महाभारत
Janamejaya and the Weight of Unintended Sin12.146.13-18
10618 / 15823
महाभारत · 12.146.13-18
देवनागरी

बहु कल्याणम् इच्छन्त ईहन्ते पितरः सुतान् ॥
तपसा देवतेज्याभिर् वन्दनेन तितिक्षया ॥
पितृवंशम् इमं पश्य त्वत्कृते नरकं गतम् ॥
निरर्थाः सर्व एवैषाम् आशाबन्धास् त्वदाश्रयाः ॥
यान् पूजयन्तो विन्दन्ति स्वर्गम् आयुर् यशः सुखम् ॥
तेषु ते सततं द्वेषो ब्राह्मणेषु निरर्थकः ॥
इमं लोकं विमुच्य त्वम् अवाङ्मूर्धा पतिष्यसि ॥
अशाश्वतीः शाश्वतीश् च समाः पापेन कर्मणा ॥
अद्यमानो जन्तुगृध्रैः शितिकण्ठैर् अयोमुखैः ॥
ततो ऽपि पुनर् आवृत्तः पापयोनिं गमिष्यसि ॥
यद् इदं मन्यसे राजन् नायम् अस्ति परः कुतः ॥
प्रतिस्मारयितारस् त्वां यमदूता यमक्षये ॥

लिप्यंतरण (IAST)

bahu kalyāṇam icchanta īhante pitaraḥ sutān ||
tapasā devatejyābhir vandanena titikṣayā ||
pitṛvaṃśam imaṃ paśya tvatkṛte narakaṃ gatam ||
nirarthāḥ sarva evaiṣām āśābandhās tvadāśrayāḥ ||
yān pūjayanto vindanti svargam āyur yaśaḥ sukham ||
teṣu te satataṃ dveṣo brāhmaṇeṣu nirarthakaḥ ||
imaṃ lokaṃ vimucya tvam avāṅmūrdhā patiṣyasi ||
aśāśvatīḥ śāśvatīś ca samāḥ pāpena karmaṇā ||
adyamāno jantugṛdhraiḥ śitikaṇṭhair ayomukhaiḥ ||
tato 'pi punar āvṛttaḥ pāpayoniṃ gamiṣyasi ||
yad idaṃ manyase rājan nāyam asti paraḥ kutaḥ ||
pratismārayitāras tvāṃ yamadūtā yamakṣaye ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
बहु कल्याणम् इच्छन्तःbahu kalyāṇam icchantaḥжелая многого благого; благополучия
ईहन्ते पितरः सुतान्īhante pitaraḥ sutānотцы стремятся к сыновьям; ищут сыновей
तपसा देवता इज्याभिःtapasā devatā ijyābhiḥаскезой и поклонениями божествам; жертвами
वन्दनेन तितिक्षयाvandanena titikṣayāпочитанием и терпением; смирением
पितृ वंशम् इमम् पश्यpitṛ vaṃśam imam paśyaпосмотри на этот род отцов; предков
त्वत् कृते नरकम् गतम्tvat kṛte narakam gatamиз-за тебя ушедший в ад; попавший
निरर्थाः सर्वे एव एषाम्nirarthāḥ sarve eva eṣāmбессмысленны все их; напрасны
आशा बन्धाः त्वत् आश्रयाःāśā bandhāḥ tvat āśrayāḥсвязи надежд, опирающиеся на тебя; ожидания
यान् पूजयन्तः विन्दन्तिyān pūjayantaḥ vindantiпочитая которых, обретают; достигают
स्वर्गम् आयुः यशः सुखम्svargam āyuḥ yaśaḥ sukhamнебо, долголетие, славу, счастье; блага
तेषु ते सततम् द्वेषःteṣu te satatam dveṣaḥк ним у тебя постоянная ненависть; вражда
ब्राह्मणेषु निरर्थकःbrāhmaṇeṣu nirarthakaḥк брахманам, бессмысленная; напрасная
इमम् लोकम् विमुच्य त्वम्imam lokam vimucya tvamоставив этот мир, ты; покинув
अवाङ् मूर्धा पतिष्यसिavāṅ mūrdhā patiṣyasiголовой вниз упадёшь; низвергнешься
अशाश्वतीः शाश्वतीः चaśāśvatīḥ śāśvatīḥ caна невечные и вечные; долгие
समाः पापेन कर्मणाsamāḥ pāpena karmaṇāгоды из-за греховного дела; поступка
अद्यमानः जन्तु गृध्रैःadyamānaḥ jantu gṛdhraiḥпоедаемый существами-стервятниками; хищниками
शिति कण्ठैः अयः मुखैःśiti kaṇṭhaiḥ ayaḥ mukhaiḥс синими шеями, железными клювами; пастями
ततः अपि पुनः आवृत्तःtataḥ api punaḥ āvṛttaḥи оттуда снова вернувшись; после этого
पाप योनिम् गमिष्यसिpāpa yonim gamiṣyasiпойдёшь в греховное лоно; дурное рождение
यत् इदम् मन्यसे राजन्yat idam manyase rājanесли это ты думаешь, царь; полагаешь
न अयम् अस्ति परः कुतःna ayam asti paraḥ kutaḥэтого мира нет, откуда иной; нет будущего
प्रतिस्मारयितारः त्वाम्pratismārayitāraḥ tvāmтебе напомнят; заставят вспомнить
यम दूताः यम क्षयेyama dūtāḥ yama kṣayeпосланцы Ямы в обители Ямы; доме смерти
अनुवाद

«Отцы, желая большого блага, стремятся к сыновьям через аскезу, поклонение божествам, почитание и терпение. Посмотри: этот род предков из-за тебя пошёл в ад. Все их надежды, связанные с тобой, стали напрасны. Брахманы — те, почитая кого люди обретают небо, долголетие, славу и счастье; а у тебя к ним постоянная и бессмысленная ненависть. Оставив этот мир, ты падёшь вниз головой на долгие и недолгие годы из-за греховного поступка. Тебя будут пожирать хищные существа со синими шеями и железными клювами; а потом, вернувшись оттуда, ты попадёшь в греховное рождение. Если ты думаешь, царь: “этого мира нет, откуда же иной?”, то посланцы Ямы в обители Ямы заставят тебя вспомнить».

संस्करण

359df8cfa44f · प्रकाशित 20 जून 2026, 10:14:08 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से