Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Devasthana on Wealth for Sacrifice12.20.11-14
10050 / 15823
महाभारत · 12.20.11-14
॥
देवनागरी

यज्ञैर् इन्द्रो विविधैर् अन्नवद्भिर्; देवान् सर्वान् अभ्ययान् महौजाः ॥
तेनेन्द्रत्वं प्राप्य विभ्राजते ऽसौ; तस्माद् यज्ञे सर्वम् एवोपयोज्यम् ॥
महादेवः सर्वमेधे महात्मा; हुत्वात्मानं देवदेवो विभूतः ॥
विश्वांल् लोकान् व्याप्य विष्टभ्य कीर्त्या; विरोचते द्युतिमान् कृत्तिवासाः ॥
आविक्षितः पार्थिवो वै मरुत्तः; स्वृद्ध्या मर्त्यो यो ऽजयद् देवराजम् ॥
यज्ञे यस्य श्रीः स्वयं संनिविष्टा; यस्मिन् भाण्डं काञ्चनं सर्वम् आसीत् ॥
हरिश्चन्द्रः पार्थिवेन्द्रः श्रुतस् ते; यज्ञैर् इष्ट्वा पुण्यकृद् वीतशोकः ॥
ऋद्ध्या शक्रं यो ऽजयन् मानुषः संस्; तस्माद् यज्ञे सर्वम् एवोपयोज्यम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

yajñair indro vividhair annavadbhir; devān sarvān abhyayān mahaujāḥ ||
tenendratvaṃ prāpya vibhrājate 'sau; tasmād yajñe sarvam evopayojyam ||
mahādevaḥ sarvamedhe mahātmā; hutvātmānaṃ devadevo vibhūtaḥ ||
viśvāṃl lokān vyāpya viṣṭabhya kīrtyā; virocate dyutimān kṛttivāsāḥ ||
āvikṣitaḥ pārthivo vai maruttaḥ; svṛddhyā martyo yo 'jayad devarājam ||
yajñe yasya śrīḥ svayaṃ saṃniviṣṭā; yasmin bhāṇḍaṃ kāñcanaṃ sarvam āsīt ||
hariścandraḥ pārthivendraḥ śrutas te; yajñair iṣṭvā puṇyakṛd vītaśokaḥ ||
ṛddhyā śakraṃ yo 'jayan mānuṣaḥ saṃs; tasmād yajñe sarvam evopayojyam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यज्ञैः इन्द्रः विविधैःyajñaiḥ indraḥ vividhaiḥжертвами Индра различными; многообразными
अन्नवद्भिःannavadbhiḥс пищей; обильными
देवान् सर्वान् अभ्ययात्devān sarvān abhyayātбогов всех превзошёл; достиг
महा ओजाःmahā ojāḥвеликомощный; с великой силой
तेन इन्द्रत्वम् प्राप्यtena indratvam prāpyaтем индровство достигнув; получив власть Индры
विभ्राजते असौvibhrājate asauсияет он; тот
तस्मात् यज्ञे सर्वम् एव उपयोज्यम्tasmāt yajñe sarvam eva upayojyamпоэтому в жертве всё именно применимо; должно использоваться
महादेवः सर्वमेधेmahādevaḥ sarvamedheМахадева в сарвамедхе; всеобщей жертве
महा आत्माmahā ātmāвеликий душой; великий
हुत्वा आत्मानम्hutvā ātmānamпринеся самого себя; себя
देव देवः विभूतःdeva devaḥ vibhūtaḥбог богов, проявленный; могущественный
विश्वान् लोकान् व्याप्यviśvān lokān vyāpyaвсе миры охватив; проникнув
विष्टभ्य कीर्त्याviṣṭabhya kīrtyāподдержав славой; утвердив
विरोचते द्युतिमान्virocate dyutimānсияет лучезарный; блистает
कृत्ति वासाःkṛtti vāsāḥносящий шкуру; Шива
आविक्षितः पार्थिवः वै मरुत्तःāvikṣitaḥ pārthivaḥ vai maruttaḥсын Авикшита, царь Марутта; Марутта
सु ऋद्ध्या मर्त्यःsu ṛddhyā martyaḥвеликой удачей смертный; богатством
यः अजयत् देव राजम्yaḥ ajayat deva rājamкоторый превзошёл царя богов; Индру
यज्ञे यस्य श्रीः स्वयम् संनिविष्टाyajñe yasya śrīḥ svayam saṃniviṣṭāв чьей жертве Шри сама пребывала; богиня удачи
यस्मिन् भाण्डम् काञ्चनम् सर्वम् आसीत्yasmin bhāṇḍam kāñcanam sarvam āsītв которой вся утварь была золотой; сосуды
हरिश्चन्द्रः पार्थिव इन्द्रःhariścandraḥ pārthiva indraḥХаришчандра, царь царей; правитель
श्रुतः तेśrutaḥ teслышан тобой; известен
यज्ञैः इष्ट्वा पुण्य कृत्yajñaiḥ iṣṭvā puṇya kṛtжертвами пожертвовав, творящий добро; благочестивый
वीत शोकःvīta śokaḥбез скорби; свободный от печали
ऋद्ध्या शक्रम् यः अजयत्ṛddhyā śakram yaḥ ajayatбогатством Шакру превзошёл; Индру
मानुषः सन्mānuṣaḥ sanбудучи человеком; смертным
तस्मात् यज्ञे सर्वम् एव उपयोज्यम्tasmāt yajñe sarvam eva upayojyamпоэтому в жертве всё именно должно применяться; использоваться
अनुवाद

«Великомощный Индра многообразными, обильными пищей жертвами превзошёл всех богов; достигнув благодаря этому положения Индры, он сияет. Поэтому всё должно быть использовано именно в жертве. Великий душой Махадева, бог богов, в сарвамедхе принёс самого себя; охватив все миры и утвердив их славой, лучезарный носитель шкуры сияет. Царь Марутта, сын Авикшита, будучи смертным, великой удачей превзошёл царя богов; в его жертве сама Шри пребывала, и вся утварь была золотой. Харишчандра, царь царей, известен тебе: совершив жертвы, творящий благо и свободный от скорби, он, будучи человеком, богатством превзошёл Шакру. Поэтому всё должно быть использовано именно в жертве».

संस्करण

cea9062afed9 · प्रकाशित 20 जून 2026, 3:42:41 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 12.20.7-10

श्लोक बदलें इन कुंजियों से