यदि वा दक्षिणेन; स द्रोणपुत्रः समरे पर्यवर्तत् ॥
अविध्यन् मां पञ्चभिर् द्रोणपुत्रः; शितैः शरैः पञ्चभिर् वासुदेवम् ॥
अहं तु तं त्रिंशता वज्रकल्पैः; समार्दयं निमिषस्यान्तरेण ॥
स विक्षरन् रुधिरं सर्वगात्रै; रथानीकं सूतसूनोर् विवेश ॥
मयाभिभूतः सैनिकानां प्रबर्हान्; असाव् अपश्यन् रुधिरेण प्रदिग्धान् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

saṃśaptakair yudhyamānasya me 'dya; senāgrayāyī kurusainyasya rājan ||
āśīviṣābhān khagamān pramuñcan; drauṇiḥ purastāt sahasā vyatiṣṭhat ||
dṛṣṭvā rathaṃ meghanibhaṃ mamemam; ambaṣṭhasenā maraṇe vyatiṣṭhat ||
teṣām ahaṃ pañca śatāni hatvā; tato drauṇim agamaṃ pārthivāgrya ||
tato 'parān bāṇasaṃghān anekān; ākarṇapūrṇāyatavipramuktān ||
sasarja śikṣāstrabalaprayatnais; tathā yathā prāvṛṣi kālameghaḥ ||
naivādadānaṃ na ca saṃdadhānaṃ; jānīmahe katareṇāsyatīti ||
vāmena vā yadi vā dakṣiṇena; sa droṇaputraḥ samare paryavartat ||
avidhyan māṃ pañcabhir droṇaputraḥ; śitaiḥ śaraiḥ pañcabhir vāsudevam ||
ahaṃ tu taṃ triṃśatā vajrakalpaiḥ; samārdayaṃ nimiṣasyāntareṇa ||
sa vikṣaran rudhiraṃ sarvagātrai; rathānīkaṃ sūtasūnor viveśa ||
mayābhibhūtaḥ sainikānāṃ prabarhān; asāv apaśyan rudhireṇa pradigdhān ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
संशप्तकैः युध्यमानस्यsaṃśaptakaiḥ yudhyamānasyaс самшаптаками сражающегося; когда я бился с самшаптаками
मे अद्यme adyaменя сегодня; сегодня со мной
सेनाग्रयायी कुरुसैन्यस्यsenāgrayāyī kurusainyasyaведущий перед войском Куру; передовой воин Куру
राजन्rājanцарь; о царь
आशीविषाभान् खगमान्āśīviṣābhān khagamānзмееподобные летящие стрелы; стрелы как ядовитые змеи
प्रमुञ्चन्pramuñcanвыпуская; пуская
द्रौणिः पुरस्तात्drauṇiḥ purastātДрауни впереди; Ашваттхаман спереди
सहसा व्यतिष्ठत्sahasā vyatiṣṭhatвнезапно встал; вдруг преградил путь
दृष्ट्वा रथम् मेघनिभम्dṛṣṭvā ratham meghanibhamувидев колесницу, подобную туче; завидев мой облакоподобный воз
मम इमम्mama imamмой этот; мой
अम्बष्ठसेना मरणेambaṣṭhasenā maraṇeвойско амбаштхов в смерти; амбаштхское войско насмерть
व्यतिष्ठत्vyatiṣṭhatвстало; остановилось
तेषाम् अहम् पञ्च शतानिteṣām aham pañca śatāniих я пять сотен; пять сотен их
हत्वाhatvāубив; сразив
ततः द्रौणिम् अगमम्tataḥ drauṇim agamamзатем к Драуни пошёл; потом пошёл на Ашваттхамана
पार्थिवाग्र्यpārthivāgryaлучший царь; лучший из царей
ततः अपरान् बाणसंघान्tataḥ aparān bāṇasaṃghānзатем другие скопления стрел; потом новые тучи стрел
अनेकान्anekānмногие; множество
आकर्णपूर्णायतविप्रमुक्तान्ākarṇapūrṇāyatavipramuktānдо уха натянутые и выпущенные; выпущенные с полного натяжения
ससर्ज शिक्षास्त्रबलप्रयत्नैःsasarja śikṣāstrabalaprayatnaiḥпустил искусством, астрой, силой, усилием; выпустил с искусством и силой
