Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
The Fruits of Dharma and the Householder's Ashrama12.184.1-4
10805 / 15823
महाभारत · 12.184.1-4
॥
देवनागरी

भरद्वाज उवाच
दानस्य किं फलं प्राहुर् धर्मस्य चरितस्य च ॥
तपसश् च सुतप्तस्य स्वाध्यायस्य हुतस्य च ॥
भृगुर् उवाच
हुतेन शाम्यते पापं स्वाध्याये शान्तिर् उत्तमा ॥
दानेन भोग इत्य् आहुस् तपसा सर्वम् आप्नुयात् ॥
दानं तु द्विविधं प्राहुः परत्रार्थम् इहैव च ॥
सद्भ्यो यद् दीयते किं चित् तत् परत्रोपतिष्ठति ॥
असत्सु दीयते यत् तु तद् दानम् इह भुज्यते ॥
यादृशं दीयते दानं तादृशं फलम् आप्यते ॥

लिप्यंतरण (IAST)

bharadvāja uvāca
dānasya kiṃ phalaṃ prāhur dharmasya caritasya ca ||
tapasaś ca sutaptasya svādhyāyasya hutasya ca ||
bhṛgur uvāca
hutena śāmyate pāpaṃ svādhyāye śāntir uttamā ||
dānena bhoga ity āhus tapasā sarvam āpnuyāt ||
dānaṃ tu dvividhaṃ prāhuḥ paratrārtham ihaiva ca ||
sadbhyo yad dīyate kiṃ cit tat paratropatiṣṭhati ||
asatsu dīyate yat tu tad dānam iha bhujyate ||
yādṛśaṃ dīyate dānaṃ tādṛśaṃ phalam āpyate ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
भरद्वाजः उवाचbharadvājaḥ uvācaБхарадваджа сказал; Бхарадваджа спросил
दानस्य किम् फलम् प्राहुःdānasya kim phalam prāhuḥкакой плод дара называют; говорят
धर्मस्य चरितस्य चdharmasya caritasya caи исполненной дхармы; практикуемой
तपसः च सुतप्तस्यtapasaḥ ca sutaptasyaи хорошо совершённого тапаса; аскезы
स्वाध्यायस्य हुतस्य चsvādhyāyasya hutasya caсамоизучения и жертвенного возлияния; хомы
भृगुः उवाचbhṛguḥ uvācaБхригу сказал; Бхригу ответил
हुतेन शाम्यते पापम्hutena śāmyate pāpamжертвенным возлиянием утихает грех; очищается
स्वाध्याये शान्तिः उत्तमाsvādhyāye śāntiḥ uttamāв самоизучении высший покой; умиротворение
दानेन भोगः इति आहुःdānena bhogaḥ iti āhuḥдаром обретается наслаждение, так говорят; достаток
तपसा सर्वम् आप्नुयात्tapasā sarvam āpnuyātтапасом можно достичь всего; обрести
दानम् तु द्विविधम् प्राहुःdānam tu dvividham prāhuḥдар же называют двояким; двух видов
परत्र अर्थम् इह एव चparatra artham iha eva caради иного мира и здесь также; земного
सद्भ्यः यत् दीयतेsadbhyaḥ yat dīyateчто даётся достойным; добрым
किं चित्kiṃ citчто-либо; нечто
तत् परत्र उपतिष्ठतिtat paratra upatiṣṭhatiто служит в ином мире; подходит
असत्सु दीयते यत् तुasatsu dīyate yat tuчто же даётся недостойным; дурным
तत् दानम् इह भुज्यतेtat dānam iha bhujyateтот дар вкушается здесь; исчерпывается
यादृशम् दीयते दानम्yādṛśam dīyate dānamкакой дар даётся; какого рода
तादृशम् फलम् आप्यतेtādṛśam phalam āpyateтакой плод получается; обретается
अनुवाद

Бхарадваджа спросил: «Какой плод, говорят, бывает у дара, исполненной дхармы, хорошо совершённого тапаса, самоизучения и жертвенного возлияния?» Бхригу ответил: «Жертвенным возлиянием утихает грех; в самоизучении — высший покой; даром, говорят, обретается наслаждение, а тапасом можно достичь всего. Дар называют двояким: ради иного мира и ради этого мира. То, что даётся достойным, служит в ином мире; дар, данный недостойным, исчерпывается здесь. Каков дар, таков и плод».

संस्करण

d60a62d52720 · प्रकाशित 20 जून 2026, 11:48:35 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 12.183.13-16

श्लोक बदलें इन कुंजियों से