महाभारत
Devasthana on Wealth for Sacrifice12.20.7-10
10049 / 15823
महाभारत · 12.20.7-10
देवनागरी

ईहते धनहेतोर् यस् तस्यानीहा गरीयसी ॥
भूयान् दोषः प्रवर्धेत यस् तं धनम् अपाश्रयेत् ॥
कृच्छ्राच् च द्रव्यसंहारं कुर्वन्ति धनकारणात् ॥
धनेन तृषितो ऽबुद्ध्या भ्रूणहत्यां न बुध्यते ॥
अनर्हते यद् ददाति न ददाति यद् अर्हते ॥
अनर्हार्हापरिज्ञानाद् दानधर्मो ऽपि दुष्करः ॥
यज्ञाय सृष्टानि धनानि धात्रा; यष्टादिष्टः पुरुषो रक्षिता च ॥
तस्मात् सर्वं यज्ञ एवोपयोज्यं; धनं ततो ऽनन्तर एव कामः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

īhate dhanahetor yas tasyānīhā garīyasī ||
bhūyān doṣaḥ pravardheta yas taṃ dhanam apāśrayet ||
kṛcchrāc ca dravyasaṃhāraṃ kurvanti dhanakāraṇāt ||
dhanena tṛṣito 'buddhyā bhrūṇahatyāṃ na budhyate ||
anarhate yad dadāti na dadāti yad arhate ||
anarhārhāparijñānād dānadharmo 'pi duṣkaraḥ ||
yajñāya sṛṣṭāni dhanāni dhātrā; yaṣṭādiṣṭaḥ puruṣo rakṣitā ca ||
tasmāt sarvaṃ yajña evopayojyaṃ; dhanaṃ tato 'nantara eva kāmaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ईहते धन हेतोः यःīhate dhana hetoḥ yaḥстремится ради богатства кто; ради средств
तस्य अनीहा गरीयसीtasya anīhā garīyasīего не-стремление лучше; выше отказ
भूयान् दोषः प्रवर्धेतbhūyān doṣaḥ pravardhetaбольший порок возрастает; растёт
यः तम् धनम् अपाश्रयेत्yaḥ tam dhanam apāśrayetкто к тому богатству прибегает; опирается
कृच्छ्रात् च द्रव्य संहारम्kṛcchrāt ca dravya saṃhāramс трудом и сбор имущества; накопление
कुर्वन्ति धन कारणात्kurvanti dhana kāraṇātделают ради богатства; из-за средств
धनेन तृषितः अबुद्ध्याdhanena tṛṣitaḥ abuddhyāбогатством жаждущий, без разума; ослеплённый
भ्रूण हत्याम् न बुध्यतेbhrūṇa hatyām na budhyateубийства зародыша не понимает; тяжкого греха
अनर्हते यत् ददातिanarhate yat dadātiкогда недостойному даёт; не заслужившему
न ददाति यत् अर्हतेna dadāti yat arhateне даёт тому, кто достоин; достойному
अनर्ह अर्ह अपरिज्ञानात्anarha arha aparijñānātиз-за незнания недостойного и достойного; различения
दान धर्मः अपि दुष्करःdāna dharmaḥ api duṣkaraḥдаже дхарма дарения трудна; сложна
यज्ञाय सृष्टानि धनानि धात्राyajñāya sṛṣṭāni dhanāni dhātrāдля жертвы созданы богатства Творцом; средства
यष्टा दिष्टः पुरुषःyaṣṭā diṣṭaḥ puruṣaḥжертвователь назначен человек; человек
रक्षिता चrakṣitā caи защитник; хранитель
तस्मात् सर्वम् यज्ञे एव उपयोज्यम्tasmāt sarvam yajñe eva upayojyamпоэтому всё в жертве именно должно применяться; использоваться
धनम् ततः अनन्तरः एव कामःdhanam tataḥ anantaraḥ eva kāmaḥбогатство, затем непосредственно желание; кама после
अनुवाद

«У того, кто стремится ради богатства, выше было бы не стремиться. У того, кто опирается на это богатство, возрастает ещё больший порок. Люди с трудом собирают имущество ради богатства, и человек, жаждущий богатства, в неразумии не замечает даже тяжкого греха. Если он даёт недостойному и не даёт достойному, то из-за незнания достойного и недостойного даже дхарма дарения становится трудной. Богатства созданы Творцом для жертвы; человек назначен жертвователем и защитником. Поэтому всё должно быть использовано именно в жертве: сначала богатство, а уже затем непосредственно желание».

संस्करण

dcd46a723a4c · प्रकाशित 20 जून 2026, 3:42:41 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से