Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Draupadi Urges Yudhishthira to Rule12.14.6-12
10022 / 15823
महाभारत · 12.14.6-12
॥
देवनागरी

इमे ते भ्रातरः पार्थ शुष्यन्त स्तोकका इव ॥
वावाश्यमानास् तिष्ठन्ति न चैनान् अभिनन्दसे ॥
नन्दयैतान् महाराज मत्तान् इव महाद्विपान् ॥
उपपन्नेन वाक्येन सततं दुःखभागिनः ॥
कथं द्वैतवने राजन् पूर्वम् उक्त्वा तथा वचः ॥
भ्रातॄन् एतान् स्म सहिताञ् शीतवातातपार्दितान् ॥
वयं दुर्योधनं हत्वा मृधे भोक्ष्याम मेदिनीम् ॥
संपूर्णां सर्वकामानाम् आहवे विजयैषिणः ॥
विरथांश् च रथान् कृत्वा निहत्य च महागजान् ॥
संस्तीर्य च रथैर् भूमिं ससादिभिर् अरिंदमाः ॥
यजतां विविधैर् यज्ञैः समृद्धैर् आप्तदक्षिणैः ॥
वनवासकृतं दुःखं भविष्यति सुखाय नः ॥
इत्य् एतान् एवम् उक्त्वा त्वं स्वयं धर्मभृतां वर ॥
कथम् अद्य पुनर् वीर विनिहंसि मनांस्य् उत ॥

लिप्यंतरण (IAST)

ime te bhrātaraḥ pārtha śuṣyanta stokakā iva ||
vāvāśyamānās tiṣṭhanti na cainān abhinandase ||
nandayaitān mahārāja mattān iva mahādvipān ||
upapannena vākyena satataṃ duḥkhabhāginaḥ ||
kathaṃ dvaitavane rājan pūrvam uktvā tathā vacaḥ ||
bhrātṝn etān sma sahitāñ śītavātātapārditān ||
vayaṃ duryodhanaṃ hatvā mṛdhe bhokṣyāma medinīm ||
saṃpūrṇāṃ sarvakāmānām āhave vijayaiṣiṇaḥ ||
virathāṃś ca rathān kṛtvā nihatya ca mahāgajān ||
saṃstīrya ca rathair bhūmiṃ sasādibhir ariṃdamāḥ ||
yajatāṃ vividhair yajñaiḥ samṛddhair āptadakṣiṇaiḥ ||
vanavāsakṛtaṃ duḥkhaṃ bhaviṣyati sukhāya naḥ ||
ity etān evam uktvā tvaṃ svayaṃ dharmabhṛtāṃ vara ||
katham adya punar vīra vinihaṃsi manāṃsy uta ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
इमे ते भ्रातरः पार्थime te bhrātaraḥ pārthaэти твои братья, Партха; твои братья
शुष्यन्तः स्तोक काः इवśuṣyantaḥ stoka kāḥ ivaиссыхают как маленькие птицы; томятся
वावाश्यमानाः तिष्ठन्तिvāvāśyamānāḥ tiṣṭhantiжаждущие стоят; словно кричат от ожидания
न च एनान् अभिनन्दसेna ca enān abhinandaseи ты их не радуешь; не приветствуешь
नन्दय एतान् महाराजnandaya etān mahārājaобрадуй их, великий царь; подними им дух
मत्तान् इव महा द्विपान्mattān iva mahā dvipānкак опьянённых великих слонов; могучих
उपपन्नेन वाक्येनupapannena vākyenaуместным словом; подходящей речью
सततम् दुःख भागिनःsatatam duḥkha bhāginaḥвсегда причастных страданию; долго страдавших
कथम् द्वैतवने राजन्katham dvaitavane rājanкак в Двайтавана, царь; в лесу Двайта
पूर्वम् उक्त्वा तथा वचःpūrvam uktvā tathā vacaḥпрежде сказав такие слова; говорил раньше
भ्रातॄन् एतान् स्म सहितान्bhrātṝn etān sma sahitānэтим братьям вместе; собранным
शीत वात आतप अर्दितान्śīta vāta ātapa arditānизмученным холодом, ветром и жаром; страдавшим
वयम् दुर्योधनम् हत्वाvayam duryodhanam hatvāмы, убив Дурьодхану; сразив врага
मृधे भोक्ष्याम मेदिनीम्mṛdhe bhokṣyāma medinīmв битве будем вкушать землю; насладимся царством
संपूर्णाम् सर्व कामानाम्saṃpūrṇām sarva kāmānāmполную всех желаний; исполненную благ
आहवे विजय एषिणःāhave vijaya eṣiṇaḥв сражении победы ищущие; добиваясь победы
विरथान् च रथान् कृत्वाvirathān ca rathān kṛtvāи колесничих лишив колесниц; сбив с колесниц
निहत्य च महा गजान्nihatya ca mahā gajānи убив великих слонов; сразив слонов
संस्तीर्य च रथैः भूमिम्saṃstīrya ca rathaiḥ bhūmimи устлав землю колесницами; покрыв поле
स सादिभिः अरिंदमाःsa sādibhiḥ ariṃdamāḥс всадниками, губители врагов; с конницей
यजताम् विविधैः यज्ञैःyajatām vividhaiḥ yajñaiḥжертвуя разными жертвами; совершая обряды
समृद्धैः आप्त दक्षिणैःsamṛddhaiḥ āpta dakṣiṇaiḥбогатыми, с полной дакшиной; щедрыми
वन वास कृतम् दुःखम्vana vāsa kṛtam duḥkhamстрадание, причинённое лесным жительством; изгнанием
भविष्यति सुखाय नःbhaviṣyati sukhāya naḥстанет для нас счастьем; обернётся благом
इति एतान् एवम् उक्त्वा त्वम्iti etān evam uktvā tvamтак им сказав ты; обещав
स्वयम् धर्म भृताम् वरsvayam dharma bhṛtām varaсам лучший хранителей дхармы; праведнейший
कथम् अद्य पुनः वीरkatham adya punaḥ vīraкак сегодня снова, герой; почему теперь
विनिहंसि मनांसि उतvinihaṃsi manāṃsi utaразрушаешь умы; убиваешь сердца
अनुवाद

Драупади сказала: «Вот твои братья, о Партха, иссыхают, словно малые птицы, и стоят, жаждая твоего слова, а ты их не радуешь. Обрадуй их, великий царь, уместной речью, как опьянённых великих слонов; ведь они постоянно были причастны страданию. Как же ты, о царь, мог прежде в Двайтаване говорить этим братьям, собранным вместе и измученным холодом, ветром и жаром: “Мы убьём Дурьодхану в битве и будем владеть землёй, полной всех желанных благ; добиваясь победы в сражении, мы лишим воинов колесниц, сразим великих слонов, устелем землю колесницами и всадниками, о губители врагов; совершая разные богатые жертвы с полной дакшиной, мы обратим страдание лесного изгнания в счастье для нас”. Сказав им это тогда, как ты теперь, герой и лучший хранитель дхармы, снова убиваешь их сердца?»

संस्करण

c277300cbbb5 · प्रकाशित 20 जून 2026, 3:23:14 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 12.14.1-5

श्लोक बदलें इन कुंजियों से