तथा यथा प्रावृषिtathā yathā prāvṛṣiтак как в сезон дождей; как в дожди
कालमेघःkālameghaḥчёрная туча; грозовое облако
न एव आददानम्na eva ādadānamне даже берущего; как он берёт
न च संदधानम्na ca saṃdadhānamи не накладывающего; как накладывает стрелу
जानीमहे कतरेण अस्यति इतिjānīmahe katareṇa asyati itiмы знали, которой стреляет, так; мы не понимали, какой рукой стреляет
वामेन वाvāmena vāлевой или; левой ли
यदि वा दक्षिणेनyadi vā dakṣiṇenaили правой; или правой
सः द्रोणपुत्रः समरेsaḥ droṇaputraḥ samareэтот сын Дроны в бою; Ашваттхаман в битве
पर्यवर्तत्paryavartatвращался; двигался кругом
अविध्यत् माम् पञ्चभिःavidhyat mām pañcabhiḥпронзил меня пятью; пятью поразил меня
द्रोणपुत्रःdroṇaputraḥсын Дроны; Ашваттхаман
शितैः शरैः पञ्चभिःśitaiḥ śaraiḥ pañcabhiḥострыми стрелами пятью; пятью острыми стрелами
वासुदेवम्vāsudevamВасудеву; Кришну
अहम् तु तम् त्रिंशताaham tu tam triṃśatāя же его тридцатью; я же тридцатью
वज्रकल्पैःvajrakalpaiḥподобными ваджре; как молнии
समार्दयम् निमिषस्य अन्तरेणsamārdayam nimiṣasya antareṇaпоражил в миг ока; поразил за мгновение
सः विक्षरन् रुधिरम्saḥ vikṣaran rudhiramон, проливая кровь; истекая кровью
सर्वगात्रैःsarvagātraiḥвсеми членами; из всего тела
रथानीकम् सूतसूनोःrathānīkam sūtasūnoḥстрой колесниц сына суты; отряд Карны
विवेशviveśaвошёл; ушёл в него
मया अभिभूतःmayā abhibhūtaḥмной подавленный; одолённый мной
सैनिकानाम् प्रबर्हान्sainikānām prabarhānлучших воинов; главных бойцов
असौ अपश्यन्asau apaśyanтот видя; он видел
रुधिरेण प्रदिग्धान्rudhireṇa pradigdhānкровью обмазанных; покрытых кровью
अनुवाद

«Сегодня, когда я сражался с самшаптаками, о царь, передовой воин войска Куру, Драуни, внезапно встал передо мной, выпуская летящие стрелы, подобные ядовитым змеям. Увидев мою колесницу, подобную туче, войско амбаштхов встало насмерть; сразив пять сотен их воинов, лучший из царей, я затем пошёл на Драуни. Потом он пустил множество новых скоплений стрел, выпущенных с полного натяжения до уха, с искусством, астрой, силой и усилием, как чёрная туча в сезон дождей. Мы не могли понять, когда он берёт стрелу, когда накладывает её и какой рукой стреляет — левой или правой: так сын Дроны двигался в бою. Сын Дроны пятью острыми стрелами пронзил меня и пятью — Васудеву; я же за одно мгновение поразил его тридцатью стрелами, подобными ваджре. Истёкая кровью из всего тела, он, подавленный мной, вошёл в отряд колесниц сына суты; там он увидел лучших воинов, покрытых кровью».

संस्करण

d19e94c5c642 · प्रकाशित 20 जून 2026, 6:55:08 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से