महाभारत
The Battle and the River of Blood9.8.34-37
9116 / 15823
महाभारत · 9.8.34-37
देवनागरी

वर्तमाने तथा युद्धे निर्मर्यादे विशां पते ॥
चतुरङ्गक्षये घोरे पूर्वं देवासुरोपमे ॥
अक्रोशन् बान्धवान् अन्ये तत्र तत्र परंतप ॥
क्रोशद्भिर् बान्धवैश् चान्ये भयार्ता न निवर्तिरे ॥
निर्मर्यादे तथा युद्धे वर्तमाने भयानके ॥
अर्जुनो भीमसेनश् च मोहयां चक्रतुः परान् ॥
सा वध्यमाना महती सेना तव जनाधिप ॥
अमुह्यत् तत्र तत्रैव योषिन् मदवशाद् इव ॥

लिप्यंतरण (IAST)

vartamāne tathā yuddhe nirmaryāde viśāṃ pate ||
caturaṅgakṣaye ghore pūrvaṃ devāsuropame ||
akrośan bāndhavān anye tatra tatra paraṃtapa ||
krośadbhir bāndhavaiś cānye bhayārtā na nivartire ||
nirmaryāde tathā yuddhe vartamāne bhayānake ||
arjuno bhīmasenaś ca mohayāṃ cakratuḥ parān ||
sā vadhyamānā mahatī senā tava janādhipa ||
amuhyat tatra tatraiva yoṣin madavaśād iva ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
वर्तमाने तथा युद्धेvartamāne tathā yuddheкогда так шла битва
निर्मर्यादे विशां पतेnirmaryāde viśāṃ pateбезудержная, о владыка людей
चतुरङ्गक्षये घोरेcaturaṅgakṣaye ghoreв страшном истреблении четырёх родов войск
पूर्वं देवासुरोपमेpūrvaṃ devāsuropameкак древле — битве богов и асуров
अक्रोशन् बान्धवान् अन्येakrośan bāndhavān anyeиные звали родичей
तत्र तत्र परंतपtatra tatra paraṃtapaтам и тут, о сокрушитель врагов
क्रोशद्भिः बान्धवैः च अन्येkrośadbhiḥ bāndhavaiḥ ca anyeа иные, хоть родичи и звали
भयार्ताः न निवर्तिरेbhayārtāḥ na nivartireмучимые страхом, не возвращались
निर्मर्यादे तथा युद्धेnirmaryāde tathā yuddheкогда безудержная битва
वर्तमाने भयानकेvartamāne bhayānakeшла, ужасающая
अर्जुनः भीमसेनः चarjunaḥ bhīmasenaḥ caАрджуна и Бхимасена
मोहयां चक्रतुः परान्mohayāṃ cakratuḥ parānпривели врагов в смятение
सा वध्यमाना महती सेनाsā vadhyamānā mahatī senāто великое войско, избиваемое
तव जनाधिपtava janādhipaтвоё, о владыка людей
अमुह्यत् तत्र तत्र एवamuhyat tatra tatra evaтеряло рассудок там и тут
योषित् मदवशात् इवyoṣit madavaśāt ivaсловно охмелевшая женщина
अनुवाद

«Когда так шла безудержная битва, о владыка людей, — в страшном истреблении четырёх родов войск, как древле в битве богов и асуров, — иные звали родичей там и тут, о сокрушитель врагов; а другие, хоть родичи их и звали, мучимые страхом, не возвращались. Когда шла эта ужасающая, безудержная битва, Арджуна и Бхимасена привели врагов в смятение. То великое войско твоё, о владыка людей, избиваемое, теряло рассудок там и тут, словно охмелевшая женщина».

संस्करण

0eeeb6b445f7 · प्रकाशित 20 जून 2026, 1:35:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से