बृहस्पतिर् उवाच
विशेषो ऽस्ति महांस् तात भार्गवस्य महात्मनः ॥
तत्रागमय भद्रं ते भूय एव पुरंदर ॥
धृतराष्ट्र उवाच
आत्मनस् तु ततः श्रेयो भार्गवात् सुमहायशाः ॥
ज्ञानम् आगमयत् प्रीत्या पुनः स परमद्युतिः ॥
तेनापि समनुज्ञातो भार्गवेण महात्मना ॥
श्रेयो ऽस्तीति पुनर् भूयः शुक्रम् आह शतक्रतुः ॥
भार्गवस् त्व् आह धर्मज्ञः प्रह्रादस्य महात्मनः ॥
ज्ञानम् अस्ति विशेषेण ततो हृष्टश् च सो ऽभवत् ॥
स ततो ब्राह्मणो भूत्वा प्रह्रादं पाकशासनः ॥
सृत्वा प्रोवाच मेधावी श्रेय इच्छामि वेदितुम् ॥
प्रह्रादस् त्व् अब्रवीद् विप्रं क्षणो नास्ति द्विजर्षभ ॥
त्रैलोक्यराज्ये सक्तस्य ततो नोपदिशामि ते ॥
ब्राह्मणस् त्व् अब्रवीद् वाक्यं कस्मिन् काले क्षणो भवेत् ॥
ततोपदिष्टम् इच्छामि यद् यत् कार्यान्तरं भवेत् ॥
ततः प्रीतो ऽभवद् राजा प्रह्रादो ब्रह्मवादिने ॥
तथेत्य् उक्त्वा शुभे काले ज्ञानतत्त्वं ददौ तदा ॥
ब्राह्मणो ऽपि यथान्यायं गुरुवृत्तिम् अनुत्तमाम् ॥
चकार सर्वभावेन यद्वत् स मनसेच्छति ॥
पृष्टश् च तेन बहुशः प्राप्तं कथम् अरिंदम ॥
त्रैलोक्यराज्यं धर्मज्ञ कारणं तद् ब्रवीहि मे ॥
bṛhaspatir uvāca
viśeṣo 'sti mahāṃs tāta bhārgavasya mahātmanaḥ ||
tatrāgamaya bhadraṃ te bhūya eva puraṃdara ||
dhṛtarāṣṭra uvāca
ātmanas tu tataḥ śreyo bhārgavāt sumahāyaśāḥ ||
jñānam āgamayat prītyā punaḥ sa paramadyutiḥ ||
tenāpi samanujñāto bhārgaveṇa mahātmanā ||
śreyo 'stīti punar bhūyaḥ śukram āha śatakratuḥ ||
bhārgavas tv āha dharmajñaḥ prahrādasya mahātmanaḥ ||
jñānam asti viśeṣeṇa tato hṛṣṭaś ca so 'bhavat ||
sa tato brāhmaṇo bhūtvā prahrādaṃ pākaśāsanaḥ ||
sṛtvā provāca medhāvī śreya icchāmi veditum ||
prahrādas tv abravīd vipraṃ kṣaṇo nāsti dvijarṣabha ||
trailokyarājye saktasya tato nopadiśāmi te ||
brāhmaṇas tv abravīd vākyaṃ kasmin kāle kṣaṇo bhavet ||
tatopadiṣṭam icchāmi yad yat kāryāntaraṃ bhavet ||
tataḥ prīto 'bhavad rājā prahrādo brahmavādine ||
tathety uktvā śubhe kāle jñānatattvaṃ dadau tadā ||
brāhmaṇo 'pi yathānyāyaṃ guruvṛttim anuttamām ||
cakāra sarvabhāvena yadvat sa manasecchati ||
pṛṣṭaś ca tena bahuśaḥ prāptaṃ katham ariṃdama ||
trailokyarājyaṃ dharmajña kāraṇaṃ tad bravīhi me ||
Брихаспати сказал: «Есть великое превосходство у великодушного Бхаргавы. Отправляйся к нему, благо тебе, Пурандара». Дхритараштра продолжил: «Тогда сияющий Индра с радостью получил знание от Бхаргавы. Но, получив разрешение и от великодушного Шукры, Шатакрату снова спросил: “Есть ли ещё более высокое благо?” Бхаргава, знаток дхармы, сказал: “У великодушного Прахлады есть особое знание”. Тогда Индра обрадовался, принял облик брахмана, пришёл к Прахладе и сказал: “Я хочу узнать высшее благо”. Прахлада ответил брахману: “У меня нет ни мгновения, лучший из дваждырождённых: я занят царством трёх миров, поэтому не могу наставлять тебя”. Брахман сказал: “Когда у тебя будет мгновение, тогда я хочу получить наставление, какое бы другое дело ни было”. Прахлада обрадовался этому говорящему о Брахмане, сказал: “Хорошо”, и в благой момент передал ему сущность знания. Брахман же по всем правилам исполнял превосходное служение учителю всем своим существом, как того желал Прахлада. Много раз он спрашивал: “О знаток дхармы, покоритель врагов, как ты достиг царства трёх миров? Скажи мне эту причину”».
302cf790e651 · प्रकाशित 20 जून 2026, 9:42:25 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Индра получает знание не через силу, а через ученичество. Он скрывает своё положение, служит Прахладе и тем самым показывает, что высшее знание требует смирения перед тем, у кого оно реально есть.