महाभारत
Dharma, Artha, Kāma and the Removal of Sin (Dharma, Artha, Kāma, and Purification from Sin)12.123.19-24
10504 / 15823
महाभारत · 12.123.19-24
देवनागरी

अत्रैतद् आहुर् आचार्याः पापस्य च निबर्हणम् ॥
सेवितव्या त्रयी विद्या सत्कारो ब्राह्मणेषु च ॥
महामना भवेद् धर्मे विवहेच् च महाकुले ॥
ब्राह्मणांश् चापि सेवेत क्षमायुक्तान् मनस्विनः ॥
जपेद् उदकशीलः स्यात् सुमुखो नान्यद् आस्थितः ॥
धर्मान्वितान् संप्रविशेद् बहिः कृत्वैव दुष्कृतीन् ॥
प्रसादयेन् मधुरय वाचाप्य् अथ च कर्मणा ॥
इत्य् अस्मीति वदेन् नित्यं परेषां कीर्तयन् गुणान् ॥
अपापो ह्य् एवम् आचारः क्षिप्रं बहुमतो भवेत् ॥
पापान्य् अपि च कृच्छ्राणि शमयेन् नात्र संशयः ॥
गुरवो ऽपि परं धर्मं यद् ब्रूयुस् तत् तथा कुरु ॥
गुरूणां हि प्रसादाद् धि श्रेयः परम् अवाप्स्यसि ॥

लिप्यंतरण (IAST)

atraitad āhur ācāryāḥ pāpasya ca nibarhaṇam ||
sevitavyā trayī vidyā satkāro brāhmaṇeṣu ca ||
mahāmanā bhaved dharme vivahec ca mahākule ||
brāhmaṇāṃś cāpi seveta kṣamāyuktān manasvinaḥ ||
japed udakaśīlaḥ syāt sumukho nānyad āsthitaḥ ||
dharmānvitān saṃpraviśed bahiḥ kṛtvaiva duṣkṛtīn ||
prasādayen madhuraya vācāpy atha ca karmaṇā ||
ity asmīti vaden nityaṃ pareṣāṃ kīrtayan guṇān ||
apāpo hy evam ācāraḥ kṣipraṃ bahumato bhavet ||
pāpāny api ca kṛcchrāṇi śamayen nātra saṃśayaḥ ||
guravo 'pi paraṃ dharmaṃ yad brūyus tat tathā kuru ||
gurūṇāṃ hi prasādād dhi śreyaḥ param avāpsyasi ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अत्र एतत् आहुः आचार्याःatra etat āhuḥ ācāryāḥздесь это говорят учителя; наставники
पापस्य च निबर्हणम्pāpasya ca nibarhaṇamи уничтожение греха; искоренение
सेवितव्या त्रयी विद्याsevitavyā trayī vidyāдолжна быть почитаема тройственная веда; знание
सत्कारः ब्राह्मणेषु चsatkāraḥ brāhmaṇeṣu caи почтение к брахманам; уважение
महा मनाः भवेत् धर्मेmahā manāḥ bhavet dharmeпусть будет великодушен в дхарме; широк умом
विवहेत् च महा कुलेvivahet ca mahā kuleи пусть вступает в брак в великом роду; благородном
ब्राह्मणान् च अपि सेवेतbrāhmaṇān ca api sevetaи брахманам пусть служит; почитает
क्षमा युक्तान् मनस्विनःkṣamā yuktān manasvinaḥнаделённым терпением, разумным; мудрым
जपेत्japetпусть повторяет мантры; джапу
उदक शीलः स्यात्udaka śīlaḥ syātпусть имеет обычай омовения; водной чистоты
सुमुखःsumukhaḥс приятным лицом; доброжелательный
न अन्यत् आस्थितःna anyat āsthitaḥне прибегающий к иному; не уклоняющийся
धर्मान्वितान् संप्रविशेत्dharmānvitān saṃpraviśetпусть входит к наделённым дхармой; общается
बहिः कृत्वा एव दुष्कृतीन्bahiḥ kṛtvā eva duṣkṛtīnвыведя вовне злодеев; исключив
प्रसादयेत् मधुरया वाचाprasādayet madhurayā vācāпусть умилостивляет сладкой речью; мягким словом
अपि अथ च कर्मणाapi atha ca karmaṇāи также действием; поступком
इति अस्मि इति वदेत् नित्यम्iti asmi iti vadet nityam«таков я» пусть говорит всегда; обещает
परेषाम् कीर्तयन् गुणान्pareṣām kīrtayan guṇānпрославляя качества других; достоинства
अपापः हि एवम् आचारःapāpaḥ hi evam ācāraḥведь безгрешный такой образ поведения; чистый
क्षिप्रम् बहुमतः भवेत्kṣipram bahumataḥ bhavetбыстро становится почитаемым; уважаемым
पापानि अपि च कृच्छ्राणिpāpāni api ca kṛcchrāṇiи даже тяжкие грехи; трудные
शमयेत् न अत्र संशयःśamayet na atra saṃśayaḥусмирит, в этом нет сомнения; очистит
गुरवः अपि परम् धर्मम्guravaḥ api param dharmamи наставники высшую дхарму; учителя
यत् ब्रूयुः तत् तथा कुरुyat brūyuḥ tat tathā kuruчто скажут, то так делай; исполняй
गुरूणाम् हि प्रसादात्gurūṇām hi prasādātведь по милости наставников; учителей
श्रेयः परम् अवाप्स्यसिśreyaḥ param avāpsyasiты достигнешь высшего блага; лучшего
अनुवाद

«Учителя говорят здесь и о способе искоренить грех: надо почитать тройственную веду и уважать брахманов. Пусть человек будет великодушен в дхарме, вступает в союз с благородным родом и служит разумным брахманам, наделённым терпением. Пусть он повторяет мантры, соблюдает чистоту омовения, будет доброжелателен и не ищет иного пути. Пусть общается с теми, кто наделён дхармой, а злодеев выводит за пределы своего круга. Пусть умилостивляет других мягкой речью и поступком, всегда говорит: “Я буду таким”, и прославляет достоинства других. Такой чистый образ поведения быстро делает человека уважаемым и успокаивает даже тяжкие грехи — в этом нет сомнения. Что бы наставники ни назвали высшей дхармой, делай именно так; ведь по милости наставников ты достигнешь высшего блага».

संस्करण

672596064d75 · प्रकाशित 20 जून 2026, 9:17:29 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से