महाभारत · 12.205.25-26
॥
देवनागरी
शिष्य उवाच
के दोषा मनसा त्यक्ताः के बुद्ध्या शिथिलीकृताः ॥
के पुनः पुनर् आयान्ति के मोहाद् अफला इव ॥
केषां बलाबलं बुद्ध्या हेतुभिर् विमृशेद् बुधः ॥
एतत् सर्वं समाचक्ष्व यथा विद्याम् अहं प्रभो ॥
लिप्यंतरण (IAST)
śiṣya uvāca
ke doṣā manasā tyaktāḥ ke buddhyā śithilīkṛtāḥ ||
ke punaḥ punar āyānti ke mohād aphalā iva ||
keṣāṃ balābalaṃ buddhyā hetubhir vimṛśed budhaḥ ||
etat sarvaṃ samācakṣva yathā vidyām ahaṃ prabho ||
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
शिष्यः उवाचśiṣyaḥ uvācaученик сказал; спросил
के दोषाः मनसा त्यक्ताःke doṣāḥ manasā tyaktāḥкакие дефекты оставлены умом; пороки
के बुद्ध्या शिथिलीकृताःke buddhyā śithilīkṛtāḥкакие буддхи ослаблены; разумом
के पुनः पुनः आयान्तिke punaḥ punaḥ āyāntiкакие снова и снова приходят; возвращаются
के मोहात् अफलाः इवke mohāt aphalāḥ ivaкакие из заблуждения словно бесплодны; без плода
केषाम् बल अबलम् बुद्ध्याkeṣām bala abalam buddhyāчью силу и слабость буддхи; разумом
हेतुभिः विमृशेत् बुधःhetubhiḥ vimṛśet budhaḥпричинами пусть исследует мудрый; основаниями
एतत् सर्वम् समाचक्ष्वetat sarvam samācakṣvaэто всё расскажи; объясни
यथा विद्याम् अहम् प्रभोyathā vidyām aham prabhoчтобы я знал, господин; понял
अनुवाद
Ученик сказал: «Какие дефекты оставляются умом, какие ослабляются буддхи? Какие снова и снова возвращаются, а какие из заблуждения остаются словно бесплодными? Чью силу и слабость должен мудрый исследовать буддхи и причинами? Расскажи мне всё это, господин, чтобы я понял».
संस्करण
684fb3bf1d32 · प्रकाशित 21 जून 2026, 12:59:16 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Ученик переводит учение в диагностический вопрос: как именно работать с дефектами и чем отличить ослабленное от возвращающегося.