Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Jaigīṣavya Teaches the Path Beyond Praise and Blame12.222.4-7
11013 / 15823
महाभारत · 12.222.4-7
॥
देवनागरी

जैगीषव्यं महाप्राज्ञं धर्माणाम् आगतागमम् ॥
अक्रुध्यन्तम् अहृष्यन्तम् असितो देवलो ऽब्रवीत् ॥
न प्रीयसे वन्द्यमानो निन्द्यमानो न कुप्यसि ॥
का ते प्रज्ञा कुतश् चैषा किं चैतस्याः परायणम् ॥
इति तेनानुयुक्तः स तम् उवाच महातपाः ॥
महद् वाक्यम् असंदिग्धं पुष्कलार्थपदं शुचि ॥
या गतिर् या परा निष्ठा या शान्तिः पुण्यकर्मणाम् ॥
तां ते ऽहं संप्रवक्ष्यामि यन् मां पृच्छसि वै द्विज ॥

लिप्यंतरण (IAST)

jaigīṣavyaṃ mahāprājñaṃ dharmāṇām āgatāgamam ||
akrudhyantam ahṛṣyantam asito devalo 'bravīt ||
na prīyase vandyamāno nindyamāno na kupyasi ||
kā te prajñā kutaś caiṣā kiṃ caitasyāḥ parāyaṇam ||
iti tenānuyuktaḥ sa tam uvāca mahātapāḥ ||
mahad vākyam asaṃdigdhaṃ puṣkalārthapadaṃ śuci ||
yā gatir yā parā niṣṭhā yā śāntiḥ puṇyakarmaṇām ||
tāṃ te 'haṃ saṃpravakṣyāmi yan māṃ pṛcchasi vai dvija ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
जैगीषव्यम् महा प्राज्ञम्jaigīṣavyam mahā prājñamДжайгишавью великомудрого; премудрого
धर्माणाम् आगत आगमम्dharmāṇām āgata āgamamпришедшего к знанию дхарм; преданий
अक्रुध्यन्तम् अहृष्यन्तम्akrudhyantam ahṛṣyantamне гневающегося, не ликующего; невозмутимого
असितः देवलः अब्रवीत्asitaḥ devalaḥ abravītАсита Девала сказал; произнёс
न प्रीयसे वन्द्यमानःna prīyase vandyamānaḥне радуешься, когда почитают; восхваляют
निन्द्यमानः न कुप्यसिnindyamānaḥ na kupyasiкогда порицают, не гневаешься; не сердишься
का ते प्रज्ञाkā te prajñāкакова твоя мудрость; праджня
कुतः च एषाkutaḥ ca eṣāи откуда она; происходит
किम् च एतस्याः परायणम्kim ca etasyāḥ parāyaṇamи какова её высшая опора; цель
इति तेन अनुयुक्तः सःiti tena anuyuktaḥ saḥтак им спрошенный он; побуждённый
तम् उवाच महा तपाःtam uvāca mahā tapāḥему сказал великий аскет; тапасвин
महत् वाक्यम् असंदिग्धम्mahat vākyam asaṃdigdhamвеликое слово, несомненное; ясное
पुष्कल अर्थ पदम् शुचिpuṣkala artha padam śuciс полными значением словами, чистое; содержательное
या गतिः या परा निष्ठाyā gatiḥ yā parā niṣṭhāкакой путь, какая высшая основа; стойкость
या शान्तिः पुण्य कर्मणाम्yā śāntiḥ puṇya karmaṇāmкакой покой у благодетельных; праведных
ताम् ते अहम् संप्रवक्ष्यामिtām te aham saṃpravakṣyāmiто тебе я полностью скажу; объясню
यत् माम् पृच्छसि वै द्विजyat mām pṛcchasi vai dvijaо чём ты меня спрашиваешь, дваждырождённый; брахман
अनुवाद

Асита Девала сказал великомудрому Джайгишавье, знающему дхармы, не гневающемуся и не ликующему: «Когда тебя почитают, ты не радуешься, а когда порицают, не гневаешься. Какова твоя мудрость, откуда она и какова её высшая опора?» Так спрошенный, великий аскет ответил ему чистым, ясным и содержательным словом: «Я полностью объясню тебе тот путь, ту высшую основу и тот покой праведных, о которых ты спрашиваешь меня, дваждырождённый».

संस्करण

6d0f64cf8d8c · प्रकाशित 21 जून 2026, 1:47:51 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 12.222.1-3

श्लोक बदलें इन कुंजियों से