महाभारत
The Rout, Duryodhana's Flight, and the Elephant-Slaughter9.24.36-39
9339 / 15823
महाभारत · 9.24.36-39
देवनागरी

अदृष्ट्वा तु रथानीके दुर्योधनम् अरिंदमम् ॥
अश्वत्थामा कृपश् चैव कृतवर्मा च सात्वतः ॥
अपृच्छन् क्षत्रियांस् तत्र क्व नु दुर्योधनो गतः ॥
अपश्यमाना राजानं वर्तमाने जनक्षये ॥
मन्वाना निहतं तत्र तव पुत्रं महारथाः ॥
विषण्णवदना भूत्वा पर्यपृच्छन्त ते सुतम् ॥
आहुः के चिद् धते सूते प्रयातो यत्र सौबलः ॥
अपरे त्व् अब्रुवंस् तत्र क्षत्रिया भृशविक्षताः ॥
दुर्योधनेन किं कार्यं द्रक्ष्यध्वं यदि जीवति ॥
युध्यध्वं सहिताः सर्वे किं वो राजा करिष्यति ॥

लिप्यंतरण (IAST)

adṛṣṭvā tu rathānīke duryodhanam ariṃdamam ||
aśvatthāmā kṛpaś caiva kṛtavarmā ca sātvataḥ ||
apṛcchan kṣatriyāṃs tatra kva nu duryodhano gataḥ ||
apaśyamānā rājānaṃ vartamāne janakṣaye ||
manvānā nihataṃ tatra tava putraṃ mahārathāḥ ||
viṣaṇṇavadanā bhūtvā paryapṛcchanta te sutam ||
āhuḥ ke cid dhate sūte prayāto yatra saubalaḥ ||
apare tv abruvaṃs tatra kṣatriyā bhṛśavikṣatāḥ ||
duryodhanena kiṃ kāryaṃ drakṣyadhvaṃ yadi jīvati ||
yudhyadhvaṃ sahitāḥ sarve kiṃ vo rājā kariṣyati ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अदृष्ट्वा तु रथानीकेadṛṣṭvā tu rathānīkeне увидев же в колесничном строю
दुर्योधनम् अरिंदमम्duryodhanam ariṃdamamДурьодхану, усмирителя врагов
अश्वत्थामा कृपः च एवaśvatthāmā kṛpaḥ ca evaАшваттхаман и Крипа
कृतवर्मा च सात्वतःkṛtavarmā ca sātvataḥи Критаварман Сатвата
अपश्यमानाः राजानंapaśyamānāḥ rājānaṃне видя царя
वर्तमाने जनक्षयेvartamāne janakṣayeкогда шла гибель народа
मन्वानाः निहतं तत्रmanvānāḥ nihataṃ tatraсчитая убитым там
तव पुत्रं महारथाःtava putraṃ mahārathāḥтвоего сына, махаратхи
आहुः के चित् हते सूतेāhuḥ ke cit hate sūteсказали иные: «когда убит возница
प्रयातः यत्र सौबलःprayātaḥ yatra saubalaḥон ушёл туда, где Саубала»
अपरे तु अब्रुवन् तत्रapare tu abruvan tatraдругие же сказали там
क्षत्रियाः भृशविक्षताःkṣatriyāḥ bhṛśavikṣatāḥкшатрии, жестоко израненные
दुर्योधनेन किं कार्यंduryodhanena kiṃ kāryaṃ«что за дело до Дурьодханы
द्रक्ष्यध्वं यदि जीवतिdrakṣyadhvaṃ yadi jīvatiпосмотрите, жив ли он»
युध्यध्वं सहिताः सर्वेyudhyadhvaṃ sahitāḥ sarve«сражайтесь все вместе
किं वः राजा करिष्यतिkiṃ vaḥ rājā kariṣyatiчто вам сделает царь?»
अनुवाद

«Не увидев в колесничном строю Дурьодхану, усмирителя врагов, Ашваттхаман, и Крипа, и Критаварман Сатвата, не видя царя, когда шла гибель народа, считали твоего сына убитым там, махаратхи. Иные сказали: „Когда убит возница, он ушёл туда, где Саубала“; другие же там, кшатрии, жестоко израненные, говорили: „Что за дело до Дурьодханы? Посмотрите, жив ли он! Сражайтесь все вместе — что вам сделает царь?“».

संस्करण

6ef6c832e2a8 · प्रकाशित 20 जून 2026, 2:55:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से