Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Draupadi Urges Yudhishthira to Rule12.14.30-35
10025 / 15823
महाभारत · 12.14.30-35
॥
देवनागरी

अनृतं माब्रवीच् छ्वश्रूः सर्वज्ञा सर्वदर्शिनी ॥
युधिष्ठिरस् त्वां पाञ्चालि सुखे धास्यत्य् अनुत्तमे ॥
हत्वा राजसहस्राणि बहून्य् आशुपराक्रमः ॥
तद् व्यर्थं संप्रपश्यामि मोहात् तव जनाधिप ॥
येषाम् उन्मत्तको ज्येष्ठः सर्वे तस्योपचारिणः ॥
तवोन्मादेन राजेन्द्र सोन्मादाः सर्वपाण्डवाः ॥
यदि हि स्युर् अनुन्मत्ता भ्रातरस् ते जनाधिप ॥
बद्ध्वा त्वां नास्तिकैः सार्धं प्रशासेयुर् वसुंधराम् ॥
कुरुते मूढम् एवं हि यः श्रेयो नाधिगच्छति ॥
धूपैर् अञ्जनयोगैश् च नस्यकर्मभिर् एव च ॥
भेषजैः स चिकित्स्यः स्याद् य उन्मार्गेण गच्छति ॥
साहं सर्वाधमा लोके स्त्रीणां भरतसत्तम ॥
तथा विनिकृतामित्रैर् याहम् इच्छामि जीवितुम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

anṛtaṃ mābravīc chvaśrūḥ sarvajñā sarvadarśinī ||
yudhiṣṭhiras tvāṃ pāñcāli sukhe dhāsyaty anuttame ||
hatvā rājasahasrāṇi bahūny āśuparākramaḥ ||
tad vyarthaṃ saṃprapaśyāmi mohāt tava janādhipa ||
yeṣām unmattako jyeṣṭhaḥ sarve tasyopacāriṇaḥ ||
tavonmādena rājendra sonmādāḥ sarvapāṇḍavāḥ ||
yadi hi syur anunmattā bhrātaras te janādhipa ||
baddhvā tvāṃ nāstikaiḥ sārdhaṃ praśāseyur vasuṃdharām ||
kurute mūḍham evaṃ hi yaḥ śreyo nādhigacchati ||
dhūpair añjanayogaiś ca nasyakarmabhir eva ca ||
bheṣajaiḥ sa cikitsyaḥ syād ya unmārgeṇa gacchati ||
sāhaṃ sarvādhamā loke strīṇāṃ bharatasattama ||
tathā vinikṛtāmitrair yāham icchāmi jīvitum ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अनृतम् मा अब्रवीत् श्वश्रूःanṛtam mā abravīt śvaśrūḥне ложь сказала свекровь; Кунти не солгала
सर्वज्ञा सर्व दर्शिनीsarvajñā sarva darśinīвсезнающая, всевидящая; мудрая
युधिष्ठिरः त्वाम् पाञ्चालिyudhiṣṭhiraḥ tvām pāñcāliЮдхиштхира тебя, Панчали; тебя Драупади
सुखे धास्यति अनुत्तमेsukhe dhāsyati anuttameв счастье поставит непревзойдённом; даст высшее благо
हत्वा राज सहस्राणिhatvā rāja sahasrāṇiубив тысячи царей; сразив правителей
बहूनि आशु पराक्रमःbahūni āśu parākramaḥмногие, быстрый в доблести; скорый в подвиге
तत् व्यर्थम् संप्रपश्यामिtat vyartham saṃprapaśyāmiэто напрасным я вижу; бесплодным
मोहात् तव जन अधिपmohāt tava jana adhipaиз-за твоего заблуждения, владыка людей; твоего помрачения
येषाम् उन्मत्तकः ज्येष्ठःyeṣām unmattakaḥ jyeṣṭhaḥу кого безумный старший; если старший безумен
सर्वे तस्य उपचारिणःsarve tasya upacāriṇaḥвсе ему служители; следуют за ним
तव उन्मादेन राज इन्द्रtava unmādena rāja indraиз-за твоего безумия, царь царей; твоего помрачения
स उन्मादाः सर्व पाण्डवाःsa unmādāḥ sarva pāṇḍavāḥс безумием все Пандавы; все обезумели
यदि हि स्युः अनुन्मत्ताःyadi hi syuḥ anunmattāḥесли бы ведь были не безумны; в здравом уме
भ्रातरः ते जन अधिपbhrātaraḥ te jana adhipaтвои братья, владыка людей; Пандавы
बद्ध्वा त्वाम् नास्तिकैः सार्धम्baddhvā tvām nāstikaiḥ sārdhamсвязав тебя вместе с безверными; с нечестивцами
प्रशासेयुः वसुंधराम्praśāseyuḥ vasuṃdharāmуправляли бы землёй; правили бы
कुरुते मूढम् एवम् हिkurute mūḍham evam hiтак поступает глупый; безумец
यः श्रेयः न अधिगच्छतिyaḥ śreyaḥ na adhigacchatiкто блага не достигает; не видит лучшего
धूपैः अञ्जन योगैः चdhūpaiḥ añjana yogaiḥ caдымами и мазями; лечебными средствами
नस्य कर्मभिः एव चnasya karmabhiḥ eva caи носовыми процедурами; насъя-лечением
भेषजैः सः चिकित्स्यः स्यात्bheṣajaiḥ saḥ cikitsyaḥ syātлекарствами он должен быть лечим; врачеван
यः उन्मार्गेण गच्छतिyaḥ unmārgeṇa gacchatiкто идёт дурной дорогой; сбился с пути
सा अहम् सर्व अधमा लोकेsā aham sarva adhamā lokeта я, самая низкая в мире; хуже всех
स्त्रीणाम् भरत सत्तमstrīṇām bharata sattamaсреди женщин, лучший Бхарата; женщин
तथा विनिकृत अमित्रैःtathā vinikṛta amitraiḥтак, когда враги повержены; недруги уничтожены
या अहम् इच्छामि जीवितुम्yā aham icchāmi jīvitumкоторая я желаю жить; если хочу жить
अनुवाद

«Моя свекровь, всезнающая и всевидящая, не сказала неправды: “Юдхиштхира, о Панчали, поставит тебя в непревзойдённом счастье”. Но теперь, о владыка людей, я вижу это напрасным из-за твоего заблуждения, хотя ты, быстрый в доблести, сразил многие тысячи царей. У кого старший безумен, все становятся его слугами. Из-за твоего безумия, о царь царей, все Пандавы словно обезумели. Если бы твои братья, о владыка людей, были в здравом уме, они связали бы тебя вместе с безверными и сами управляли бы землёй. Так поступает глупец, который не достигает блага: кто идёт дурной дорогой, того следует лечить дымами, мазями, носовыми процедурами и лекарствами. А я — самая низкая в мире среди женщин, о лучший Бхарата, если, когда враги так повержены, всё ещё хочу жить».

संस्करण

f19b2586b025 · प्रकाशित 20 जून 2026, 3:23:14 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 12.14.21-29

श्लोक बदलें इन कुंजियों से