महाभारत
Śrī Leaves Bali and Is Divided Among Her Four Supports12.218.16-19
10991 / 15823
महाभारत · 12.218.16-19
देवनागरी

शक्र उवाच
अस्ति देवमनुष्येषु सर्वभूतेषु वा पुमान् ॥
यस् त्वाम् एको विषहितुं शक्नुयात् कमलालये ॥
श्रीर् उवाच
नैव देवो न गन्धर्वो नासुरो न च राक्षसः ॥
यो माम् एको विषहितुं शक्तः कश् चित् पुरंदर ॥
शक्र उवाच
तिष्ठेथा मयि नित्यं त्वं यथा तद् ब्रूहि मे शुभे ॥
तत् करिष्यामि ते वाक्यम् ऋतं त्वं वक्तुम् अर्हसि ॥
श्रीर् उवाच
स्थास्यामि नित्यं देवेन्द्र यथा त्वयि निबोध तत् ॥
विधिना वेददृष्टेन चतुर्धा विभजस्व माम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

śakra uvāca
asti devamanuṣyeṣu sarvabhūteṣu vā pumān ||
yas tvām eko viṣahituṃ śaknuyāt kamalālaye ||
śrīr uvāca
naiva devo na gandharvo nāsuro na ca rākṣasaḥ ||
yo mām eko viṣahituṃ śaktaḥ kaś cit puraṃdara ||
śakra uvāca
tiṣṭhethā mayi nityaṃ tvaṃ yathā tad brūhi me śubhe ||
tat kariṣyāmi te vākyam ṛtaṃ tvaṃ vaktum arhasi ||
śrīr uvāca
sthāsyāmi nityaṃ devendra yathā tvayi nibodha tat ||
vidhinā vedadṛṣṭena caturdhā vibhajasva mām ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
शक्रः उवाचśakraḥ uvācaШакра сказал; спросил
अस्ति देव मनुष्येषुasti deva manuṣyeṣuесть ли среди богов и людей; существует
सर्व भूतेषु वा पुमान्sarva bhūteṣu vā pumānили среди всех существ человек; муж
यः त्वाम् एकः विषहितुम्yaḥ tvām ekaḥ viṣahitumкоторый тебя один вынести; удержать
शक्नुयात् कमल आलयेśaknuyāt kamala ālayeмог бы, о обитающая в лотосе; Камала
श्रीः उवाचśrīḥ uvācaШри сказала; ответила
न एव देवः न गन्धर्वःna eva devaḥ na gandharvaḥни бог, ни гандхарв; не
न असुरः न च राक्षसःna asuraḥ na ca rākṣasaḥни асур, ни ракшас; демон
यः माम् एकः विषहितुम्yaḥ mām ekaḥ viṣahitumкто меня один вынести; удержать
शक्तः कः चित् पुरंदरśaktaḥ kaḥ cit puraṃdaraспособен кто-либо, Пурандара; Индра
शक्रः उवाचśakraḥ uvācaШакра сказал; спросил
तिष्ठेथा मयि नित्यम् त्वम्tiṣṭhethā mayi nityam tvamосталась бы во мне всегда ты; пребывала
यथा तत् ब्रूहि मे शुभेyathā tat brūhi me śubheкак это, скажи мне, прекрасная; благая
तत् करिष्यामि ते वाक्यम्tat kariṣyāmi te vākyamто я сделаю, твоё слово; повеление
ऋतम् त्वम् वक्तुम् अर्हसिṛtam tvam vaktum arhasiистину ты должна сказать; правду
श्रीः उवाचśrīḥ uvācaШри сказала; ответила
स्थास्यामि नित्यम् देवेन्द्रsthāsyāmi nityam devendraбуду стоять всегда, царь богов; Индра
यथा त्वयि निबोध तत्yathā tvayi nibodha tatкак в тебе, узнай это; пойми
विधिना वेद दृष्टेनvidhinā veda dṛṣṭenaпо правилу, увиденному Ведой; ведийскому
चतुर्धा विभजस्व माम्caturdhā vibhajasva māmна четыре части раздели меня; распредели
अनुवाद

Шакра спросил: «Есть ли среди богов, людей или всех существ кто-то, кто один смог бы удержать тебя, о обитающая в лотосе?» Шри ответила: «Ни бог, ни гандхарв, ни асур, ни ракшас, никто один не способен удержать меня, о Пурандара». Шакра сказал: «Скажи мне, прекрасная, как сделать, чтобы ты всегда пребывала во мне. Я исполню твоё слово; ты должна сказать истину». Шри ответила: «О царь богов, узнай, как я буду пребывать в тебе всегда: по ведийскому правилу раздели меня на четыре части».

संस्करण

fbf64c83d3a4 · प्रकाशित 21 जून 2026, 1:39:45 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से