नैमिषे मुनयो राजन् समागम्य समासते ॥
तत्र चित्राः कथा ह्य् आसन् वेदं प्रति जनेश्वर ॥
तत्र ते मुनयो ह्य् आसन् नानास्वाध्यायवेदिनः ॥
ते समागम्य मुनयः सस्मरुर् वै सरस्वतीम् ॥
सा तु ध्याता महाराज ऋषिभिः सत्रयाजिभिः ॥
समागतानां राजेन्द्र सहायार्थं महात्मनाम् ॥
आजगाम महाभागा तत्र पुण्या सरस्वती ॥
नैमिषे काञ्चनाक्षी तु मुनीनां सत्रयाजिनाम् ॥
आगता सरितां श्रेष्ठा तत्र भारत पूजिता ॥
गयस्य यजमानस्य गयेष्व् एव महाक्रतुम् ॥
आहूता सरितां श्रेष्ठा गययज्ञे सरस्वती ॥
naimiṣe munayo rājan samāgamya samāsate ||
tatra citrāḥ kathā hy āsan vedaṃ prati janeśvara ||
tatra te munayo hy āsan nānāsvādhyāyavedinaḥ ||
te samāgamya munayaḥ sasmarur vai sarasvatīm ||
sā tu dhyātā mahārāja ṛṣibhiḥ satrayājibhiḥ ||
samāgatānāṃ rājendra sahāyārthaṃ mahātmanām ||
ājagāma mahābhāgā tatra puṇyā sarasvatī ||
naimiṣe kāñcanākṣī tu munīnāṃ satrayājinām ||
āgatā saritāṃ śreṣṭhā tatra bhārata pūjitā ||
gayasya yajamānasya gayeṣv eva mahākratum ||
āhūtā saritāṃ śreṣṭhā gayayajñe sarasvatī ||
«В Наймише мудрецы, о царь, сойдясь, восседали; там были дивные беседы о Веде, о владыка людей. Там были те мудрецы, знатоки разных рецензий Вед; они, сойдясь, вспомнили Сарасвати. Она же, помысленная, о великий царь, риши, совершающими саттру, ради помощи собравшимся, великим духом, о владыка царей, — в Наймише, Канчанакши, пришла, лучшая из рек, там, о Бхарата, почтённая. У Гаи жертвующего, в краю Гая, на великий обряд призванная, лучшая из рек, на жертве Гаи — Сарасвати».
e0e09ec21dc2 · प्रकाशित 20 जून 2026, 4:00:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Снова и снова река является «помысленной» (dhyātā) — стоит мудрецам вспомнить её, как она приходит на помощь. В этом раскрывается тайна священных вод: они откликаются на зов сосредоточенного сердца. Сарасвати, богиня речи и Веды, естественно стекается туда, где звучат «дивные беседы о Веде»: где чтится слово, там присутствует и сама его покровительница.