कृपणानाथवृद्धानां विधवानां च योषिताम् ॥
योगक्षेमं च वृत्तिं च नित्यम् एव प्रकल्पयेत् ॥
आश्रमेषु यथाकालं चेलभाजनभोजनम् ॥
सदैवोपहरेद् राजा सत्कृत्यानवमन्य च ॥
आत्मानं सर्वकार्याणि तापसे राज्यम् एव च ॥
निवेदयेत् प्रयत्नेन तिष्ठेत् प्रह्वश् च सर्वदा ॥
सर्वार्थत्यागिनं राजा कुले जातं बहुश्रुतम् ॥
पूजयेत् तादृशं दृष्ट्वा शयनासनभोजनैः ॥
तस्मिन् कुर्वीत विश्वासं राजा कस्यां चिद् आपदि ॥
तापसेषु हि विश्वासम् अपि कुर्वन्ति दस्यवः ॥
तस्मिन् निधीन् आदधीत प्रज्ञां पर्याददीत च ॥
न चाप्य् अभीक्ष्णं सेवेत भृशं वा प्रतिपूजयेत् ॥
kṛpaṇānāthavṛddhānāṃ vidhavānāṃ ca yoṣitām ||
yogakṣemaṃ ca vṛttiṃ ca nityam eva prakalpayet ||
āśrameṣu yathākālaṃ celabhājanabhojanam ||
sadaivopahared rājā satkṛtyānavamanya ca ||
ātmānaṃ sarvakāryāṇi tāpase rājyam eva ca ||
nivedayet prayatnena tiṣṭhet prahvaś ca sarvadā ||
sarvārthatyāginaṃ rājā kule jātaṃ bahuśrutam ||
pūjayet tādṛśaṃ dṛṣṭvā śayanāsanabhojanaiḥ ||
tasmin kurvīta viśvāsaṃ rājā kasyāṃ cid āpadi ||
tāpaseṣu hi viśvāsam api kurvanti dasyavaḥ ||
tasmin nidhīn ādadhīta prajñāṃ paryādadīta ca ||
na cāpy abhīkṣṇaṃ seveta bhṛśaṃ vā pratipūjayet ||
«Бедным, беззащитным, старикам и женщинам-вдовам царь должен постоянно устраивать обеспечение, сохранность и пропитание. В ашрамы он всегда должен в должное время доставлять одежду, сосуды и пищу — с почтением и без презрения. Себя, все дела и само царство он должен тщательно представлять аскету и всегда стоять перед ним смиренно. Увидев человека, который отрёкся от всех выгод, рождён в достойном роду и многоучён, царь должен почитать его ложем, сиденьем и пищей. В какой-либо беде царь может довериться такому человеку, ведь даже разбойники доверяют аскетам. У него можно помещать сокровища и перенимать мудрость, но не следует посещать его слишком часто или чрезмерно почитать».
106eee3d5885 · प्रकाशित 20 जून 2026, 7:30:45 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Бхишма отдельно выделяет слабых и отречённых. Государство обязано поддерживать тех, кто не может сам себя защитить, а с подлинным аскетом царь должен обращаться смиренно, не превращая почитание в политическое использование.