यस् तस्य पुरुषः पापं मनसाप्य् अनुचिन्तयेत् ॥
असंशयम् इह क्लिष्टः प्रेत्यापि नरकं पतेत् ॥
न हि जात्व् अवमन्तव्यो मनुष्य इति भूमिपः ॥
महती देवता ह्य् एषा नररूपेण तिष्ठति ॥
कुरुते पञ्च रूपाणि कालयुक्तानि यः सदा ॥
भवत्य् अग्निस् तथादित्यो मृत्युर् वैश्रवणो यमः ॥
यदा ह्य् आसीद् अतः पापान् दहत्य् उग्रेण तेजसा ॥
मिथ्योपचरितो राजा तदा भवति पावकः ॥
यदा पश्यति चारेण सर्वभूतानि भूमिपः ॥
क्षेमं च कृत्वा व्रजति तदा भवति भास्करः ॥
अशुचींश् च यदा क्रुद्धः क्षिणोति शतशो नरान् ॥
सपुत्रपौत्रान् सामात्यांस् तदा भवति सो ऽन्तकः ॥
यदा त्व् अधार्मिकान् सर्वांस् तीक्ष्णैर् दण्डैर् नियच्छति ॥
धार्मिकांश् चानुगृह्णाति भवत्य् अथ यमस् तदा ॥
यदा तु धनधाराभिस् तर्पयत्य् उपकारिणः ॥
आच्छिनत्ति च रत्नानि विविधान्य् अपकारिणाम् ॥
श्रियं ददाति कस्मै चित् कस्माच् चिद् अपकर्षति ॥
तदा वैश्रवणो राजंल् लोके भवति भूमिपः ॥
yas tasya puruṣaḥ pāpaṃ manasāpy anucintayet ||
asaṃśayam iha kliṣṭaḥ pretyāpi narakaṃ patet ||
na hi jātv avamantavyo manuṣya iti bhūmipaḥ ||
mahatī devatā hy eṣā nararūpeṇa tiṣṭhati ||
kurute pañca rūpāṇi kālayuktāni yaḥ sadā ||
bhavaty agnis tathādityo mṛtyur vaiśravaṇo yamaḥ ||
yadā hy āsīd ataḥ pāpān dahaty ugreṇa tejasā ||
mithyopacarito rājā tadā bhavati pāvakaḥ ||
yadā paśyati cāreṇa sarvabhūtāni bhūmipaḥ ||
kṣemaṃ ca kṛtvā vrajati tadā bhavati bhāskaraḥ ||
aśucīṃś ca yadā kruddhaḥ kṣiṇoti śataśo narān ||
saputrapautrān sāmātyāṃs tadā bhavati so 'ntakaḥ ||
yadā tv adhārmikān sarvāṃs tīkṣṇair daṇḍair niyacchati ||
dhārmikāṃś cānugṛhṇāti bhavaty atha yamas tadā ||
yadā tu dhanadhārābhis tarpayaty upakāriṇaḥ ||
ācchinatti ca ratnāni vividhāny apakāriṇām ||
śriyaṃ dadāti kasmai cit kasmāc cid apakarṣati ||
tadā vaiśravaṇo rājaṃl loke bhavati bhūmipaḥ ||
Человек, который даже умом помышляет зло против царя, без сомнения, будет мучим здесь и после смерти падёт в ад. Владыку земли никогда не следует презирать как простого человека: это великое божество пребывает в человеческом образе. Царь всегда принимает пять форм, соответствующих времени: он становится Агни, Адитьей, Смертью, Вайшраваной и Ямой. Когда царь, с которым поступили лживо, грозным сиянием сжигает грешников, тогда он становится Огнём. Когда владыка земли видит всех существ через разведчика и, устроив безопасность, движется дальше, тогда он становится Солнцем. Когда он, разгневанный, сотнями истребляет нечистых людей вместе с сыновьями, внуками и советниками, тогда он становится Смертью. Когда же он острыми наказаниями сдерживает всех неправедных и поддерживает праведных, тогда он становится Ямой. А когда потоками богатства насыщает благодетелей, отнимает разные драгоценности у вредителей, кому-то даёт процветание, а у кого-то отнимает, тогда, царь, владыка земли становится в мире Вайшраваной».
803d6eb489f0 · प्रकाशित 20 जून 2026, 6:23:54 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Пять форм царя описывают не произвольное обожествление власти, а её функции: очищать, видеть, завершать разрушительное, судить и распределять богатство. Такая власть опасна, если отделена от дхармы, но необходима, когда служит защите мира.