महाभारत · 12.103.40-41
॥
देवनागरी
विश्वासं चात्र गच्छन्ति सर्वभूतानि भारत ॥
विश्वस्तः शक्यते भोक्तुं यथाकामम् उपस्थितः ॥
तस्माद् विश्वासयेद् राजा सर्वभूतान्य् अमायया ॥
सर्वतः परिरक्षेच् च यो महीं भोक्तुम् इच्छति ॥
लिप्यंतरण (IAST)
viśvāsaṃ cātra gacchanti sarvabhūtāni bhārata ||
viśvastaḥ śakyate bhoktuṃ yathākāmam upasthitaḥ ||
tasmād viśvāsayed rājā sarvabhūtāny amāyayā ||
sarvataḥ parirakṣec ca yo mahīṃ bhoktum icchati ||
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
विश्वासम् च अत्र गच्छन्तिviśvāsam ca atra gacchantiи доверие здесь обретают; приходят к вере
सर्व भूतानि भारतsarva bhūtāni bhārataвсе существа, о Бхарата; все люди
विश्वस्तः शक्यते भोक्तुम्viśvastaḥ śakyate bhoktumдоверившийся может быть управляем; можно пользоваться
यथा कामम् उपस्थितःyathā kāmam upasthitaḥкак угодно, ставший рядом; доступный
तस्मात् विश्वासयेत् राजाtasmāt viśvāsayet rājāпоэтому царь пусть внушает доверие; делает надёжным
सर्व भूतानि अमाययाsarva bhūtāni amāyayāвсем существам без обмана; честно
सर्वतः परिरक्षेत् चsarvataḥ parirakṣet caи со всех сторон пусть защищает; оберегает
यः महीम् भोक्तुम् इच्छतिyaḥ mahīm bhoktum icchatiкто хочет владеть землёй; наслаждаться царством
अनुवाद
«Тогда все существа, о Бхарата, приходят к доверию. Тому, кто доверился и приблизился, можно править должным образом. Поэтому царь, который хочет владеть землёй, должен без обмана внушать доверие всем существам и со всех сторон защищать их».
संस्करण
03a8136ef908 · प्रकाशित 20 जून 2026, 8:21:46 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Заключение главы возвращает стратегию к её нравственному центру: власть держится не на страхе как таковом, а на доверии, которое возникает, когда сила защищает без обмана.