Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Nakula Defines True Renunciation12.12.33-36
10017 / 15823
महाभारत · 12.12.33-36
॥
देवनागरी

अन्तर् बहिश् च यत् किं चिन् मनोव्यासङ्गकारकम् ॥
परित्यज्य भवेत् त्यागी न यो हित्वा प्रतिष्ठते ॥
एतस्मिन् वर्तमानस्य विधौ विप्रनिषेविते ॥
ब्राह्मणस्य महाराज नोच्छित्तिर् विद्यते क्व चित् ॥
निहत्य शत्रूंस् तरसा समृद्धान्; शक्रो यथा दैत्यबलानि संख्ये ॥
कः पार्थ शोचेन् निरतः स्वधर्मे; पूर्वैः स्मृते पार्थिव शिष्टजुष्टे ॥
क्षात्रेण धर्मेण पराक्रमेण; जित्वा महीं मन्त्रविद्भ्यः प्रदाय ॥
नाकस्य पृष्ठे ऽसि नरेन्द्र गन्ता; न शोचितव्यं भवताद्य पार्थ ॥

लिप्यंतरण (IAST)

antar bahiś ca yat kiṃ cin manovyāsaṅgakārakam ||
parityajya bhavet tyāgī na yo hitvā pratiṣṭhate ||
etasmin vartamānasya vidhau vipraniṣevite ||
brāhmaṇasya mahārāja nocchittir vidyate kva cit ||
nihatya śatrūṃs tarasā samṛddhān; śakro yathā daityabalāni saṃkhye ||
kaḥ pārtha śocen nirataḥ svadharme; pūrvaiḥ smṛte pārthiva śiṣṭajuṣṭe ||
kṣātreṇa dharmeṇa parākrameṇa; jitvā mahīṃ mantravidbhyaḥ pradāya ||
nākasya pṛṣṭhe 'si narendra gantā; na śocitavyaṃ bhavatādya pārtha ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अन्तर् बहिः चantar bahiḥ caвнутри и снаружи; внутреннее и внешнее
यत् किं चित्yat kiṃ citчто бы ни было; всё, что
मनः व्यासङ्ग कारकम्manaḥ vyāsaṅga kārakamсоздающее привязанность ума; цепляющее сознание
परित्यज्य भवेत् त्यागीparityajya bhavet tyāgīоставив, станет отречённым; истинно отрешится
न यः हित्वा प्रतिष्ठतेna yaḥ hitvā pratiṣṭhateне тот, кто бросив стоит; не просто уходящий
एतस्मिन् वर्तमानस्य विधौetasmin vartamānasya vidhauв этом действующем правиле; следуя этому уставу
विप्र निषेवितेvipra niṣeviteбрахманами почитаемом; служимом мудрыми
ब्राह्मणस्य महाराजbrāhmaṇasya mahārājaдля брахмана, великий царь; у брахмана
न उच्छित्तिः विद्यते क्व चित्na ucchittiḥ vidyate kva citнет уничтожения где-либо; нет падения
निहत्य शत्रून् तरसा समृद्धान्nihatya śatrūn tarasā samṛddhānубив врагов силой, могущественных; мощных недругов
शक्रः यथा दैत्य बलानि संख्येśakraḥ yathā daitya balāni saṃkhyeкак Шакра войска дайтьев в битве; подобно Индре
कः पार्थ शोचेत्kaḥ pārtha śocetкто, Партха, стал бы скорбеть; зачем скорбеть
निरतः स्व धर्मेnirataḥ sva dharmeзанятый своей дхармой; преданный долгу
पूर्वैः स्मृते पार्थिवpūrvaiḥ smṛte pārthivaпомянутой предками, царь; древними установленной
शिष्ट जुष्टेśiṣṭa juṣṭeпочитаемой благородными; принятой достойными
क्षात्रेण धर्मेण पराक्रमेणkṣātreṇa dharmeṇa parākrameṇaкшатрийской дхармой и доблестью; воинским подвигом
जित्वा महीम्jitvā mahīmпобедив землю; завоевав царство
मन्त्र विद्भ्यः प्रदायmantra vidbhyaḥ pradāyaдав знающим мантры; пожертвовав брахманам
नाकस्य पृष्ठे असिnākasya pṛṣṭhe asiна вершине неба ты; на небесной высоте
नरेन्द्र गन्ताnarendra gantāо царь людей, пойдёшь; достигнешь
न शोचितव्यम् भवता अद्यna śocitavyam bhavatā adyaне должно быть тобой сегодня оплакиваемо; не скорби
पार्थpārthaо Партха; Партха
अनुवाद

“Отречённым становится тот, кто оставляет всё, что внутри и снаружи создаёт привязанность ума, а не тот, кто просто бросает и уходит. Для брахмана, следующего этому уставу, почитаемому мудрыми, нигде нет уничтожения, о великий царь. Убив силой могущественных врагов, как Шакра в битве уничтожил войска дайтьев, кто стал бы скорбеть, о Партха, если он предан своей дхарме, установленной предками и принятой благородными? Кшатрийской дхармой и доблестью завоевав землю и отдав её плоды знающим мантры, ты, о царь людей, достигнешь вершины неба. Сегодня тебе не следует скорбеть, о Партха”».

संस्करण

f9adcf369834 · प्रकाशित 20 जून 2026, 3:17:25 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 12.12.25-32

श्लोक बदलें इन कुंजियों से