वैशंपायन उवाच
तस्मिन् प्रयाते दुर्धर्षे यदूनाम् ऋषभस् ततः ॥
अब्रवीत् पुण्डरीकाक्षः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥
एष पाण्डव ते भ्राता पुत्रशोकम् अपारयन् ॥
जिघांसुर् द्रौणिम् आक्रन्दे याति भारत भारतः ॥
भीमः प्रियस् ते सर्वेभ्यो भ्रातृभ्यो भरतर्षभ ॥
तं कृच्छ्रगतम् अद्य त्वं कस्मान् नाभ्यवपद्यसे ॥
यत् तद् आचष्ट पुत्राय द्रोणः परपुरंजयः ॥
अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम दहेद् यत् पृथिवीम् अपि ॥
तन् महात्मा महाभागः केतुः सर्वधनुष्मताम् ॥
प्रत्यपादयद् आचार्यः प्रीयमाणो धनंजयम् ॥
तत्पुत्रो ऽस्यैवम् एवैनम् अन्वयाचद् अमर्षणः ॥
ततः प्रोवाच पुत्राय नातिहृष्टमना इव ॥
विदितं चापलं ह्य् आसीद् आत्मजस्य महात्मनः ॥
सर्वधर्मविद् आचार्यो नान्विषत् सततं सुतम् ॥
परमापद्गतेनापि न स्म तात त्वया रणे ॥
इदम् अस्त्रं प्रयोक्तव्यं मानुषेषु विशेषतः ॥
इत्य् उक्तवान् गुरुः पुत्रं द्रोणः पश्चाद् अथोक्तवान् ॥
न त्वं जातु सतां मार्गे स्थातेति पुरुषर्षभ ॥
स तद् आज्ञाय दुष्टात्मा पितुर् वचनम् अप्रियम् ॥
निराशः सर्वकल्याणैः शोचन् पर्यपतन् महीम् ॥
vaiśaṃpāyana uvāca
tasmin prayāte durdharṣe yadūnām ṛṣabhas tataḥ ||
abravīt puṇḍarīkākṣaḥ kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram ||
eṣa pāṇḍava te bhrātā putraśokam apārayan ||
jighāṃsur drauṇim ākrande yāti bhārata bhārataḥ ||
bhīmaḥ priyas te sarvebhyo bhrātṛbhyo bharatarṣabha ||
taṃ kṛcchragatam adya tvaṃ kasmān nābhyavapadyase ||
yat tad ācaṣṭa putrāya droṇaḥ parapuraṃjayaḥ ||
astraṃ brahmaśiro nāma dahed yat pṛthivīm api ||
tan mahātmā mahābhāgaḥ ketuḥ sarvadhanuṣmatām ||
pratyapādayad ācāryaḥ prīyamāṇo dhanaṃjayam ||
tatputro 'syaivam evainam anvayācad amarṣaṇaḥ ||
tataḥ provāca putrāya nātihṛṣṭamanā iva ||
viditaṃ cāpalaṃ hy āsīd ātmajasya mahātmanaḥ ||
sarvadharmavid ācāryo nānviṣat satataṃ sutam ||
paramāpadgatenāpi na sma tāta tvayā raṇe ||
idam astraṃ prayoktavyaṃ mānuṣeṣu viśeṣataḥ ||
ity uktavān guruḥ putraṃ droṇaḥ paścād athoktavān ||
na tvaṃ jātu satāṃ mārge sthāteti puruṣarṣabha ||
sa tad ājñāya duṣṭātmā pitur vacanam apriyam ||
nirāśaḥ sarvakalyāṇaiḥ śocan paryapatan mahīm ||
Вайшампаяна сказал: «Когда неприступный Бхима ушёл, лотосоокий бык Яду сказал сыну Кунти Юдхиштхире: “Пандава, вот твой брат, не вынеся скорби о сыновьях, в бедствии идёт убить Драуни, о Бхарата. Бхима дороже тебе всех братьев, о бык Бхаратов. Почему же ты сегодня не поможешь ему, когда он попал в опасность? Дрона, покоритель чужих городов, передал сыну знание об оружии по имени Брахмаширас, которое способно сжечь даже землю. Эту астру великий, великосчастный учитель, знамя всех лучников, с любовью передал Дхананджае. Его нетерпеливый сын так же просил её у него. Тогда Дрона, как бы не слишком довольный, сказал сыну: он знал неустойчивость своего сына, и потому, зная всю дхарму, учитель не доверял ему постоянно. ‘Даже если ты попадёшь в высшую беду, сын, не применяй это оружие в бою, особенно против людей’. Так сказал учитель сыну, а затем добавил, о бык людей: ‘Ты никогда не устоишь на пути благих’. Услышав эти неприятные слова отца, дурнодушный Ашваттхаман, лишённый надежды на всё добро, скорбя, скитался по земле”».
74273f34ebb4 · प्रकाशित 20 जून 2026, 12:38:14 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Кришна сразу видит не только гнев Бхимы, но и скрытую угрозу Brahmaśiras. Опасность Ашваттхамана не в обычной силе, а в сочетании великого знания с неустойчивым сердцем.