भीष्म उवाच
अत्राप्य् उदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् ॥
सरितां चैव संवादं सागरस्य च भारत ॥
सुरारिनिलयः शश्वत् सागरः सरितां पतिः ॥
पप्रच्छ सरितः सर्वाः संशयं जातम् आत्मनः ॥
समूलशाखान् पश्यामि निहतांश् छायिनो द्रुमान् ॥
युष्माभिर् इह पूर्णाभिर् अन्यांस् तत्र न वेतसम् ॥
अकायश् चाल्पसारश् च वेतसः कूलजश् च वः ॥
अवज्ञाय नशक्यो वा किं चिद् वा तेन वः कृतम् ॥
तद् अहं श्रोतुम् इच्छामि सर्वासाम् एव वो मतम् ॥
यथा कूलानि चेमानि भित्त्वा नानीयते वशम् ॥
bhīṣma uvāca
atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam ||
saritāṃ caiva saṃvādaṃ sāgarasya ca bhārata ||
surārinilayaḥ śaśvat sāgaraḥ saritāṃ patiḥ ||
papraccha saritaḥ sarvāḥ saṃśayaṃ jātam ātmanaḥ ||
samūlaśākhān paśyāmi nihatāṃś chāyino drumān ||
yuṣmābhir iha pūrṇābhir anyāṃs tatra na vetasam ||
akāyaś cālpasāraś ca vetasaḥ kūlajaś ca vaḥ ||
avajñāya naśakyo vā kiṃ cid vā tena vaḥ kṛtam ||
tad ahaṃ śrotum icchāmi sarvāsām eva vo matam ||
yathā kūlāni cemāni bhittvā nānīyate vaśam ||
Бхишма ответил: «И здесь приводят древнее предание, о Бхарата: беседу рек с океаном. Вечный океан, обиталище врагов богов и владыка рек, однажды спросил все реки о сомнении, возникшем у него: “Когда вы здесь полноводны, я вижу, как вы валите тенистые деревья вместе с корнями и ветвями, но не уносите тростник. Он тонок, слаб, растёт у ваших берегов. Вы не трогаете его из презрения, или он вам неподвластен? Или он сделал вам что-то особое? Я хочу услышать мнение всех вас: почему, размывая эти берега, вы не приводите его под свою власть?”»
77cabf41db64 · प्रकाशित 20 जून 2026, 9:00:14 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Океан замечает парадокс: сильные деревья падают, а слабый тростник остаётся. В политическом смысле это вопрос о том, почему внешняя мощь иногда гибнет быстрее, чем гибкость.