एवम् उक्ते तु राधेये वासुदेवेन पाण्डवम् ॥
मन्युर् अभ्याविशत् तीव्रः स्मृत्वा तत् तद् धनंजयम् ॥
तस्य क्रोधेन सर्वेभ्यः स्रोतोभ्यस् तेजसो ऽर्चिषः ॥
प्रादुरासन् महाराज तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥
तं समीक्ष्य ततः कर्णो ब्रह्मास्त्रेण धनंजयम् ॥
अभ्यवर्षत् पुनर् यत्नम् अकरोद् रथसर्जने ॥
तद् अस्त्रम् अस्त्रेणावार्य प्रजहारास्य पाण्डवः ॥
ततो ऽन्यद् अस्त्रं कौन्तेयो दयितं जातवेदसः ॥
मुमोच कर्णम् उद्दिश्य तत् प्रजज्वाल वै भृशम् ॥
वारुणेन ततः कर्णः शमयाम् आस पावकम् ॥
जीमूतैश् च दिशः सर्वाश् चक्रे तिमिरदुर्दिनाः ॥
पाण्डवेयस् त्व् असंभ्रान्तो वायव्यास्त्रेण वीर्यवान् ॥
अपोवाह तदाभ्राणि राधेयस्य प्रपश्यतः ॥
तं हस्तिकक्ष्याप्रवरं च बाणैः; सुवर्णमुक्तामणिवज्रमृष्टम् ॥
कालप्रयत्नोत्तमशिल्पियत्नैः; कृतं सुरूपं वितमस्कम् उच्चैः ॥
ऊर्जस्करं तव सैन्यस्य नित्यम्; अमित्रवित्रासनम् ईड्यरूपम् ॥
विख्यातम् आदित्यसमस्य लोके; त्विषा समं पावकभानुचन्द्रैः ॥
ततः क्षुरेणाधिरथेः किरीटी; सुवर्णपुङ्खेन शितेन यत्तः ॥
श्रिया ज्वलन्तं ध्वजम् उन्ममाथ; महारथस्याधिरथेर् महात्मा ॥
यशश् च धर्मश् च जयश् च मारिष; प्रियाणि सर्वाणि च तेन केतुना ॥
तदा कुरूणां हृदयानि चापतन्; बभूव हाहेति च निस्वनो महान् ॥
evam ukte tu rādheye vāsudevena pāṇḍavam ||
manyur abhyāviśat tīvraḥ smṛtvā tat tad dhanaṃjayam ||
tasya krodhena sarvebhyaḥ srotobhyas tejaso 'rciṣaḥ ||
prādurāsan mahārāja tad adbhutam ivābhavat ||
taṃ samīkṣya tataḥ karṇo brahmāstreṇa dhanaṃjayam ||
abhyavarṣat punar yatnam akarod rathasarjane ||
tad astram astreṇāvārya prajahārāsya pāṇḍavaḥ ||
tato 'nyad astraṃ kaunteyo dayitaṃ jātavedasaḥ ||
mumoca karṇam uddiśya tat prajajvāla vai bhṛśam ||
vāruṇena tataḥ karṇaḥ śamayām āsa pāvakam ||
jīmūtaiś ca diśaḥ sarvāś cakre timiradurdināḥ ||
pāṇḍaveyas tv asaṃbhrānto vāyavyāstreṇa vīryavān ||
apovāha tadābhrāṇi rādheyasya prapaśyataḥ ||
taṃ hastikakṣyāpravaraṃ ca bāṇaiḥ; suvarṇamuktāmaṇivajramṛṣṭam ||
kālaprayatnottamaśilpiyatnaiḥ; kṛtaṃ surūpaṃ vitamaskam uccaiḥ ||
ūrjaskaraṃ tava sainyasya nityam; amitravitrāsanam īḍyarūpam ||
vikhyātam ādityasamasya loke; tviṣā samaṃ pāvakabhānucandraiḥ ||
tataḥ kṣureṇādhiratheḥ kirīṭī; suvarṇapuṅkhena śitena yattaḥ ||
śriyā jvalantaṃ dhvajam unmamātha; mahārathasyādhirather mahātmā ||
yaśaś ca dharmaś ca jayaś ca māriṣa; priyāṇi sarvāṇi ca tena ketunā ||
tadā kurūṇāṃ hṛdayāni cāpatan; babhūva hāheti ca nisvano mahān ||
Когда Васудева так сказал Радхее, острый гнев охватил Дхананджаю, вспомнившего всё это. От его ярости из всех пор выступили огненные лучи, о великий царь, и это казалось чудом. Увидев его, Карна осыпал Дхананджаю Брахмастрой и снова попытался освободить колесницу. Пандава отразил эту астру астрой и ударил его. Затем Каунтея выпустил против Карны другое оружие, любимое Джатаведаса, и оно ярко запылало. Карна оружием Варуны погасил огонь и тучами сделал все стороны мрачными, как ненастный день. Но могучий Пандавея, не смутившись, оружием ветра разогнал облака на глазах у Радхеи. Потом сосредоточенный Киритин острой золотопёрой кшурой сбил у великого Адхиратхина сияющее красотой знамя: оно было прекрасным, высоким, украшенным золотом, жемчугом, самоцветами и алмазами, изготовленным лучшими мастерами, постоянно укрепляло твоё войско, пугало врагов и славилось в мире у солнцеподобного Карны, сияя как огонь, солнце и луна. Вместе с этим стягом, о почтенный, у Куру рухнули слава, дхарма, победа и всё дорогое; сердца их упали, и раздался великий вопль: “Увы!”»
383719564047 · प्रकाशित 20 जून 2026, 8:21:37 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Сбитое знамя Карны — не просто военная деталь. В эпическом языке это падение опоры, знака славы и надежды всего войска Дурьодханы.